Oʻzbekiston sotayotganidan bir yarim baravar koʻp sotib olmoqda: savdo defitsiti 11,7 mlrd dollarga yetdi

Oʻzbekiston xorijdan sotayotganidan bir yarim baravar koʻproq sotib olmoqda: savdo defitsiti $11,7 mlrd ga yetdi

Oʻzbekistonning tashqi savdosi oʻsishda davom etmoqda, biroq tovar aylanmasining ortishi ortida xavotirli tendentsiya koʻzga tashlanmoqda: import sezilarli darajada tezlashgan, eksport esa kamaygan. Sakkiz oy davomida mamlakat tashqi bozorlarga yetkazib berganidan koʻra deyarli $11,7 mlrd ga koʻproq tovar va xizmatlarni import qildi.

Milliy statistika qoʻmitasi maʼlumotlariga koʻra, 2026 yilning yanvar — avgust oylarida Oʻzbekistonning tashqi savdo aylanmasi $57,4 mlrd ga yetdi. Bu oʻtgan yilning shu davridagi koʻrsatkichdan $4 mlrd ga yoki 7,6% ga yuqori.

Birinchi qarashda bu ishonchli oʻsishdek koʻrinadi. Ammo ushbu summani eksport va importga ajratsak, manzara butunlay boshqacha boʻlib chiqadi.

Sakkiz oy davomida eksport $22,9 mlrd ni tashkil etdi, bu 2025 yilning yanvar — avgustiga nisbatan 3,4% ga kam. Import esa, aksincha, 16,3% ga oshib, $34,5 mlrd ga yetdi.

Natijada tashqi savdoning salbiy saldosi $11,7 mlrd gacha oʻsdi.

Soddaroq aytganda, Oʻzbekiston xorijdan tovarlarni tobora faolroq sotib olmoqda, ammo tashqi bozorlarda kamroq sotmoqda. Eksport tushumining har bir dollariga taxminan $1,5 lik import toʻgʻri kelmoqda.

Bunday tafovut, agar faqat umumiy aylanmaga tayanadigan boʻlsak, tashqi savdo dinamikasiga berilgan haddan tashqari optimistik bahoni shubha ostiga qoʻyadi. Savdoning oʻzigina oʻsishi hali tashqi bozorlardagi sotuvlardan daromadlar ortganini anglatmaydi: bu oʻsish nimaning hisobiga taʼminlangani ham muhim.

Xitoy avvalgidek Oʻzbekistonning eng yirik savdo hamkori boʻlib qolmoqda, uning ulushiga tashqi savdo aylanmasining 23% i toʻgʻri keladi. Keyingi oʻrinlarni 16% ulush bilan Rossiya, Qozogʻiston — 6,5%, Turkiya — 3,4% va Afgʻoniston — 2,5% egallab turibdi.