Oʻzbekistonning soliq imtiyozlariga ega boʻlgan omadlilari: davlat kimlar uchun imtiyozli rejimni uzaytirdi

**Oʻzbekistonning soliq imtiyozchilari: davlat kimlar uchun preferentsial rejimni uzaytirdi**

Oʻzbekistonda bir yoʻla bir nechta soha sezilarli soliq yengilliklariga ega boʻldi. Soliq qoʻmitasi charm-poyabzal va moʻynachilik sanoati korxonalari, chorva mollarini soʻyish va charm xomashyosini qayta ishlash tashkilotlari, shuningdek, ipakchilik va ipakchilik sanoati ishtirokchilari uchun amalda boʻlgan imtiyozlarni eslatib oʻtdi.

Ushbu preferentsiyalarning katta qismi 2029 yil 1 yanvargacha amal qiladi, yaʼni biznesda bir necha yil davomida nisbatan prognoz qilinadigan soliq sharoitlari mavjud.

### Charm va poyabzal — toʻrtta asosiy soliqsiz

Charm-poyabzal va moʻynachilik tarmoqlari korxonalari, shuningdek, chorva mollarini soʻyish va charm xomashyosini qayta ishlash bilan shugʻullanuvchi tashkilotlar uchun eng keng soliq imtiyozlari toʻplami koʻzda tutilgan.

Ular 2029 yil 1 yanvargacha quyidagilarni toʻlashdan ozod etiladi: foyda soligʻi; mol-mulk soligʻi; yer soligʻi; aylanmadan olinadigan soliq.

Mohiyat eʼtibori bilan, gap bitta nuqtali chora haqida emas, balki bir yoʻla soliq yukining toʻrtta yoʻnalishi — kompaniya foydasidan tortib, faoliyatda foydalaniladigan mol-mulk va yergacha boʻlgan yoʻnalishlar haqida bormoqda.

Yirik ishlab chiqarish maydonlari va xomashyoni qayta ishlashga yuqori xarajat talab etadigan tarmoqlar uchun bunday kombinatsiya umumiy fiskal yukni sezilarli darajada kamaytirish va ishlab chiqarishni kengaytirish uchun ragʻbat yaratishga qodir.

### Ipakchilik alohida ragʻbatlantirish paketiga ega boʻldi

Pilla yetishtiruvchilar uchun alohida rejim belgilangan.

2029 yil 1 yanvargacha pilla yetishtiruvchilar daromad soligʻini toʻlashdan ozod qilinadi. Bunda ularga ish haqi toʻlaydigan shaxslar ijtimoiy soliqdan ozod etiladi.

Biroq ipakchilik tarmogʻining soliq imtiyozlari bu bilan tugamaydi.

2026 yil 1 yanvardan 2029 yil 1 yanvargacha ipakchilik klasterlari uchun qoʻshimcha yengilliklar koʻzda tutilgan.

Ular quyidagilardan ozod qilinadi: mol-mulk soligʻi; yer soligʻi.

Shu bilan birga, ipakchilik tarmogʻi korxonalari uchun foyda soligʻi stavkasi bor-yoʻgʻi 2% darajasida belgilanadi. Yana bir preferentsiya ipak matolar va ipakdan tayyor mahsulotlar ishlab chiqarishni yoʻlga qoʻygan korxonalarga tegishli. Ular uchun ijtimoiy soliq stavkasi standart rejim oʻrniga 1% miqdorida belgilanadi.

### Davlat qayta ishlashga urgʻu bermoqda

Imtiyozlar toʻplami soliq siyosati nafaqat xomashyo ishlab chiqarishni qoʻllab-quvvatlashga, balki pilla va charm xomashyosidan tortib tayyor mahsulotgacha boʻlgan butun qayta ishlash zanjirini rivojlantirishga qaratilganini koʻrsatadi.

Bu, ayniqsa, ipakchilik tarmogʻida yaqqol koʻzga tashlanadi: pilla yetishtiruvchilar, klasterlar, ipak matolar va tayyor mahsulotlar ishlab chiqaruvchi korxonalar alohida imtiyozlarga ega boʻlmoqda.

Biznes uchun bu soliq xarajatlarining qisqarishini, davlat uchun esa investitsiyalarni ragʻbatlantirish va mamlakat ichida qayta ishlash chuqurligini oshirishga boʻlgan urinishni anglatadi.

Shu bilan birga, muhim jihat — tilga olingan choralarning aksariyati aniq cheklangan amal qilish muddatiga ega. Ushbu tarmoqlar uchun soliq imtiyozlari asosan 2029 yilning boshigacha moʻljallangan, shu bois kompaniyalar uchun ular ishlab chiqarishni modernizatsiya qilish, quvvatlarni kengaytirish va yuqori qoʻshilgan qiymatga ega mahsulotlar ishlab chiqarishni koʻpaytirish uchun vaqtinchalik imkoniyat oynasiga aylanishi mumkin.

Boshqacha aytganda, davlat biznesga shunchaki soliq chegirmasini emas, balki bir necha yillik nisbatan imtiyozli rejimni taklif qilmoqda — bu vaqt ichida tarmoqlar yanada raqobatbardosh boʻla olishi nazarda tutilgan.