Oʻzbekiston jahon iqtisodiyoti trendlarida
Materialda Oʻzbekistonning xalqaro va iqtisodiy kun tartibidagi muhim voqealar — Belarus bilan kelishuvlarni amalga oshirish, Qirgʻiziston va AQSh bilan strategik sheriklikni rivojlantirish, yirik infratuzilmaviy, investitsiyaviy va sanoat loyihalarini ilgari surish, shuningdek, XVF va Yevroosiyo taraqqiyot banki tomonidan mamlakat iqtisodiyoti istiqbollarining baholanishi koʻrib chiqiladi.

**Oʻzbekiston jahon iqtisodiyoti trendlarida**
**Belarus bilan kelishuvlarning amalga oshirilishi**
15 iyul kuni Prezident Shavkat Mirziyoyev Belarus Respublikasiga tashrif davomida erishilgan hududlararo hamkorlikni kengaytirish toʻgʻrisidagi kelishuvlar ijrosi yuzasidan taqdimot bilan tanishdi. Joriy yilning 8-9 iyul kunlari davlatimiz rahbarining Belarusga amalga oshirgan rasmiy tashrifi doirasida oʻzaro tovar ayirboshlash hajmini 2 milliard dollarga yetkazish, shuningdek, mashinasozlik, qishloq xoʻjaligi, farmatsevtika, toʻqimachilik, yogʻochni qayta ishlash va sogʻliqni saqlash sohalarida umumiy qiymati 2 milliard dollarlik 310 ta qoʻshma loyiha va tadbirlarni amalga oshirish boʻyicha kelishuvlarga erishildi.
Belarusda investitsiya loyihalarini joylashtirish uchun sanoat obʼyektlari va davlat mulki taklif etilgan, keng qishloq xoʻjaligi maydonlari mavjud. Mamlakatning qishloq xoʻjaligi yerlari 8 million gektarni tashkil etadi va uning hududining qariyb 40 foizini egallaydi. Bu imkoniyatlar ishbilarmonlik aloqalarini kengaytirish va fuqarolarimizni uyushqoqlik bilan ishga joylashtirish uchun mustahkam asos yaratadi. Shu munosabat bilan taqdimot davomida Belarusda ishlash yoki biznes bilan shugʻullanish istagida boʻlgan fuqarolarimiz va tadbirkorlarimiz roʻyxatini shakllantirish hamda ularni ushbu mamlakatga uyushqoqlik bilan yuborish zarurligi taʼkidlandi.
Taqdimot davomida Andijon va Vitebsk viloyatlari oʻrtasidagi hamkorlik doirasida amalga oshirilgan ishlar haqida axborot berildi. Ikki hudud oʻrtasida «yoʻl xaritasi» tasdiqlanib, aniq tashabbuslarni hayotga tatbiq etish boshlab yuborilgan. Xususan, Andijon viloyatining 255 nafar aholisi uyushqoqlik bilan Vitebsk viloyatiga yuborildi va ishga joylashtirildi. Bundan tashqari, 11 ta chorvachilik kompleksi negizida yangi loyihalarni amalga oshirish boʻyicha kelishuvga erishildi. Ularning har biri 200 boshdan 3 ming boshgacha yirik shoxli qoramol boqishga moʻljallangan va yetarli ozuqa maydonlariga ega.
Umuman olganda, Vitebsk va Belarusning boshqa viloyatlarida chorvachilik, yogʻochni qayta ishlash, logistika, savdo va xizmat koʻrsatish sohalarida umumiy qiymati 100 million dollardan ortiq boʻlgan 30 ta yangi loyiha paketi shakllantirilgan. Xususan, 3 ming bosh yirik shoxli qoramolga moʻljallangan yirik sutchilik kompleksi, bir qator oʻrta hajmdagi chorvachilik xoʻjaliklari, shuningdek, yogʻochni chuqur qayta ishlash va yogʻoch chiqindilaridan pelletlar ishlab chiqarish korxonasini tashkil etish rejalashtirilgan.
