Oʻzbekiston elektr stantsiyalari ulushini yoʻqotmoqda: kichik generatsiya va uy xoʻjaliklari ishlab chiqarishni oshirmoqda
Oʻzbekistonda elektr energiyasi ishlab chiqarishning umumiy hajmi oʻsib bormoqda, biroq oʻsishning asosiy qismi endilikda yirik elektr stantsiyalari hissasiga toʻgʻri kelmayapti. 2026 yilning yanvar–iyul oylarida mamlakatda elektr energiyasi ishlab chiqarish 52,5 mlrd kVt·soatga yetdi — bu oʻtgan yilning shu davriga nisbatan 6,4% ga koʻpdir. Shu bilan birga, statistika generatsiya tarkibida sezilarli oʻzgarishlarni koʻrsatmoqda. Milliy statistika qoʻmitasi maʼlumotlariga koʻra, 2026 yilning yanvar–iyul oylarida elektr stantsiyalari […]
Oʻzbekiston elektr stantsiyalari ulushini yoʻqotmoqda: kichik generatsiya va uy xoʻjaliklari ishlab chiqarishni oshirmoqda
Oʻzbekistonda elektr energiyasi ishlab chiqarishning umumiy hajmi ortib bormoqda, biroq oʻsishning asosiy qismi endi yirik elektr stantsiyalari hissasiga toʻgʻri kelmayapti. 2026 yilning yanvar–iyul oylarida mamlakatda elektr energiyasi ishlab chiqarish 52,5 mlrd kVt·soatni tashkil etdi — bu oʻtgan yilning shu davriga nisbatan 6,4% ga koʻpdir.
Shu bilan birga, statistika generatsiya tarkibida sezilarli oʻzgarishlarni qayd etmoqda.
Milliy statistika qoʻmitasi maʼlumotlariga koʻra, 2026 yilning yanvar–iyul oylarida mamlakat elektr stantsiyalari 35,25 mlrd kVt·soat elektr energiyasi ishlab chiqargan. Taqqoslash uchun, 2025 yilning shu davrida ushbu koʻrsatkich 36,56 mlrd kVt·soatni, 2024 yilda esa 42,87 mlrd kVt·soatni tashkil etgan edi.
Shu tariqa, ikki yil ichida yirik elektr stantsiyalari tomonidan elektr energiyasi ishlab chiqarish taxminan 17,8% ga kamaydi.
Shu bilan birga, mamlakatda elektr energiyasi ishlab chiqarishning umumiy hajmi, aksincha, oʻsishda davom etmoqda. Bu yirik korxonalar generatsiyasining qisqarishi boshqa ishlab chiqaruvchilar tomonidan qoplanayotganini anglatadi.
Ayniqsa, elektr energiyasi ishlab chiqarish asosiy faoliyat turi boʻlmagan kichik tadbirkorlik subʼyektlari va uy xoʻjaliklari tomonidan elektr energiyasi ishlab chiqarish tez surʼatlar bilan oʻsib bormoqda.
2026 yilning yanvar–iyul oylarida ular 17,25 mlrd kVt·soat elektr energiyasi ishlab chiqarishdi.
Bir yil avval xuddi shu davrda bu koʻrsatkich 12,77 mlrd kVt·soatni, 2024 yilda esa bor-yoʻgʻi 5,04 mlrd kVt·soatni tashkil etgan edi.
Boshqacha aytganda, ikki yil ichida bunday generatsiya hajmi uch barobardan koʻproqqa oshdi.
Ushbu fonda umumiy elektr energiyasi ishlab chiqarishda kichik generatsiyaning ulushi tobora sezilarli boʻlib bormoqda. Agar 2024 yilda yetti oylik ishlab chiqarishning qariyb 11,8%i uning hissasiga toʻgʻri kelgan boʻlsa, 2026 yilda bu koʻrsatkich allaqachon qariyb 32,9%ni tashkil etdi.
Bu mamlakat elektr energetikasidagi eng sezilarli tarkibiy oʻzgarishlardan biridir.
Bunday dinamika energetika bozori tarkibining bosqichma-bosqich oʻzgarayotganidan dalolat berishi mumkin: ishlab chiqarish faqat yirik elektr stantsiyalarida jamlanishi kamayib bormoqda, korxonalar va uy xoʻjaliklarining xususiy generatsiyasi esa tobora muhim rol oʻynamoqda.