Oʻzbekiston parlamenti qonunchilik ustuvorliklarini qayta shakllantirar ekan, nazorat rolini kengaytirmoqda
O'zbekiston qonun chiqaruvchi organi mamlakatdagi islohotlar va xalqaro hamkorlikda tobora muhim rol o'ynamoqda, qonunchilik darajasi, parlament nazorati, mintaqaviy munozaralar va qonunlarning ijrosini ta'minlashga katta e'tibor qaratilmoqda. Bu Toshkentda bo'lib o'tgan "Mustaqil O'zbekiston - 35 yillik rivojlanish: islohotlar, natijalar va istiqbollar" xalqaro ilmiy-amaliy konferensiyasidan asosiy xulosa bo'ldi.
Oliy Majlis Qonunchilik palatasi a'zosi Dildora Kamalova ishtirokchilar O'zbekistonning so'nggi o'n yillikdagi yutuqlarini ko'rib chiqib, parlamentning huquqiy, iqtisodiy va institutsional islohotlarga qo'shgan hissasi haqida fikr almashganini ta'kidladi. Konferensiyada shuningdek, ijtimoiy-iqtisodiy yutuqlar, turmush darajasini oshirish tashabbuslari, ekologik muammolar va zamonaviy muammolarga javoblar baholandi. Munozaralarning katta qismi islohotlarning asosini tashkil etuvchi huquqiy asos va qabul qilingan qonun hujjatlarini amaliy qo'llashga qaratildi.
Ishtirokchilar "shaxs - jamiyat - davlat" konstitutsiyaviy tamoyilini ta'kidladilar va samarali huquqni muhofaza qilish organlarini doimiy e'tibor talab qiladigan soha sifatida belgiladilar. Munozaralarda qonunchilik islohotlari nafaqat qonunlarning rasmiy qabul qilinishi, balki ularning amalga oshirilishi va aniq natijalari bilan ham baholanishi kerakligi ta'kidlandi.
Konferensiyada O'zbekiston boshqaruv tuzilmasidagi parlamentning rivojlanayotgan funksiyasi muhokama qilindi. Ishtirokchilar parlament vazifalari qonun ijodkorligidan tashqari, nazorat, fuqarolik jamiyati bilan hamkorlik va jamoatchilik oldida javobgarlikni ham o'z ichiga olishini ta'kidladilar. Qonunchilik sifati parlament samaradorligini baholash uchun muhim ko'rsatkich sifatida belgilandi. Munozaralarga ko'ra, qonunlar fuqarolarga, biznes muhitiga va davlat xizmatlarini ko'rsatishga ta'siri asosida ham baholanishi kerak.
Parlament nazorati ushbu yondashuvning yana bir muhim tarkibiy qismi sifatida, qonun chiqaruvchilar, davlat organlari va fuqarolik jamiyati o'rtasidagi doimiy muloqot bilan bir qatorda ko'rib chiqildi. Munozaralarda O'zbekistonning xalqaro parlament tashkilotlaridagi ishtiroki ham ko'rib chiqildi. So'nggi o'n yillikda mamlakat Parlamentlararo Ittifoq, Yevropada Xavfsizlik va Hamkorlik Tashkiloti Parlament Assambleyasi, Mustaqil Davlatlar Hamdo'stligi Parlamentlararo Assambleyasi va Osiyo Parlamentlari Assambleyasi kabi turli institutlar va platformalar orqali o'z faoliyatini kengaytirdi.
O'zbekiston shuningdek, Markaziy Osiyo parlamentlari forumida ishtirok etadi, bu forum qonun chiqaruvchilarga Markaziy Osiyo davlatlari bilan bog'liq masalalarni hal qilish uchun mintaqaviy platformani taklif etadi. Ushbu forum mintaqaviy parlament hamkorligini rivojlantirishning asosiy mexanizmi sifatida e'tirof etildi. Uning ilk yig'ilishi 2023-yilda Turkistonda, ikkinchisi 2024-yilda Xivada, uchinchisi esa 2025-yilda Bishkekda bo'lib o'tdi.
Ushbu format parlament a'zolariga transport aloqalari, energetika, iqtisodiy hamkorlik va milliy qonunchilikni uyg'unlashtirish kabi mintaqaviy masalalar bo'yicha fikr almashish imkonini beradi. O'zbekiston kengroq xalqaro parlament tadbirlarida ham ishtirokini oshirdi. 2025-yil aprel oyida Toshkent Parlamentlararo Ittifoqning 150-Assambleyasiga mezbonlik qildi.
Sentyabr oyida O'zbekistonda yana bir xalqaro parlament tadbiri bo'lib o'tishi rejalashtirilgan. Samarqandda Parlamentlararo Ittifoqning 12-Global Yosh parlament a'zolari konferensiyasi bo'lib o'tadi, unda inson huquqlari, adolat va qadr-qimmatga bag'ishlangan munozaralar bo'lib o'tishi kutilmoqda. Toshkent konferensiyasida shuningdek, xalqaro rivojlanish maqsadlariga erishishda milliy parlamentlarning roli haqidagi tashabbuslar ham tilga olindi.
2022-yil dekabr oyida Birlashgan Millatlar Tashkiloti Bosh Assambleyasi O'zbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev tashabbusi bilan Barqaror rivojlanish maqsadlariga erishishni tezlashtirishda parlamentlarning rolini kuchaytirish to'g'risidagi rezolyutsiyani qabul qildi. Konferensiyada taqdim etilgan ma'lumotlarga ko'ra, to'rt yil o'tib, parlamentlarning ijtimoiy rivojlanishdagi roli haqida yana bir rezolyutsiya qabul qilindi. Xalqaro konferensiya Toshkent deklaratsiyasini qabul qilish bilan yakunlandi. Ushbu hujjat sakkiz mamlakat vakili parlament a'zolari va xalqaro tashkilotlar vakillari tomonidan imzolandi. Deklaratsiyada tinchlik va xavfsizlik, iqtisodiy va savdo munosabatlari, raqamli transformatsiya, atrof-muhit masalalari, gumanitar hamkorlik va parlament ishlarini qamrab oluvchi kelajakdagi parlament va xalqaro hamkorlik yo'nalishlari bayon etilgan.