Mamlakatimiz Prezidenti Andijon va Vitebsk viloyatlari oʻrtasida shakllantirilgan hamkorlik modelini boshqa hududlarga ham tatbiq etish boʻyicha topshiriq berdi. Xususan, Buxoro, Qashqadaryo, Navoiy, Namangan, Toshkent, Fargʻona, Samarqand va Surxondaryo viloyatlari Belarusning Vitebsk, Mogilyov, Grodno, Gomel va Brest viloyatlariga biriktiriladi.
Oʻzaro savdoni faollashtirish va yuk tashish xarajatlarini kamaytirish maqsadida zamonaviy logistika infratuzilmasini yaratish masalalari ham koʻrib chiqildi. Yil yakuniga qadar «Belarus temir yoʻli» bilan hamkorlikda Vitebsk viloyatining Orsha stantsiyasida imtiyozli tarif shartlarida eksport-import yuklariga xizmat koʻrsatuvchi intermodal logistika markazini ishga tushirish koʻzda tutilgan. Bundan tashqari, Belarus kompaniyalari bilan birgalikda ikki mamlakat oʻrtasida blok-poyezdlarning toʻgʻridan-toʻgʻri qatnovini yoʻlga qoʻyish vazifasi qoʻyildi.
Fuqarolarni uyushqoqlik bilan ishga joylashtirish masalalariga alohida eʼtibor qaratildi. Birinchi bosqichda Oʻzbekistonning 1 100 nafar fuqarosini tanlov asosida Vitebsk va Belarusning boshqa viloyatlaridagi 13 ta korxonaga ishga joylashtirish rejalashtirilgan. Sentyabr oyidan boshlab har oyda Andijon viloyatining 500 nafar aholisini Vitebsk viloyatida doimiy ish bilan taʼminlash, jami 5 ming nafarga yetkazish moʻljallanmoqda. Buning uchun Vitebsk shahrida Migratsiya agentligining vakolatxonasi ochiladi.
**Qirgʻizistonga davlat tashrifi**
30 iyul — 1 avgust kunlari Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev davlat tashrifi bilan Qirgʻizistonda boʻldi. Choʻlpon-ota shahridagi «Ruh Ordo» madaniy markazida Shavkat Mirziyoyevning Qirgʻiziston Respublikasi Prezidenti Sadir Japarov bilan muzokaralari boʻlib oʻtdi. Muzokaralarda oʻzbek-qirgʻiz keng qamrovli strategik sheriklik munosabatlarini yanada rivojlantirish va ustuvor yoʻnalishlarda amaliy hamkorlikni kengaytirish istiqbollari muhokama qilindi.
Davlatimiz rahbari hozirgi vaqtda oʻzbek-qirgʻiz munosabatlari oʻz rivojlanishining tarixiy choʻqqisida turganini alohida taʼkidladi. Muzokaralar davomida tomonlar parlamentlar, hukumatlar, vazirliklar, idoralar va hududlar, ishbilarmon va ekspert doiralari darajasidagi faol muloqotlarni davom ettirishga kelishib oldilar. Davlatlararo kengash tuzish toʻgʻrisida qaror qabul qilindi. Ustuvor yoʻnalishlarda sanoat kooperatsiyasini chuqurlashtirish masalalariga alohida eʼtibor qaratildi.
Tashrif arafasida boʻlib oʻtgan biznes-forum doirasida savdo shartnomalari va investitsiyaviy bitimlarning yangi paketi qabul qilindi. Energetika sohasidagi hamkorlik strategik yoʻnalish etib belgilandi. Qambarota GES-1 qurilishi loyihasi boʻyicha bitimni tez fursatda imzolash va loyihaning amaliy bosqichini boshlash muhimligi qayd etildi.
«Xitoy — Qirgʻiziston — Oʻzbekiston» temir yoʻli qurilishi yirik loyihasini amalga oshirish jarayoni yuzasidan fikr almashildi. Transport bogʻliqligini mustahkamlash maqsadida ushbu temir yoʻl boʻylab chegara va savdo-logistika infratuzilmasini rivojlantirish, ruxsat berish tartib-taomillarini raqamlashtirish, avtotashuvchilar uchun qulay sharoitlar yaratish boʻyicha kelishuvga erishildi.
