Oʻzbekiston Germaniya davlat koʻchmas mulkini qanday boshqarishini oʻrganmoqda

Oʻzbekiston davlat koʻchmas mulkini boshqarish boʻyicha Germaniya tajribasini oʻrganmoqda

Davlat binolaridan samarali foydalanilishini taʼminlash, ularning boʻsh turib qolmasligi va shu bilan birga xususiy investitsiyalarni jalb qilishiga qanday erishish mumkin? Oʻzbekiston aynan mana shu tajribani Germaniyadan oʻzlashtirish niyatida. 27 avgust kuni ikki mamlakat vakillari Germaniyaning davlat koʻchmas mulkini boshqarish tizimi qanday tuzilgani va uning qaysi elementlarini Oʻzbekistonda qoʻllash mumkinligini muhokama qildilar.

Onlayn-seminar Oʻzbekiston Davlat aktivlarini boshqarish agentligi, Germaniya Federal koʻchmas mulk instituti (BImA), Germaniya Federal moliya vazirligi, GIZ va Indecon Consulting ishtirokida boʻlib oʻtdi.

Oʻzbekiston va Germaniyaning davlat aktivlarini boshqarish sohasidagi hamkorligi koʻp yillardan buyon davom etib kelmoqda. Davlat aktivlarini boshqarish agentligi direktori Sohibjon Murodov taʼkidlaganidek, ushbu hamkorlikka hali 2009 yilda imzolangan kelishuv asos boʻlgan edi.

Oʻtgan vaqt mobaynida germaniyalik ekspertlar koʻmagida Oʻzbekistonda qonunchilik, xususiylashtirish va korporativ boshqaruv ustida ish olib borildi. Xususan, davlat mulkini boshqarish va xususiylashtirish toʻgʻrisidagi qonun loyihalari, shuningdek, birinchi Korporativ boshqaruv kodeksi tayyorlandi.

Endilikda ushbu hamkorlikni davlat koʻchmas mulki sohasiga ham yoyishga qaror qilindi.

Germaniyadan nimalarni oʻzlashtirmoqchilar

Germaniya Federal koʻchmas mulk instituti — BImA tajribasi Oʻzbekiston uchun alohida qiziqish uygʻotmoqda. Aynan ushbu tuzilma Germaniyaning federal koʻchmas mulkini boshqarish bilan shugʻullanadi.

BImA vakillari Yorg Muzial va Robert Erfen Germaniyada davlat obʼyektlarini boshqarish qanday tashkil etilgani, ularni baholash, ijaraga berish va sotish qanday amalga oshirilishi, shuningdek, ilgari boʻsh turgan koʻchmas mulklardan qanday foydalanilishi haqida soʻzlab berdilar.

Seminar ishtirokchilari yanada amaliy masalalarni ham muhokama qildilar — davlat obʼyektlarining raqamli reyestrini yuritish, binolarga texnik xizmat koʻrsatish va foydalanilmayotgan mulklarni iqtisodiy aylanmaga jalb etish.

Sohibjon Murodovning soʻzlariga koʻra, Germaniya tajribasi Oʻzbekistonga davlat koʻchmas mulkini boshqarish tizimini yanada zamonaviy, shaffof va samarali qilishda yordam bera oladi.

Oʻzbekistonda onlayn-auktsionlardan allaqachon foydalanilmoqda

Agentlik direktori oʻrinbosari Alisher Miraliyev maʼlum qilganidek, soʻnggi yillarda mamlakatda davlat koʻchmas mulkidan yanada samarali foydalanish boʻyicha katta ishlar amalga oshirildi.

Xususan, davlat obʼyektlari tadbirkorlarga onlayn-auktsionlar orqali ijaraga berilmoqda. Shu bilan birga, davlat mulkidan foydalanayotganlarga nisbatan talablar kuchaytirilmoqda, bundan maqsad obʼyektlardan maqsadli foydalanilishi va ularning boʻsh turib qolmasligini taʼminlashdir.

Shu bilan birga, Oʻzbekiston oldida yanada keng koʻlamli vazifalar turibdi. 2030 yilgacha boʻlgan rivojlanish strategiyasida iqtisodiyotda xususiy sektor ulushini 85 foizgacha oshirish, davlat ishtirokidagi korxonalar sonini esa olti barobarga qisqartirish koʻzda tutilgan.

Miraliyevning soʻzlariga koʻra, germaniyalik ekspertlar amalga oshirilayotgan islohotlarni ijobiy baholadilar va Oʻzbekistonga bundan keyin ham yordam berishga, jumladan, yangi normativ hujjatlarni tayyorlashda ishtirok etishga tayyor ekanliklarini bildirdilar.

Germaniya tajriba ulashishga tayyor

Germaniya Federal moliya vazirligi vakili Romi Shtreker Oʻzbekiston Germaniyaning Markaziy Osiyodagi muhim hamkori ekanini taʼkidladi.

Uning soʻzlariga koʻra, Germaniya tomonidan Oʻzbekistonga maslahat koʻmagi 2009 yildan buyon, Davlat aktivlarini boshqarish agentligiga esa 2019 yildan buyon koʻrsatib kelinmoqda.

Hozirgi vaqtda hamkorlikning asosiy yoʻnalishlaridan biri BImA ekspertlarini Agentlik funktsiyalarini takomillashtirish ishlariga jalb etish boʻldi.

Bundan tashqari, Germaniya davlat korxonalarini isloh qilish va xususiylashtirishning 2026–2030 yillarga moʻljallangan strategiyasini ishlab chiqishni hamda davlat ishtirokidagi kompaniyalarning korporativ boshqaruv qoidalarini takomillashtirishni qoʻllab-quvvatlashga tayyor.

Bundan keyin nima boʻladi

Davlat koʻchmas mulki sohasidagi hamkorlikni uch bosqichda yoʻlga qoʻyish rejalashtirilgan.

Dastlab Agentlik mutaxassislari germaniyalik ekspertlar bilan onlayn-seminarlarda ishtirok etadilar. Soʻngra BImA mutaxassislari hamkorlikning keyingi yoʻnalishlarini muhokama qilish uchun Oʻzbekistonga keladilar.

Uchinchi bosqich — Agentlik delegatsiyasining Germaniyaga tashrifi. U yerda oʻzbekistonlik mutaxassislar BImA faoliyati bilan bevosita tanishish va Germaniyada davlat koʻchmas mulki amaliyotda qanday boshqarilishini koʻrish imkoniyatiga ega boʻladilar.

Agentlik vakili Sanjar Ubbadullayevning soʻzlariga koʻra, Germaniyaning nafaqat muvaffaqiyatli yechimlarini, balki ushbu tizimni yaratishda yuzaga kelgan muammolarni ham oʻrganish muhimdir.

«Biz uchun ushbu seminarlar, avvalambor, tajriba almashish, xodimlarimizning kasbiy malakasini oshirish va ushbu yoʻnalishdagi ishlarni kelgusida qanday tashkil etishni tushunish nuqtai nazaridan muhimdir», — dedi u.

Agentlik Germaniya bilan hamkorlik davlat obʼyektlaridan samarali foydalanishning yangi usullarini topish, foydalanilmayotgan mulklar hajmini qisqartirish va koʻchmas mulkni boshqarishning zamonaviy mexanizmlarini joriy etishga yordam berishini kutmoqda.