Oʻzbekiston banklarida ayollar yetakchiligi: biznes qayerda kuchli rahbarlarni yoʻqotmoqda

Oʻzbekiston banklarida ayollar yetakchiligi: biznes kuchli rahbarlarni qayerda yoʻqotmoqda

Bugungi kunda ayollar Oʻzbekiston band aholisining sezilarli qismini tashkil etadi — 2025 yil yakunlariga koʻra, ularning ulushi 43,1% ga yetdi. Banklar uchun boshqaruv talantlarining yetishmasligi fonida ayollar yetakchiligi mavzusi kadrlar zaxirasining toʻliqligi masalasiga aylanmoqda: ular mehnat bozorining katta qismi salohiyatidan qanchalik samarali foydalanmoqda? ECOPSY’ning 2026 yilgi tadqiqoti soha ushbu savolga qanday javob berayotganini koʻrsatadi.

Tadqiqotda 42 nafar rahbar ishtirok etdi: 32 nafar ayol va 10 nafar erkak — kuzatuv kengashlari va direktorlar kengashlari aʼzolari, mamlakatning eng yirik banklari va yuqori texnologiyali kompaniyalari top-menejerlari.

Banklar uchun ayollar yetakchiligi endi shunchaki HR masalasi yoki gender tengligi mavzusi emas. ECOPSY tadqiqoti ishtirokchilari unga kengroq — kompaniya kuchli rahbarlarni topish, rivojlantirish va yuqori lavozimlarga koʻtarish koʻnikmasiga qanchalik ega ekanining koʻrsatkichi sifatida qarashmoqda.

Ayollar yetakchiligini rivojlantirish bankning bir nechta strategik vazifalari bilan bevosita bogʻliq. Birinchidan, bu talantlarni boshqarish: potentsial rahbarlar doirasi qanchalik keng boʻlsa, kadrlar zaxirasi shunchalik barqaror boʻladi va muhim rollarga tayinlashda tanlov shunchalik ortadi.

Ikkinchidan, bu boshqaruv qarorlarining sifatidir. Gender xilma-xilligining oʻzi qarorlar sifatini kafolatlamaydi, ammo turli professional trayektoriyalar va tajriba qaror qabul qilish maydonini kengaytiradi.

Uchinchidan, bu ish beruvchining obroʻsi va biznesning barqarorligidir. Shaffof karyera imkoniyatlari mutaxassislarni ushlab qolishga yordam beradi, keng kadrlar zaxirasi esa asosiy shaxslar almashganda xavf-xatarlarni kamaytiradi.

Shu sababli biznes uchun «Rahbariyatda qancha ayol boʻlishi kerak?» degan savolga emas, balki boshqa savolga javob izlash muhimroq: «Bank barcha kuchli xodimlarning yetakchilik salohiyatini qanchalik samarali aniqlamoqda va amalga oshirmoqda?».

ECOPSY tadqiqotining asosiy xulosalaridan biri: respondentlarning koʻpchiligi yetakchi boʻlish qobiliyatini jins bilan bogʻlamaydi.

«Men hamisha aytaman, bizning bankda erkak yoki ayol yoʻq. Faqat hamkasblar bor. Va buni hamma qabul qilishi kerak. Oʻzingni ayol yoki erkakman, qaysidir joyda ustunman, qaysidir joyda kamman, deb oʻylash kerak emas. Yoʻq. Faqat umumiy ishning muayyan qismini bajaradigan hamkasblar bor», — deydi Djafar Saidov, ex Asakabank.

Biroq bu yerda paradoks yuzaga kelmoqda: ayollar ijrochi tarkibda keng oʻrin egallagan, bank va moliya sektorining top-rahbarlari orasida esa ularning ulushi bor-yo'g'i 10% ni tashkil etadi.