Ikki mamlakat hududlari salohiyatidan faol foydalanish zarurligi taʼkidlandi. Yil yakuniga qadar Oʻzbekistonda yangi formatdagi birinchi hududlar forumi oʻtkaziladi. Madaniyat, taʼlim, fan, yoshlar siyosati va turizm sohalarida faol almashinuvlarni davom ettirishga tayyorlik bildirildi.
Oliy darajadagi muzokaralar yakunida Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev va Qirgʻiziston Respublikasi Prezidenti Sadir Japarov Ittifoqchilik munosabatlari toʻgʻrisidagi shartnomani imzoladilar. Ikki mamlakat hukumatlari oʻrtasida boshqa qoʻshma hujjatlar ham qabul qilindi. Tashrif davomida Oʻzbekiston Prezidenti Shavkat Mirziyoyev I darajali «Manas» ordeni bilan mukofotlandi. Qirgʻiziston Respublikasining yuksak mukofotini davlatimiz rahbariga Prezident Sadir Japarov topshirdi.
Shuningdek, ushbu tashrif doirasida Oʻzbekiston Prezidenti 31 iyul kuni Qirgʻiziston Respublikasining Choʻlpon-ota shahrida boʻlib oʻtgan Markaziy Osiyo va Ozarbayjon davlat rahbarlarining norasmiy uchrashuvida ishtirok etdi. Ushbu tadbirda Ozarbayjon Respublikasi Prezidenti Ilhom Aliyev, Qozogʻiston Respublikasi Prezidenti Qasim-Jomart Toqayev, Qirgʻiziston Respublikasi Prezidenti Sadir Japarov, Tojikiston Respublikasi Prezidenti Emomali Rahmon va Turkmaniston Prezidenti Serdar Berdimuhamedov ishtirok etdilar.
«Birgalikdagi saʼy-harakatlarimiz tufayli ilgari tarqoq boʻlgan Markaziy Osiyo bugungi kunda umumiy rivojlanish maqsadlari yoʻlida jipslashmoqda», — deya alohida taʼkidladi mamlakatimiz Prezidenti uchrashuvdagi nutqida. U mintaqaviy hamkorlikning ustuvor yoʻnalishlari boʻyicha oʻz qarashlarini taqdim etdi va davlatlararo tashkilotlar hamda «Markaziy Osiyo plyus» formatlari doirasida muvofiqlashtirishni kuchaytirish zarurligini taʼkidladi, bu esa mintaqaning xalqaro subʼyektligini mustahkamlashga xizmat qiladi. Sammit yakunlari boʻyicha Choʻlpon-ota deklaratsiyasi qabul qilindi.
**AQSh bilan ishonchli muloqot**
7 avgust kuni Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyevning Amerika Qoʻshma Shtatlari Prezidenti Donald Tramp bilan telefon orqali muloqoti boʻlib oʻtdi. Oʻzbekiston rahbari Donald Trampni AQSh Mustaqilligining 250 yilligi bilan yana bir bor tabrikladi. Prezident Tramp, oʻz navbatida, oʻzbek-amerika munosabatlari misli koʻrilmagan darajaga koʻtarilganini va ikki mamlakat yetakchilari oʻrtasida yaqin, ishonchli muloqot oʻrnatilganini qayd etdi.
Hamkorlikning deyarli barcha yoʻnalishlarini qamrab olgan ikki tomonlama aloqalar va almashinuvlarning faol dinamikasiga yuqori baho berildi. Oliy darajada erishilgan barcha kelishuvlar izchil amalga oshirilayotgani mamnuniyat bilan taʼkidlandi, shuningdek, strategik sheriklik munosabatlarini yanada rivojlantirish istiqbollari koʻrib chiqildi.
