Oʻzbekistondagi barcha maktab darsliklari 2031 yilgacha yangi alifboga muvofiq yangilanadi — vazir oʻrinbosari

Oʻzbekistondagi barcha maktab darsliklari 2031 yilgacha yangi alifboga moslab yangilanadi — vazir oʻrinbosari

Oʻzbekistondagi maktab darsliklarini 2027–2031 yillarda yangilangan oʻzbek alifbosiga toʻliq oʻtkazish rejalashtirilmoqda. Bu haqda 19 sentyabr kuni Senat yalpi majlisida senatorlar savollariga javob berar ekan, maktabgacha va maktab taʼlimi vaziri oʻrinbosari Azizbek Turdiyev maʼlum qildi.

Senator Dilbar Suvonova alifbo oʻzgarishi munosabati bilan darsliklar, oʻquv qoʻllanmalari, dasturlar va adabiyotlarni qayta ishlash muddatlari belgilanganmi, shuningdek, buning uchun qoʻshimcha mablagʻlar koʻzda tutilganmi, deb soʻradi.

Vazir oʻrinbosari Vazirlar Mahkamasi qonun ijrosini taʼminlash boʻyicha chora-tadbirlar dasturini tasdiqlashi kerakligini maʼlum qildi. Ijro etuvchi hokimiyat organlari va Fanlar akademiyasi oʻz takliflarini yuborib boʻlgan, jumladan, Maktabgacha va maktab taʼlimi vazirligi ham darsliklarni yangilash hamda oʻqituvchi va oʻquvchilarni tayyorlash boʻyicha takliflar kiritgan.

Uning soʻzlariga koʻra, darsliklar hozir ham belgilangan grafik asosida yangilanib borilmoqda: 1-sinflar uchun — har yili, 2–4-sinflar uchun — uch yilda bir marta, 5–11-sinflar uchun — besh yilda bir marta.

«2027 yildan boshlab, qonun kuchga kirganidan keyin, birinchi sinf darsliklarini baribir yangi alifbodan foydalangan holda chop etamiz», — dedi vazir oʻrinbosari.

Uning qoʻshimcha qilishicha, 2027–2031 yillarda barcha maktab darsliklari qayta nashr etilishning odatiy tsikli doirasida yangilanadi.

«2027 yildan 2031 yilgacha barcha darsliklarimiz toʻliq yangilanadi. […] Shu nuqtai nazardan, qoʻshimcha mablagʻ talab etilmaydi», — dedi vazirlik vakili.

Vazirlik, shuningdek, oʻqituvchi va oʻquvchilarni moslashtirish choralarini ham koʻrmoqda. Vazir oʻrinbosarining soʻzlariga koʻra, yangi oʻquv yili boshlanishidan oldin, 24–28 avgust kunlari maktabgacha va maktab taʼlimi tizimida oʻquv seminarlarini oʻtkazish rejalashtirilgan.

«Oʻqituvchilar va oʻquvchilar ushbu yangiliklardan xabardor qilinadi va ularga moslasha oladilar», — deya taʼkidladi u.

Yigʻilishda islohotdan soʻng imtihonlar qaysi alifboda oʻtkazilishi masalasi alohida muhokama qilindi.

«Qonun kuchga kirganidan keyin imtihonlar qonunda belgilangan alifboda oʻtkaziladi. Bu borada hech qanday savol tugʻilmaydi. Biz bunga tayyormiz», — dedi vazir oʻrinbosari.

U boshlangʻich maktabda yangilangan alifbo boʻyicha taʼlim yangi darsliklardan boshlanishini, yuqori sinflar uchun qoʻllanmalarni esa bosqichma-bosqich oʻzgartirish koʻzda tutilayotganini qayd etdi.

Avvalroq Senat lotin grafikasiga asoslangan oʻzbek alifbosiga kiritilayotgan oʻzgartirishlarni maʼqullagan edi. Yangi variant amaldagi 26 ta harf va 3 ta harflar birikmasi oʻrniga 28 ta harf va bitta apostrofdan iborat boʻladi. Sh, Ch, Oʻ va Gʻ oʻrniga Ş, Ç, Ö va Ğ belgilaridan foydalanish, Ng ni esa alohida birlik sifatida alifbo tarkibidan chiqarish taklif etilmoqda.