Oʻzbekiston olimlari mahalliy oʻsimliklar asosida yangi fitomajmua ishlab chiqmoqdalar
Oʻzbekiston olimlari mahalliy oʻsimliklar asosida yangi fitokompleks yaratmoqdalar
Oʻzbekiston Respublikasi Fanlar akademiyasi Oʻsimlik moddalari kimyosi institutida yangi fitokompleks ishlab chiqilmoqda. Uning tarkibiga mamlakatda yetishtiriladigan rayhon, astragal (angjuvon) va boshqa oʻsimliklar ekstraktlarini kiritish rejalashtirilgan. Antioksidantlik va antigipoksik xususiyatlarini namoyish etgan dastlabki namunalar olindi.
Innovatsion rivojlanish agentligi tomonidan moliyalashtirilayotgan "Rayhon, astragal va turdosh oʻsimliklar ekstraktlari asosida fitokomplekslar yaratish" loyihasining qiymati 1,4 milliard soʻmdan ortiq boʻlib, uni amalga oshirish 2025–2027 yillarga moʻljallangan. Tadqiqotlarga biologiya fanlari doktori Daniya Asilbekova rahbarlik qilmoqda.
Mutaxassislar rayhonning mahalliy navlari, kiyikoʻt, arslonquloq va astragalning turli turlarini oʻrganmoqdalar. Efir moylari va boshqa biologik faol birikmalarga alohida eʼtibor qaratilib, ular zamonaviy usullar bilan tahlil qilinmoqda. Birinchi bosqichda eng istiqbolli oʻsimliklar tanlab olindi va ekstraktlarning texnologik namunalari tayyorlandi.
Antioksidantlar hujayralarni erkin radikallar keltirib chiqaradigan shikastlanishlardan himoya qilishga yordam beradi, antigipoksik xususiyatlar esa ularni kislorod yetishmovchiligi sharoitida qoʻllab-quvvatlash imkonini beradi.
Istiqbolda ushbu ishlanma mahalliy xomashyodan ishlab chiqariladigan oziq-ovqat va kosmetika sanoati mahsulotlari uchun asos boʻlishi mumkin.
Hozirgi vaqtda ishlar davom ettirilmoqda: olimlar ekstraktlar tarkibini aniqlashtirmoqdalar va ularning faolligini tasdiqlamoqdalar.