Oʻzbekiston benzinni kamroq va qimmatroq import qila boshladi. Import va narxlar bilan nima sodir boʻlmoqda

Oʻzbekiston benzinni kamroq va yuqoriroq narxda olib kirishni boshladi. Import va narxlar bilan nima sodir boʻlmoqda

Yanvar−avgust oylarida Oʻzbekiston 721,5 mln litr benzin import qildi — bu oʻtgan yilning shu davridagiga (511 mln) nisbatan 41,2% ga koʻp, deb koʻrsatadi Bojxona qoʻmitasining «Gazeta» oʻrgangan maʼlumotlari.

Shu bilan birga, yetkazib berish qiymati yanada koʻproq — 48,6% ga, 294,3 mln dollardan 437,4 mln dollargacha oshdi.

Natijada benzin ulushiga neft mahsulotlari importi umumiy qiymatining ($1,04 mlrd) qariyb 42% i toʻgʻri keldi, bir yil avval bu koʻrsatkich 32,6% ni tashkil etgan edi.

Sakkiz oylik oʻrtacha import narxi 1000 litr uchun qariyb 606 dollarni tashkil etdi, bu oʻtgan yilning shu davridagi 576 dollarga nisbatan 5,3% ga koʻp demakdir. Ammo bu jamgʻarilgan koʻrsatkich soʻnggi oylardagi keskin qimmatlashuvni yumshatib koʻrsatmoqda.

Aprel oyida oʻrtacha qiymat 1000 litr uchun 576 dollarni, mayda — 632 dollarni, iyunda — 727 dollarni, iyulda — 889 dollarni, avgustda esa — qariyb 995 dollarni tashkil etdi. Shu tariqa, atigi toʻrt oy ichida u taxminan 73% ga oshdi.

Yetkazib berish hajmi ayniqsa iyul va avgust oylarida sezilarli darajada kamaydi.

2026 yilning yanvar oyida Oʻzbekiston qariyb 125,9 mln litr benzin import qilgan boʻlsa, fevralda — 153,3 mln, martda — 149 mln va aprelda — 141,8 mln litr import qildi. Keyin hajmlar tez surʼatlarda kamaya boshladi: may oyida 72 mln litrgacha, iyunda 50,7 mln, iyulda 18,6 mln va avgustda 11,4 mln litrgacha tushdi.

Taqqoslash uchun, oʻtgan yilning avgust oyida import 49,3 mln litrni tashkil etgan edi. Shu tariqa, yillik hisobda yetkazib berish hajmi 76,8% ga yoki toʻrt barobardan koʻproqqa kamaydi.

Pul ifodasida avgust oyidagi benzin importi 11,4 mln dollarni tashkil etdi, bu bir yil oldingiga qaraganda 61,4% ga kamdir. Yetkazib berish qiymati oʻtgan yilgi darajaga nisbatan oʻrtacha import narxining 66,6% ga oshishi hisobiga jismoniy hajmga qaraganda sezilarli darajada kamroq pasaydi.

Iyul−avgust oylarida Oʻzbekiston bor-yoʻgʻi qariyb 30 mln litr benzin import qildi, vaholanki oʻtgan yilning shu davrida bu koʻrsatkich 112,9 mln litrni tashkil etgan edi — 3,8 barobar pasayish. Ushbu davrdagi oʻrtacha import qiymati esa, aksincha, 1000 litr uchun taxminan 575 dollardan 929 dollargacha koʻtarildi.

Yanvar−iyul oylarida avtomobil benzini ishlab chiqarish 8,9% ga oshib, oʻtgan yilning shu davridagi 672,1 ming tonnaga nisbatan 731,9 ming tonnani tashkil etdi. Avgust oyi uchun maʼlumotlar hali eʼlon qilinmagan.

Iyul oyida neftni qayta ishlash korxonalari qariyb 117,7 ming tonna benzin ishlab chiqardi — bu iyun oyidagiga nisbatan 5,1% ga koʻp. Oʻtgan yilning iyul oyiga nisbatan oʻsish qariyb 27,4% ni tashkil etdi.

Taqqoslash uchun, may oyida ishlab chiqarish 84,7 ming tonnagacha pasaygan edi, shundan soʻng iyun oyida 112 ming tonnagacha tiklandi. Shu tariqa, oʻsish ketma-ket ikkinchi oy davom etmoqda.

Yozda importning qisqarishi ichki bozorda narxlarning oshishi bilan bir vaqtda yuz bermoqda.

Milliy statistika qoʻmitasi maʼlumotlariga koʻra, avgust oyida Oʻzbekistonda benzin oʻrtacha bir oyda 1,9% ga va bir yilda 20,2% ga qimmatlashgan.

Avgust oyida benzin oʻrtacha bir oyda 1,9% ga va bir yilda 20,2% ga qimmatlashdi (ammo oʻtgan yili oʻrtacha narxda AI-80 qiymati ham hisobga olingan edi, shuning uchun undan tashqari oʻsish yanada sezilarli boʻlishi mumkin). AI-92 narxi 1,1% ga, AI-95 — 4,9% ga, AI-98 va AI-100 — 6,7% ga oshdi.

Yillik dinamikani alohida benzin markalari boʻyicha solishtirish hozircha imkonsiz, chunki Milliy statistika qoʻmitasi bunday taqsimotni faqat 2026 yilning yanvar oyidan boshlab eʼlon qila boshladi.

