«Oʻzbekgidroenergo»: investitsiyalar, mahalliylashtirish va yangi texnologiyalar energetika sohasini oʻzgartirmoqda

«Oʻzbekgidroenergo»: investitsiyalar, mahalliylashtirish va yangi texnologiyalar energetika tarmogʻini oʻzgartirmoqda

Oʻzbekiston gidroenergetika tarmogʻi ishlab chiqarish quvvatlarini oshirish, investitsiya loyihalarini kengaytirish va zamonaviy texnologiyalarni joriy etishni davom ettirmoqda.

Soʻnggi yillarda mamlakatdagi gidroelektr stantsiyalari soni 36 tadan 106 taga yetdi, umumiy oʻrnatilgan quvvati esa 2,5 GVt ga yetdi. 2026 yilning toʻqqiz oyi yakunlariga koʻra, «Oʻzbekgidroenergo» AJ 6,64 mlrd kVt·soat elektr energiyasi ishlab chiqarib, ilk bor toʻqqiz oylik rejani 120% ga bajardi.

Ushbu natijalar 3 noyabr kuni Oʻzbekiston Prezidenti Administratsiyasi huzuridagi Ommaviy axborot vositalari uchun kontent tayyorlash markazida boʻlib oʻtgan ««Oʻzbekgidroenergo» AJ: sohada amalga oshirilayotgan islohotlar, erishilgan natijalar va gidroenergetikani rivojlantirish istiqbollari» mavzusidagi matbuot anjumanining asosiy mavzusi boʻldi. Jamiyat rahbariyati vakillari faoliyat natijalari, investitsiya loyihalarini amalga oshirish, mavjud obʼyektlarni modernizatsiya qilish va sohani yanada rivojlantirish rejalari haqida soʻzlab berishdi.

Elektr energiyasi ishlab chiqarish boʻyicha rekord koʻrsatkichlar

Gidroenergetikani rivojlantirish Oʻzbekiston davlat siyosatining energetik xavfsizlik va yanada ekologik toza energiya manbalariga oʻtish sohasidagi ustuvor yoʻnalishlaridan biri boʻlib qolmoqda.

Soʻnggi yillarda soha keng koʻlamli yangilanishni boshdan kechirdi. Gidroelektr stantsiyalari soni 36 tadan 106 taga koʻpaydi, oʻrnatilgan quvvat esa 2,5 GVt ga yetdi. Bunda yangi GESlar qurish, daryo va kanallarning gidroenergetik salohiyatini oʻzlashtirish, shuningdek, kichik va mikroenergetikani rivojlantirish muhim rol oʻynadi.

Matbuot anjumanida yangragan maʼlumotlarga koʻra, 2026 yilning yanvar–sentyabr oylarida «Oʻzbekgidroenergo» AJ 6 642,7 mln kVt·soat elektr energiyasi ishlab chiqardi. Reja 120% ga bajarildi, oʻtgan yilning shu davriga nisbatan oʻsish surʼati esa 124% ni tashkil etdi.

Ishlab chiqarilgan elektr energiyasi qiymati 3 trln soʻmga yetdi. Eng eʼtiborli natijalardan biri kunlik elektr energiyasi ishlab chiqarish Jamiyat tarixida ilk bor 50 mln kVt·soatdan oshgani boʻldi.

Bunday dinamika mavjud gidroenergetika obʼyektlari imkoniyatlari kengayayotgani va ishlab chiqarish jarayonlarini tashkil etish samaradorligi ortayotganidan dalolat beradi.

Investitsiyalar va yangi energetika obʼyektlari qurilishi

Sohani yanada rivojlantirishning muhim sharti investitsiyalarni jalb etish boʻlib qolmoqda. 2026 yilning toʻqqiz oyida «Oʻzbekgidroenergo» AJ 151,9 mln dollar miqdoridagi investitsiyalarni oʻzlashtirdi, bu belgilangan rejaning 110% ini tashkil etadi.

Ushbu summadan 48,7 mln dollari toʻgʻridan-toʻgʻri xorijiy investitsiyalar hissasiga toʻgʻri keldi, ular boʻyicha reja 141% ga bajarildi. yana 103,2 mln dollar Jamiyatning oʻz mablagʻlari hisobidan yoʻnaltirildi.

Investitsiya resurslari yangi energetika obʼyektlarini qurish, ishlab chiqarish quvvatlarini oshirish va mavjud infratuzilmani modernizatsiya qilish uchun ishlatilmoqda.

Yil davomida umumiy quvvati 74,3 MVt boʻlgan toʻqqizta energetika loyihasi foydalanishga topshirildi. Ular orasida Katta Andijon kanalidagi «Qoʻgʻay-1», «Qoʻgʻay-2» va «Beshqoʻrgʻon» GESlari, Janubiy Fargʻona kanalidagi «JFK-3» GES, shuningdek, Oqsuv daryosidagi «Rabot», «Chappasuy» va «Tamshush» GESlari bor.

Bundan tashqari, begʻaraz grant mablagʻlari hisobidan qurilgan quvvati 20 MVt boʻlgan Chorvoq shamol elektr stantsiyasi va «Zarchob-3A» mikroGESi foydalanishga topshirildi.