Uch yillik Iqtisodiy hamkorlik dasturi izchil amalga oshirilmoqda. Amerika-Oʻzbekiston ishbilarmonlar va investitsiya kengashining birinchi yigʻilishi boʻlib oʻtdi. Oʻzbekiston hududlari va AQSh shtatlari oʻrtasidagi hamkorlik kengaymoqda. AQSh fuqarolari uchun vizasiz rejim joriy etilishi ishbilarmonlik aloqalarini faollashtirishga xizmat qilmoqda. Fuqaro aviatsiyasi, avtomobilsozlik, togʻ-kon sanoati, infratuzilma, energetika, metallurgiya, sunʼiy intellekt, raqamli texnologiyalar va boshqa sohalarda qoʻshma loyihalar amalga oshirilmoqda.
Xalqaro kun tartibini muhokama qilish doirasida global xavfsizlikni taʼminlash, xalqaro va mintaqaviy mojarolarni tinch yoʻl bilan hal etish borasidagi saʼy-harakatlarni davom ettirish muhimligi taʼkidlandi. Suhbat yakunida Prezident Shavkat Mirziyoyev Prezident Donald Trampni oʻzi uchun qulay vaqtda rasmiy tashrif bilan mamlakatimizga kelishga taklif etdi.
**XVFning Oʻzbekiston boʻyicha ekspert xulosasi**
Iqtisodiy tadqiqotlar va islohotlar markazi (ITIM) tomonidan XVFning 2026 yil iyun oyida boʻlib oʻtgan maslahatlashuvlari yakunlari tahlil qilindi. XVF ekspertlarining fikriga koʻra, Oʻzbekiston iqtisodiyoti barqaror yuqori oʻsish surʼatlarini namoyish etmoqda. XVF baholashiga koʻra, 2025 yilda Oʻzbekistonning real YAIM hajmi 7,7 foizga oʻsdi, 2026 yilning birinchi choragida esa oʻsish yillik hisobda 8,7 foizgacha tezlashdi. Yuqori iqtisodiy faollik barqaror ichki talab, investitsiyalar oʻsishi va davom etayotgan bozor islohotlari bilan qoʻllab-quvvatlanmoqda. Shu bilan birga, kambagʻallik va ishsizlik darajasining yanada pasayishi kuzatilmoqda.
**Inflyatsiya pasayishda davom etmoqda**
2024 yildagi energetika islohoti natijasida inflyatsiyaning vaqtinchalik tezlashishidan soʻng, narxlarning oʻsish surʼati asta-sekin sekinlashmoqda. Yillik inflyatsiya 2026 yil aprel oyida 7 foizgacha pasaydi, 2027 yil oxiriga kelib esa Markaziy bankning 5 foizlik maqsadli koʻrsatkichiga erishilishi kutilmoqda. Qatʼiy pul-kredit siyosatini saqlab qolish barqaror dezinflyatsiyaning zarur sharti boʻlib qolmoqda.
**Davlat moliyasining holati yaxshilanmoqda**
Konsolidatsiyalashgan byudjet taqchilligi 2024 yildagi YAIMga nisbatan 3 foizdan 2025 yilda YAIMga nisbatan 2,1 foizgacha qisqardi. Byudjet koʻrsatkichlarining yaxshilanishi yuqori iqtisodiy oʻsish, soliq tushumlarining koʻpayishi va jahon oltin bozoridagi qulay konʼyunktura hisobiga taʼminlandi. 2026 yilda byudjet taqchilligi YAIMga nisbatan 1,5 foiz darajasida boʻlishi prognoz qilinmoqda, davlat qarzi esa YAIMning qariyb 28 foizi darajasida saqlanib qoladi, bu xalqaro chegaraviy koʻrsatkichlardan sezilarli darajada pastdir.
**Iqtisodiyotning tashqi barqarorligi mustahkamlanmoqda**
Joriy operatsiyalar hisobi taqchilligi bir yil oldingi YAIMga nisbatan 4,7 foizga qarshi oʻlaroq, 2025 yilda YAIMga nisbatan 3,9 foizgacha qisqardi. Yaxshilanishning asosiy omillari jahon bozorida oltin narxining yuqoriligi, xomashyo boʻlmagan eksportning oʻsishi, mehnat migrantlarining barqaror pul oʻtkazmalari boʻldi. Xalqaro zaxiralar qulay darajada qolmoqda va XVF prognozlariga koʻra, 12 oydan ortiq importni qoplaydi.
