Oʻzbekistonda ishbilarmonlik faolligi avgust oyida ijobiy tendentsiyani saqlab qoldi

Oʻzbekistonda ishbilarmonlik faolligi avgust oyida ijobiy dinamikani saqlab qoldi

Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi tomonidan hisoblangan Ishbilarmonlik faolligi indeksi (IFI) 2026 yilning avgust oyida 990 punktni tashkil etdi, bu oʻtgan oydagi koʻrsatkichdan 1,0% ga pastdir. Shu bilan birga, oʻtgan yilning shu davriga nisbatan 29% lik oʻsish qayd etildi.

Joriy yilning avgust oyida IFI komponentlari boʻyicha quyidagi oʻzgarishlar kuzatildi: xoʻjalik yurituvchi subʼyektlarning bank hisobvaraqlaridagi operatsiyalar soni boʻyicha komponent 6,2% ga kamaydi; tovar-xom ashyo birjasida xom ashyo sotib olish faolligi 2,7% ga oshdi; faoliyat koʻrsatayotgan xoʻjalik yurituvchi subʼyektlar boʻyicha komponent 2,3% ga koʻpaydi; tovar belgilari boʻyicha komponent 12,5% ga kamaydi.

Bundan tashqari, oʻtgan oyga nisbatan IFIning oʻsishi 6 ta hududda qayd etildi. Eng sezilarli oʻsish Sirdaryo viloyati (37,9%), Qoraqalpogʻiston Respublikasi (36,6%), Toshkent shahri (7,6%), Jizzax (7,2%), Navoiy (4,5%) va Xorazm (2,9%) viloyatlarida kuzatildi.

Qolgan 8 ta hududda koʻrsatkich pasaydi. Eng sezilarli kamayish Buxoro (−19,5%), Surxondaryo (−18,6%), Qashqadaryo (−16,3%), Namangan (−11,4%) va Fargʻona (−10,7%) viloyatlarida qayd etildi.

**Banklararo toʻlov operatsiyalari**

Hisobot davrida banklararo toʻlov operatsiyalari soni 7 185,9 mingtani tashkil etdi, bu 2026 yilning iyul oyidagiga nisbatan 474,9 ming tranzaktsiyaga yoki 6,2% ga kamdir. Oʻtgan yilning tegishli davriga nisbatan oʻsish 18,9% ni tashkil etdi.

Banklararo toʻlov operatsiyalari soni barcha 14 ta hududda kamaydi. Xususan, yuridik shaxslar oʻrtasidagi bank operatsiyalari sonining oʻtgan oyga nisbatan sezilarli darajada kamayishi Qoraqalpogʻistonda (25,3%), Sirdaryo (24,4%), Jizzax (21,8%) va Namangan (20,2%) viloyatlarida qayd etildi.

Ushbu pasayish Markaziy bankning banklararo elektron toʻlov tizimi orqali amalga oshirilgan toʻlov hujjatlari umumiy sonining kamayishi bilan izohlanadi. 2026 yilning iyul oyiga nisbatan memorial orderlar soni 9,6% ga yoki 234,1 mingtaga, toʻlov topshiriqnomalari — 3,5% ga yoki 167,6 mingtaga, toʻlov talabnomalari — 9,8% ga yoki 1,9 mingtaga, inkasso topshiriqnomalari — 18,0% ga yoki 71,3 mingtaga kamaydi.

**Birja komponenti**

IFIning birja komponenti 1,0267 ni tashkil etib, oʻtgan oyga nisbatan 2,7% ga oshdi. Bunda bitta bitim doirasida sotib olingan tovarlarning oʻrtacha hajmi 21,1% ga oshgan boʻlsa, tuzilgan bitimlar soni 15,8% ga kamaydi.

Respublika tovar-xom ashyo birjasida 2026 yilning avgust oyida 34 ta asosiy turdagi tovarlar boʻyicha savdolarning umumiy qiymati 9 138 mlrd soʻmni tashkil etdi, bu bir oy oldingiga nisbatan 6% ga kamdir.

Birja faolligining asosiy omillari oʻtgan oyga nisbatan quyidagi tovarlar savdosi hajmining oshishi boʻldi: omuxta yem — 11,4 baravarga; koʻmir — 7,6 baravarga; AI-91 benzini — 49% ga; polipropilen — 34% ga; paxta shroti — 31% ga; texnik chigit — 21% ga.

**Faoliyat koʻrsatayotgan xoʻjalik yurituvchi subʼyektlar**

Hisobot davrida faoliyat koʻrsatayotgan xoʻjalik yurituvchi subʼyektlar komponenti 1,0231 ni tashkil etib, oʻtgan oyga nisbatan 2,3% ga oshdi.

Bunda: faoliyat koʻrsatayotgan xoʻjalik yurituvchi subʼyektlarning umumiy soni 11 620 taga koʻpayib, 547,6 mingtaga yetdi; yirik korxonalar soni 143 taga koʻpayib, 4 802 tani tashkil etdi; kichik korxonalar soni 10,9 mingtaga koʻpayib, 451,9 mingtaga yetdi; fermer xoʻjaliklari soni 575 taga koʻpayib, 90,9 mingtani tashkil etdi.

**Tovar belgilari**

Tovar belgilari boʻyicha komponent 0,8746 ni tashkil etib, oʻtgan oyga nisbatan 12,5% ga kamaydi.

Ushbu davrda yuridik shaxslar tomonidan 488 ta tovar belgisi va tovar nomlari roʻyxatga olindi.