Biroq yil boshidan buyon AI-92 narxi taxminan 10,3% ga, AI-95 — 20,7% ga, AI-98 va AI-100 — 24,4% ga oshdi.

UNG Petro shoxobchalarida Oʻzbekistonda ishlab chiqarilgan AI-92 litri 11,7 ming soʻm, import qilingan AI-92 esa — 13,5 ming soʻm turdi. AI-95 litri 17 ming soʻmdan, AI-100 esa — 24,5 ming soʻmdan sotildi. Dizel yoqilgʻisining narxi 15 ming soʻmni tashkil etdi.

Poytaxtdagi boshqa AYOQShlarda AI-92 litri taxminan 11,2 ming soʻmdan 13,8 ming soʻmgacha turdi. AI-95 narxlari 14,5 ming soʻmdan 20,6 ming soʻmgacha boʻlgan oraliqda boʻldi.

2025 yilning sentyabr oyiga nisbatan Toshkent yoqilgʻi quyish shoxobchalarida benzin sezilarli darajada qimmatlashdi. Import qilingan AI-92 narxining quyi chegarasi qariyb 24% ga — litri uchun 10,5 ming soʻmdan 13 ming soʻmgacha, yuqori chegarasi esa — 31% ga, 13,7 ming soʻmdan 18 ming soʻmgacha oshdi. AI-95 uchun oʻsish taxminan 16−34% ni tashkil etdi: oraliq 12,5−15,4 ming soʻmdan 14,5−20,6 ming soʻmgacha surildi. Dizel taxminan 20−35% ga qimmatlashdi.

Ayrim tarmoqlarda oʻsish yanada sezilarli boʻldi. Carvon shoxobchalarida import qilingan AI-92 bir yil ichida 20,5% ga — 11,2 ming soʻmdan 13,5 ming soʻmgacha, AI-95 — 30,8% ga, 13 ming soʻmdan 17 ming soʻmgacha, dizel esa — 20% ga, litri uchun 12,5 ming soʻmdan 15 ming soʻmgacha qimmatlashdi.

INTRANS SERVIS shoxobchalarida import qilingan AI-92 narxi 41,6% ga — 11,3 ming soʻmdan 16 ming soʻmgacha, AI-95 esa — 44,4% ga, 13,5 ming soʻmdan 19,5 ming soʻmgacha koʻtarildi. POYTAHT OIL shoxobchalarida oʻsish tegishlicha 23% va 29,6% ni tashkil etdi.

Qorasuvdagi Lukoil AYOQShida import qilingan AI-92 19,7% ga, AI-95 — 28,6% ga, AI-100 — 34% ga qimmatlashdi.

, Oʻzbekistonda 1,2 mln tonnadan ortiq neft mahsulotlari ishlab chiqarilishi, yana 600−700 ming tonnasi xususiy tadbirkorlar tomonidan import qilinishini bildirgan edi. Uning soʻzlariga koʻra, oʻsha paytdagi mavjud zaxiralar yaqin ikki-uch oyga yetarli boʻlgan.

Avgust oyi oxirida Energetika vazirligi ham Oʻzbekiston benzin, dizel yoqilgʻisi, aviatsiya kerosini va boshqa neft mahsulotlarini yetkazib berish manbalarini diversifikatsiya qilishdan manfaatdor ekanini maʼlum qilgan edi. Xususan, Ozarbayjon bilan neft va tayyor yoqilgʻini uzoq muddatli yetkazib berish, shuningdek, neft mahsulotlarini birgalikda ishlab chiqarish masalalari muhokama qilinmoqda.

Benzin import qiymatining oshishi Rossiyada yoqilgʻi taqchilligi kuzatilgan davrga toʻgʻri keldi. U yerda 1 apreldan boshlab benzin eksportiga, 1 iyundan boshlab esa aviatsiya yoqilgʻisi eksportiga taqiq amal qilmoqda. Shu bilan birga, cheklovlar hukumatlararo bitimlar doirasidagi yetkazib berishlarga, jumladan, Oʻzbekistonga nisbatan tatbiq etilmasligi kerak.

Rossiyada yoqilgʻi taqchilligi, jumladan, Ukraina dronlarining neft infratuzilmasiga bergan zarbalari bilan bogʻlanmoqda. Ushbu fonda mamlakatning oʻzi xorijdan benzin xarid qilishni koʻpaytirdi, shuningdek, Qozogʻiston bilan 50 ming tonna yoqilgʻi sotib olish boʻyicha muzokaralar olib borilayotgani xabar qilingan edi.

Rossiya yoqilgʻi bozoridagi muammolar Markaziy Osiyoga ham taʼsir koʻrsatdi. Iyul oyida Qirgʻiziston Energetika vazirligi Belarus, Oʻzbekiston, Qozogʻiston va boshqa mamlakatlarga barqaror yetkazib berishni saqlab qolishda koʻmak soʻrab murojaat qildi. Statistika maʼlumotlariga koʻra, Qirgʻiziston import qiladigan benzinning qariyb 98,5% i Rossiyadan keladi.

Oʻzbekiston uchun ham Rossiya yoʻnalishi anʼanaviy ravishda katta ahamiyatga ega. 2023 yil boshida deyarli barcha import benzin Rossiyadan kelgan edi. Hozirgi vaqtda RF ulushi qanchani tashkil etayotgani ochiq maʼlumotlarda aniqlashtirilmagan.