**Iqtisodiyot ijobiy istiqbollarni saqlab qolmoqda**
XVF iqtisodiy oʻsishni 2026 yilda 6,8 foiz va 2027 yilda 6 foiz darajasida prognoz qilmoqda. Jamgʻarma prognozlariga koʻra, aholi jon boshiga toʻgʻri keladigan YAIM 2025 yildagi 3,8 ming dollardan 2027 yilda deyarli 5 ming dollargacha oshadi. Xususiy isteʼmol, investitsiyalar, tarkibiy islohotlar va xususiy sektorni rivojlantirish oʻsishning asosiy drayverlari boʻlib qoladi.
XVF, shuningdek, bir qator xavf omillarini ham koʻrsatib oʻtadi.
**Tashqi xavflar**: global iqtisodiy konʼyunkturaning yomonlashishi; geosiyosiy keskinlikning kuchayishi; eksportga boʻlgan tashqi talabning pasayishi; xalqaro moliyalashtirish shartlarining ehtimoliy qatʼiylashishi.
**Ichki xavflar**. XVF iqtisodiyotning haddan tashqari qizib ketishini kuchaytirishi mumkin boʻlgan omillarni cheklash zarurligini qayd etadi: byudjet xarajatlarining rejalashtirilgan darajadan oshishi; imtiyozli va direktiv kreditlash koʻlamining saqlanib qolishi; tarkibiy islohotlarning sekinlashishi.
**XVF xulosalari va tavsiyalari**.
**Byudjet intizomini saqlash**
XVF byudjetning qoʻshimcha daromadlarini xarajatlarni kengaytirishga emas, balki moliyaviy barqarorlikni mustahkamlashga yoʻnaltirishni tavsiya qiladi. Uzoq muddatli istiqbolda — byudjet qoidalarini kuchaytirish va davlat xarajatlarining xomashyo daromadlari tebranishlariga bogʻliqligini kamaytirish lozim.
**Qatʼiy pul-kredit siyosatini davom ettirish**
Yuqori ichki faollikni hisobga olgan holda, XVF inflyatsiya maqsadli darajada toʻliq barqarorlashgunga qadar cheklovchi pul-kredit siyosatini saqlab qolishni maqsadga muvofiq deb hisoblaydi. Inflyatsion targetlash rejimini yanada rivojlantirish va almashuv kursining moslashuvchanligini oshirishga alohida eʼtibor qaratilmoqda.
**Bank sektorini mustahkamlash**
Jamgʻarma davlat banklarini xususiylashtirishni tezlashtirishni, kredit xavflarini baholash sifatini oshirishni, direktiv kreditlash hajmini qisqartirishni, Markaziy bankning mustaqilligini taʼminlashni tavsiya qiladi. XVF fikriga koʻra, bu moliyaviy resurslarni taqsimlash samaradorligini oshirish va ehtimoliy fiskal xavflarni kamaytirish imkonini beradi.
**Tarkibiy islohotlarni tezlashtirish**
Davlat korxonalarini isloh qilish, korporativ boshqaruv sifatini oshirish, raqobat muhitini rivojlantirish, Oʻzbekistonning JSTga aʼzo boʻlish jarayonini yakunlash, shuningdek, korruptsiyaga qarshi kurashish mexanizmlarini takomillashtirish ustuvor yoʻnalishlar sifatida ajratib koʻrsatilgan. Ushbu chora-tadbirlar mahsuldorlikni oshirish va xususiy investitsiyalarni kengaytirishga xizmat qilishi kutilmoqda.
**Mehnat bozorini rivojlantirish va inson kapitalini oshirish**
XVF xotin-qizlar va yoshlarning iqtisodiy faolligini oshirish, norasmiy bandlikni qisqartirish, ishchi kuchi malakasini oshirish, koʻnikmalarning tarkibiy taqchilligini bartaraf etish zarurligini taʼkidlaydi.
