Oʻzbekistonda gaz va neft qazib olish kamaydi, elektr energiyasi va benzin ishlab chiqarish koʻpaydi

Oʻzbekistonda gaz va neft qazib olish kamaydi, elektr energiyasi va benzin ishlab chiqarish esa koʻpaydi

Oʻzbekistonda yanvar-iyul oylarida tabiiy gaz, neft va gaz kondensati qazib olish hajmi kamayishda davom etdi. Shu bilan birga, iyul oyida gaz ishlab chiqarish bir oy avval qayd etilgan pasayishni sezilarli darajada qopladi, gaz kondensati ishlab chiqarish esa yil boshidan buyon ilk bor oʻtgan yilgi darajadan yuqori boʻldi, deyiladi maʼlumotlarda.

Yetti oy davomida tabiiy gaz qazib olish 21,6 mlrd kub metrni tashkil etdi — bu 2025 yilning shu davriga nisbatan (taxminan 25,4 mlrd) qariyb 15 foizga yoki 3,8 mlrd kub metrga kamdir.

Iyul oyida qariyb 3,3 mlrd kub metr gaz qazib olindi — bu oʻtgan yilning iyul oyiga nisbatan (3,58 mlrd) 7,9 foizga kam, lekin koʻrsatkich 2,5 mlrd kub metrgacha tushib ketgan iyun oyiga nisbatan 32 foizga koʻpdir.

Shu tariqa, gaz qazib olishning yillik pasayish surʼati keskin sekinlashdi: iyun oyida pasayish 26,8 foizni tashkil etgan boʻlsa, iyulda — 7,9 foiz. Oʻrtacha kunlik qazib olish iyundagi 83,3 mln kub metrdan iyulda taxminan 106,5 mln kub metrgacha — 27,7 foizga oʻsdi. Biroq, bu hali ham 2025 yil iyul oyidagi darajadan — kuniga taxminan 115,6 mln kub metrdan pastdir.

Elektr energiyasi ishlab chiqarish oʻsishda davom etdi. Yanvar-iyul oylarida Oʻzbekistonda 52,5 mlrd kVt·soat elektr energiyasi ishlab chiqarildi — bu oʻtgan yilning shu davriga nisbatan (49,34 mlrd kVt·soat) 6,4 foizga koʻpdir.

Iyul oyida ishlab chiqarish qariyb 8,36 mlrd kVt·soatni tashkil etdi — bu oʻtgan yilning iyul oyiga nisbatan taxminan 10 foizga yuqoridir.

Yirik korxonalar yil boshidan buyon 35,25 mlrd kVt·soat elektr energiyasi ishlab chiqardi — bu bir yil avvalgiga nisbatan (36,58 mlrd) 3,6 foizga kam. Ammo alohida iyul oyida ularning ishlab chiqarishi 5,42 mlrd kVt·soatgacha oshdi — bu yillik hisobda taxminan 1,6 foizlik oʻsish demakdir.

Generatsiyaning umumiy oʻsishini avvalgidek kichik korxonalar, jumladan, yangi quyosh va shamol elektr stantsiyalari, shuningdek, boshqa kichik ishlab chiqaruvchilar taʼminlamoqda. Yetti oy davomida ular 17,25 mlrd kVt·soat elektr energiyasi ishlab chiqardi — bu bir yil avvalgi 12,77 mlrd kVt·soatga nisbatan 35,1 foizga koʻpdir.

Iyul oyida kichik korxonalar hissasiga qariyb 2,95 mlrd kVt·soat toʻgʻri keldi. Oylik maʼlumotlarga koʻra, bu bir yil avvalgiga nisbatan taxminan 63 foizga koʻpdir.

Shu bilan birga, Milliy statistika qoʻmitasi 2025 yil uchun qiyosiy bazani yana tuzatdi. Joriy press-relizda oʻtgan yilgi koʻrsatkichlar korxonalarning yillik balansga muvofiq aniqlashtirilgan maʼlumotlari asosida shakllantirilgan. Shu sababli, oʻtgan yilgi qiymatlar avvalgi oylik nashrlarda keltirilgan raqamlardan farq qilishi mumkin.

Avtomobil benzini ishlab chiqarish yanvar-iyul oylarida 8,9 foizga oshib, oʻtgan yilning shu davridagi 672,1 ming tonnaga qarshi 731,9 ming tonnani tashkil etdi.

Iyul oyida neftni qayta ishlash korxonalari qariyb 117,7 ming tonna benzin ishlab chiqardi — bu iyun oyiga nisbatan 5,1 foizga koʻpdir. Oʻtgan yilning iyul oyiga nisbatan oʻsish taxminan 27,4 foizni tashkil etdi.

Taqqoslash uchun, may oyida ishlab chiqarish 84,7 ming tonnagacha kamaygan boʻlsa, iyun oyida 112 ming tonnagacha tiklangan edi. Shu tariqa, oʻsish ketma-ket ikkinchi oy davom etmoqda.

Dizel yoqilgʻisi ishlab chiqarish yetti oy davomida 683,4 ming tonnani tashkil etdi — bu bir yil avvalgiga nisbatan (673,7 ming tonna) atigi 1,4 foizga koʻpdir.

Iyul oyida qariyb 115,4 ming tonna dizel yoqilgʻisi ishlab chiqarildi — bu iyun oyiga nisbatan 1,6 foizga kam.

Bu shuni anglatadiki, iyun oyida dizel ishlab chiqarish yillik hisobda 20,3 foizga qisqarganidan keyin, iyul oyida ishlab chiqarish amalda oʻtgan yilgi darajaga qaytdi.

Koʻmir qazib olish yanvar-iyul oylarida qariyb 3,5 mln tonnani tashkil etdi — bu bir yil avvalgiga nisbatan (taxminan 4 mln tonna) 9,5 foizga kamdir.

Iyul oyida iyundagi 900 ming tonnaga qarshi qariyb 1 mln tonna koʻmir qazib olindi. Oylik jadvalga koʻra, koʻrsatkich oʻtgan yilning iyul oyidagi darajadan taxminan 26 foizga yuqori boʻldi. Shu tariqa, iyun-iyul oylarida qazib olishning tezlashishi yil boshidan buyon toʻplanib qolgan orqada qolishni sezilarli darajada kamaytirish imkonini berdi.

Neft qazib olish yetti oy davomida 2,7 foizga kamaydi — bir yil avvalgi 378,8 ming tonnaga qarshi 368,7 ming tonnani tashkil etdi.

Iyul oyida 54,9 ming tonna neft qazib olindi — bu iyun oyiga nisbatan 5,8 foizga koʻp va 2025 yilning iyul oyidagi bilan deyarli bir xil. Shu tariqa, bu yerda yillik pasayish deyarli toʻxtadi.

Eng sezilarli burilish gaz kondensati ishlab chiqarishda yuz berdi. Yanvar-iyul oylarida uni qazib olish hali ham oʻtgan yilgidan 15 foizga past edi — 667,9 ming tonnaga qarshi 567,5 ming tonna.

Biroq, iyul oyida gaz kondensati ishlab chiqarish 105,4 ming tonnagacha oshdi — bu iyun oyiga nisbatan deyarli 50 foizga va yillik hisobda 13,1 foizga koʻpdir. Bu 2026 yil boshidan buyon ishlab chiqarish oʻtgan yilning tegishli oyidagi koʻrsatkichdan oshgan birinchi oy boʻldi.

Yirik korxonalar tomonidan issiqlik energiyasi ishlab chiqarish yetti oy davomida 18,3 foizga — 12,39 mln Gkaldan 10,12 mln Gkalgacha kamaydi.