Oʻzbekistonda 80 nafar mutaxassis energiya auditi boʻyicha oʻqitildi
BMTTD va Energiya samaradorligi milliy agentligi ESKO loyihalari uchun energiya auditini oʻtkazish boʻyicha toʻrtta shahardan 80 nafar mutaxassisni oʻqitdi.
Oʻzbekistonda energoaudit boʻyicha 80 nafar mutaxassis tayyorlandi
2026 yilning 13 avgustidan 28 avgustigacha BMT Taraqqiyot Dasturining (BMTTD) Oʻzbekistondagi vakolatxonasi Energiya samaradorligi milliy agentligi bilan birgalikda energiya servis kompaniyalari (ESKO) loyihalari uchun energetik audit boʻyicha ikki kunlik treninglar turkumini tashkil etdi.
Oʻquv mashgʻulotlarida Qarshi, Samarqand, Fargʻona va Toshkent shaharlaridan 80 nafar mutaxassis, jumladan, energoauditorlar, ESKO modeli boʻyicha ishlashdan manfaatdor boʻlgan xususiy sektor vakillari, shuningdek, davlat tashkilotlari xodimlari ishtirok etdi.
Treninglar «Energetik auditlar — jamoat binolarining energiya samaradorligi salohiyatini ochish» loyihasi doirasida oʻtkazildi. Ushbu tashabbus Slovakiya Respublikasi Moliya vazirligining moliyaviy koʻmagida «Taraqqiyot yoʻlida davlat va xususiy moliyalashtirish» (PPFD) kengroq dasturi tarkibida amalga oshirilmoqda.
Oʻquv mashgʻulotlari jamoat infratuzilmasi sohasida energiya samaradorligini oshirish loyihalarini tayyorlash uchun zarur boʻlgan amaliy koʻnikmalarni rivojlantirishga qaratildi. Bu yerda gap, xususan, energiya isteʼmolini qisqartirish bir vaqtning oʻzida xarajatlarni kamaytirishi va foydalanuvchilar uchun sharoitlarni yaxshilashi mumkin boʻlgan maktablar, shifoxonalar, bolalar bogʻchalari va boshqa jamoat binolari haqida bormoqda.
ESKO loyihalarida sifatli energoaudit energiya isteʼmolining boshlangʻich darajasini aniqlashga, samaradorlikni oshirish boʻyicha ehtimoliy chora-tadbirlarni belgilashga va kutilayotgan tejamkorlikni baholashga yordam beradi. Ushbu maʼlumotlar, shuningdek, samaradorlik koʻrsatkichlarini belgilash va keyinchalik amalda erishilgan natijalarni baholash uchun ham qoʻllaniladi.
«ESKO bozorini muvaffaqiyatli rivojlantirish uchun uning barcha ishtirokchilari energiya tejalishini baholashning ishonchliligi va shaffofligiga amin boʻlishlari muhimdir», — deb taʼkidladi Energiya samaradorligi milliy agentligi vakili Shohjahon Islomov. Uning soʻzlariga koʻra, xususiy energoauditorlarning amaliy koʻnikmalarini rivojlantirish davlat tashkilotlari, energiya servis kompaniyalari va potentsial investorlar oʻrtasidagi ishonchni mustahkamlashga yordam beradi.
Treninglarning birinchi kuni Oʻzbekiston va Yevropa Ittifoqida energoaudit oʻtkazishning huquqiy va texnik asoslariga bagʻishlandi. Ishtirokchilar auditning turli xil turlari va ularning ESKO loyihalarini amalga oshirishning turli bosqichlarida qoʻllanilishi, jumladan, dastlabki Walk-Through Audit va investitsiyaviy Investment Grade Audit bilan tanishdilar.
Energiya isteʼmolining boshlangʻich darajasini aniqlash, maʼlumotlarni ob-havo sharoiti va binolardan foydalanish xususiyatlarini hisobga olgan holda tuzatishga alohida eʼtibor qaratildi. Ishtirokchilar, shuningdek, Samaradorlikni oʻlchash va verifikatsiya qilish xalqaro protokoliga (IPMVP) muvofiq oʻlchash va verifikatsiya qilish usullarini oʻrgandilar.
Ikkinchi kun amaliyotga bagʻishlandi. Ishtirokchilar har bir hududdagi tanlab olingan jamoat obʼyektlarida guruhlarga boʻlinib ishladilar. Ular energiya isteʼmolining boshlangʻich darajasini aniqladilar, koʻrsatkichlarni iqlim sharoitiga qarab tuzatdilar, ehtimoliy tejamkorlikni hisoblab chiqdilar va erishilgan natijalarni tasdiqlash usullarini tanladilar.
Fargʻonalik energoauditor Muhayyo Latipova mashgʻulotlarning amaliy foydasini alohida taʼkidladi, ular davomida mutaxassislar binolar boʻyicha real maʼlumotlar bilan ishladilar va ESKO loyihalari uchun hisob-kitoblarni mustaqil ravishda bajardilar.
Ishtirokchilar treninglarda taqdim etilgan hisob-kitob shablonlari va boshqa materiallardan kelgusi ish faoliyatlarida energiya samaradorligini oshirish chora-tadbirlarini baholash hamda kutilayotgan va amalda erishilgan tejamkorlikni asoslash uchun foydalanishlari mumkin boʻladi.
BMTTD xalqaro eksperti Yuray Klukanning soʻzlariga koʻra, Oʻzbekistonda ESKO bozorini rivojlantirish uchun nafaqat meʼyoriy-huquqiy baza va moliyalashtirish imkoniyatlari, balki sifatli, texnik jihatdan asoslangan loyihalarni tayyorlashga qodir mutaxassislar ham zarur. Treninglar xalqaro yondashuvlarni mamlakat sharoitiga moslashtirilgan amaliy topshiriqlar bilan birlashtirdi.
BMTTDdan qayd etishlaricha, Oʻzbekistonda ESKO bozori rivojlanib borishi bilan energiya samaradorligini sifatli baholash va loyihalarni amalga oshirish natijalarini tasdiqlashga qodir mutaxassislarga boʻlgan ehtiyoj ortib boradi.