**Yevroosiyo taraqqiyot banki Oʻzbekiston iqtisodiyoti haqida**
Yevroosiyo taraqqiyot bankining (YEATB) «Makroiqtisodiy prognoz 2026-2028» maʼruzasida jahon iqtisodiyoti va Yevroosiyo mintaqasi mamlakatlari (Armaniston, Belarus, Qozogʻiston, Qirgʻiziston Respublikasi, Rossiya, Tojikiston va Oʻzbekiston) istiqbollari koʻrib chiqiladi.
YEATB prognoziga koʻra, jahon iqtisodiyotining oʻsishi 2025 yildagi 2,9 foizdan 2026 yilda 2,5 foizgacha sekinlashadi. Eng sezilarli sekinlashuv yevrohududda kutilmoqda, u yerda YAIM oʻsishi 1,4 foizdan 0,9 foizgacha pasayadi. AQSh iqtisodiyoti 1,7 foizga, Xitoyniki esa 4,6 foizga oʻsadi. YEATB operatsiyalari amalga oshiriladigan mamlakatlar ijobiy oʻsish dinamikasini saqlab qoladi.
Bank operatsiyalari amalga oshiriladigan mamlakatlarning yalpi YAIM hajmi 2026 yilda 2 foizga oshadi va uning hajmi 3,5 trillion dollardan oshadi. Eng yuqori oʻsish surʼatlari Qirgʻiziston Respublikasida — 10,2%, Tojikistonda — 8,3% va Oʻzbekistonda — 7,9% kutilmoqda. Armaniston iqtisodiyoti 6 foizga, Qozogʻistonniki — 5,5 foizga, Rossiyaniki — 1 foizga, Belarusniki — 1,3 foizga oʻsadi. Bunda Markaziy Osiyo (MO) iqtisodiyoti 2026 yilning oʻzidayoq 600 milliard dollardan oshishi mumkin.
**Oʻzbekiston iqtisodiyotining istiqbollari**
Oʻzbekiston mintaqada iqtisodiy oʻsish boʻyicha yetakchilardan biri boʻlib qoladi.
2026 yilning I choragida Oʻzbekiston YAIM hajmi 8,7 foizga oshdi. Asosiy hissani xizmat koʻrsatish sohasi — 4,9 f.p., sanoat — 2,2 f.p. va qurilish — 0,9 f.p. taʼminladi. YEATB prognoziga koʻra, Oʻzbekiston iqtisodiyotining oʻsishi 2025 yildagi 7,7 foizdan 2026 yilda 7,9 foizgacha tezlashadi. Bu 2021 yildagi pandemiyadan keyingi tiklanishni hisobga olmaganda, oxirgi oʻn yillikdagi eng yuqori koʻrsatkich boʻladi. Keyinchalik oʻsish surʼatlari biroz sekinlashadi, lekin yuqori darajada saqlanib qoladi — 2027 yilda 6,9 foiz va 2028 yilda 6,5 foiz darajasida boʻladi. Investitsiyaviy faollik, sanoat va qurilishning rivojlanishi, aholi daromadlarining oʻsishi, infratuzilmaga yoʻnaltiriladigan byudjet xarajatlari va oltinga boʻlgan yuqori tashqi talab asosiy omillar boʻladi.
**Investitsiyalar ishlab chiqarish salohiyatini kengaytirishning bosh omili boʻladi**
2026 yilning I choragida asosiy kapitalga kiritilgan investitsiyalar bir yil oldingi 5,4 foizga qarshi oʻlaroq, 29,6 foizga oʻsdi. Xorijiy investitsiyalar umumiy qoʻyilmalar hajmining 53,6 foizini, xorijiy kreditlar esa yana 15,2 foizini tashkil etdi. 2025 yil yakunlariga koʻra, toʻgʻridan-toʻgʻri, portfel va boshqa xorijiy investitsiyalarning yalpi hajmi 19 milliard dollarga yoki YAIMning 13 foiziga yetdi. Investitsiyalar yangi sanoat quvvatlarini ishga tushirish, qurilish ishlarini koʻpaytirish, infratuzilmani rivojlantirish va xizmat koʻrsatish sohasini kengaytirishni taʼminlaydi.
