Olimlar qon tahlili orqali Altsgeymer kasalligini aniqlashning ehtimoliy usulini topdilar
Olimlar qon tahlili orqali Altsgeymer kasalligini aniqlashning mumkin boʻlgan usulini topdilar
Altsgeymer kasalligi bor odamlarning qonida HAEE moddasining darajasi xotira va fikrlashda buzilishlar aniqlanmagan odamlarga qaraganda deyarli ikki baravar past ekanligi maʼlum boʻldi. 350 kishining qon namunalarini oʻrgangan tadqiqotchilar shunday xulosaga keldilar. Ularning fikricha, ushbu modda kelajakda kasallikni aniqlash uchun yangi tahlil usulini yaratishga yordam berishi mumkin.
Tadqiqot Rossiyaning toʻrtta shahrida — Moskva, Sankt-Peterburg, Tomsk va Nijniy Novgorodda oʻtkazildi. Unda Altsgeymer kasalligiga chalingan 200 nafar bemor va nazorat guruhidagi 150 kishi ishtirok etdi.
Olimlar toʻrtta aminokislotadan iborat kichik birikma — HAEE peptidining miqdorini oʻlchashdi. Nazorat guruhida uning oʻrtacha kontsentratsiyasi bir millilitr qonda 360,5 pikogramm, bemorlarda esa 175 pikogrammni tashkil etdi. Shu bilan birga, modda darajasi kasallikning ogʻirligi bilan bevosita bogʻliq emas edi: tadqiqotchilar kasallikning turli bosqichlaridagi bemorlar oʻrtasida sezilarli farqlarni aniqlamadilar.
Dastlab peptid Altsgeymer kasalligida miyada toʻplanishi mumkin boʻlgan beta-amiloid oqsiliga qarshi mumkin boʻlgan vosita sifatida oʻrganilgan. Laboratoriya tajribalarida peptid ushbu oqsil toʻplamlarining hosil boʻlishiga toʻsqinlik qildi. Hayvonlarda oʻtkazilgan ilgarigi tadqiqotlarda olimlar uning bunday toʻplanmalarga mumkin boʻlgan taʼsirini ham tekshirgan edilar.
Biroq, inson qonida HAEE aniqlanishi kutilmagan natija boʻldi. Endi tadqiqotchilar uning kontsentratsiyasidan qon tahlili yordamida Altsgeymer kasalligi belgilarini izlashda foydalanish mumkin deb hisoblamoqdalar.
Yangi usul qanchalik ishonchli
Bunday tahlil imkoniyatlarini baholash uchun olimlar u Altsgeymer kasalligi bor bemorlarni va tashxisi qoʻyilmagan odamlarni qanchalik yaxshi ajrata olishini hisoblab chiqdilar. Tanlangan chegaraviy qiymatda test bemorlarning taxminan 84 foizini toʻgʻri aniqladi, ammo uning tashxisi boʻlmagan odamlarda kasallikni mustasno qilish qobiliyati sezilarli darajada pastroq edi.
Bu shuni anglatadiki, kelajakda tahlil foydali boʻlishi mumkin, ammo hozircha u mustaqil ravishda Altsgeymer kasalligini tasdiqlay olmaydi yoki mustasno qila olmaydi.
Tadqiqotning cheklangan tomonlari ham bor. Bemorlarga tashxis klinik belgilar boʻyicha, miyani maxsus tekshirish yoki biologik markerlar yordamida majburiy tasdiqlashsiz qoʻyilgan. Shu sababli, ishtirokchilar orasida dementsiyaning boshqa shakllari boʻlgan odamlar ham boʻlishi mumkin edi. Bundan tashqari, ikki guruh ishtirokchilarining yoshi biroz farq qilardi.
Olimlar, shuningdek, HAEE darajasining pasayishi kasallik rivojlanishidagi organizmdagi oʻzgarishlar bilan bogʻliq boʻlishi mumkinligini taxmin qilmoqdalar. Ammo hozircha ushbu moddaning yetishmasligi kasallikka yordam beradimi yoki sodir boʻlayotgan jarayonlarning oqibatimi, maʼlum emas.
Mualliflar kelajakda sintetik HAEE ni uning yetishmovchiligini toʻldiradigan davolashni ishlab chiqish uchun ishlatish mumkinligini istisno etmaydilar.