**Byudjet xarajatlari va aholi daromadlarining oʻsishi ichki talabni qoʻllab-quvvatlashda davom etadi**
2026 yilda ijtimoiy va ishlab chiqarish infratuzilmasini rivojlantirish uchun 1,5 milliard dollar ajratish koʻzda tutilgan. Mablagʻlar transport, kommunal va sanoat infratuzilmasiga, shuningdek, «Yangi Oʻzbekiston» dasturi doirasida turar joy massivlarini rivojlantirishga yoʻnaltiriladi. Bunda 2025 yilda davlat byudjeti taqchilligi rejalashtirilgan 3 foizlik koʻrsatkich oʻrniga YAIMga nisbatan 2,1 foizni tashkil etdi. Byudjet daromadlari rejadan 16,6 foizga oshdi, xarajatlar esa 12,8 foizga oʻsdi. Iqtisodiyotga qoʻshimcha koʻmak aholi daromadlarining oshishi hisobiga taʼminlanadi. 2025 yilda nominal ish haqi 19 foizga, xorijdan pul oʻtkazmalari hajmi esa 16 foizga oshdi.
**Oltin bozoridagi qulay konʼyunktura eksport daromadlarini va milliy valyutani qoʻllab-quvvatlaydi.**
2025 yil yakunlariga koʻra, oltin Oʻzbekiston tovar eksportining 37,8 foizini tashkil etdi. Qimmatbaho metalning jahon bozoridagi yuqori narxlari sezilarli valyuta tushumlarini taʼminlashda va tashqi savdodan olinadigan daromadlarni qoʻllab-quvvatlashda davom etadi. Xorijiy investitsiyalar va pul oʻtkazmalari bilan bir qatorda, oltin eksporti soʻm barqarorligiga xizmat qiladi.
**Inflyatsiya pasayishda davom etadi, bu esa pul-kredit siyosatini asta-sekin yumshatish uchun sharoit yaratadi**
YEATB prognoziga koʻra, inflyatsiya 2026 yil oxiriga kelib 6,8 foizgacha, 2027 yilda 5,7 foizgacha va 2028 yilda 5,2 foizgacha pasayib, Markaziy bankning 5 foizlik maqsadli koʻrsatkichiga asta-sekin yaqinlashadi. Moʻʼtadil qatʼiy pul-kredit siyosati, ijobiy real foiz stavkasi va milliy valyuta barqarorligi inflyatsiyaning pasayishiga xizmat qiladi. Narxlar oʻsishining barqaror sekinlashishi sharoitida asosiy stavka 2026 yil oxiriga kelib taxminan 13,5 foizgacha, 2027 yil oxiriga kelib 12 foizgacha va 2028 yil oxiriga kelib 11 foizgacha pasayishi mumkin. Shu bilan birga, yuqori ichki talab, jahon bozorida xomashyo, energiya resurslari va oziq-ovqat mahsulotlari narxlarining oshishi inflyatsiyaning pasayish jarayonini sekinlashtirishi mumkin.
**Soʻm 2026 yilda barqarorlikni saqlab qoladi, ammo yuqori import uning asta-sekin zaiflashishiga xizmat qiladi**
YEATB 2026 yilda bir dollar uchun oʻrtacha almashuv kursini 12 200 soʻm darajasida prognoz qilmoqda. Investitsiyalar oqimi, pul oʻtkazmalari va oltin eksportidan tushadigan daromadlar milliy valyutani qoʻllab-quvvatlaydi. 2027 yilda oʻrtacha kurs bir dollar uchun 12 900 soʻmni, 2028 yilda esa 14 100 soʻmni tashkil etishi mumkin. Asta-sekin zaiflashish faol investitsiya tsikli sharoitida uskunalar, mashinalar, energiya resurslari va oraliq tovarlar importining koʻpayishi bilan bogʻliq boʻladi.