Ushbu loyihalarning amalga oshirilishi yangi generatsiya qiluvchi quvvatlarni va 120 ga yaqin ish oʻrnini yaratish imkonini berdi. Shu tariqa, energetika infratuzilmasini rivojlantirish nafaqat elektr energiyasi ishlab chiqarishning oʻsishiga, balki hududlarning iqtisodiy imkoniyatlari kengayishiga ham xizmat qilmoqda.

Mahalliylashtirish va milliy ishlab chiqarishni rivojlantirish

Jamiyat ishining alohida yoʻnalishi sanoat ishlab chiqarishini rivojlantirish, mahalliylashtirishni kengaytirish va import qilinadigan uskunalarga qaramlikni kamaytirish bilan bogʻliq.

2026 yilning toʻqqiz oyida «Oʻzbekgidroenergo» tizimi korxonalari tomonidan 576,3 mlrd soʻmlik sanoat mahsulotlari chiqarildi. Reja 108% ga bajarildi, oʻsish surʼati 113% ni tashkil etdi.

Mahalliylashtirish dasturi doirasida sakkizta loyiha boʻyicha 177,2 mlrd soʻmlik mahsulot ishlab chiqarildi, bu reja koʻrsatkichining 125% iga mos keladi.

Shuningdek, ishlab chiqarish va boshqaruv xarajatlarini maqbullashtirish hisobidan xarajatlarni 156,4 mlrd soʻmga qisqartirishga erishildi.

Ushbu yoʻnalishda Jamiyat tarkibiga kiruvchi UzHydroPower korxonasi alohida oʻrin tutadi. Bu yerda Made in Uzbekistan milliy brendi ostida quvvati 40 MVt gacha boʻlgan gidroagregatlar va gidroenergetika uskunalari uchun ehtiyot qismlar chiqarilmoqda.

Korxona uch smenali rejimda ishlab, yangi gidroelektr stantsiyalarni qurish va mavjudlarini modernizatsiya qilish uchun uskunalar va butlovchi qismlar chiqarishni taʼminlamoqda.

Milliy ishlab chiqarishni rivojlantirish gidroenergetikaning shaxsiy texnologik bazasini shakllantirish, mahalliylashtirish darajasini oshirish va mamlakatning sanoat salohiyatini mustahkamlash uchun strategik ahamiyatga ega.

Raqamlashtirish va sunʼiy intellektni joriy etish

Zamonaviy gidroenergetika tobora koʻproq raqamli yechimlar, avtomatizatsiya va suv resurslarini samarali boshqarishga tayanadi.

«Oʻzbekgidroenergo» AJda axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini joriy etish, raqamli boshqaruv tizimlarini rivojlantirish va sunʼiy intellekt imkoniyatlaridan foydalanish boʻyicha ishlar olib borilmoqda.

Xususan, gidroenergetika obʼyektlarida suv oqimlarini prognoz qilish, ishlab chiqarish jarayonlarini avtomatilashtirish va operativ maʼlumotlar asosida boshqaruv qarorlarini qabul qilish vositalari ishlab chiqilmoqda va takomillashtirilmoqda.

Bunday texnologiyalarni qoʻllash elektr energiyasi ishlab chiqarishni aniqroq rejalashtirish, suv resurslarini oqilona taqsimlash va ishlab chiqarish sharoitlarining oʻzgarishiga tezkor munosabat bildirish imkonini beradi.

Shuningdek, kiberxavfsizlikni taʼminlash va energetika infratuzilmasining axborot tizimlarini himoya qilish muhim yoʻnalish boʻlib qolmoqda.

Xalqaro tan olinish va investitsiyaviy jozibadorlik

Jamiyat faoliyati natijalari xalqaro reyting agentliklari baholarida ham oʻz aksini topmoqda.

Xususan, Fitch Ratings «Oʻzbekgidroenergo» AJning uzoq muddatli kredit reytingini barqaror prognoz bilan BB darajasida tasdiqladi, mustaqil kredit profilini esa b+ darajasida baholadi.

Bundan tashqari, Sustainable Fitch ESG Entity Rating bahosini 2 darajasida saqlab qoldi, bunda umumiy koʻrsatkich 79 dan 80 ballga koʻtarildi.

Ushbu baholar Jamiyatning moliyaviy barqarorligini, uning ekologik va ijtimoiy masʼuliyatga yondashuvlarini, shuningdek, korporativ boshqaruv sifatini aks ettiradi.

Gidroenergetika tarmogʻi uchun xalqaro reytinglar alohida ahamiyatga ega, chunki ular investorlar ishonchini mustahkamlashga va uzoq muddatli moliyalashtirishni jalb qilish imkoniyatlarini kengaytirishga xizmat qiladi.

Xalqaro hamkorlik va kadrlar tayyorlash

Sohani yanada rivojlantirish xalqaro texnologik hamkorlikni kengaytirishni nazarda tutadi. Istiqbolli gidroenergetika obʼyektlarini loyihalashga Turkiya, Yeron va Rossiya Federatsiyasidan sohaviy kompaniyalar va mutaxassislar jalb etilmoqda.

Bir vaqtning oʻzida, zamonaviy gidroagregatlarni oʻzlashtirish, innovatsion uskunalarni joriy etish va ishlab chiqarish jarayonlarini avtomatilashtirish sohasida Xitoy va Koreya Respublikasi kompaniyalari bilan sheriklik aloqalari mustahkamlanmoqda.

Shuningdek, xalqaro moliya institutlari bilan hamkorlik kengaymoqda. Jamiyat loyihalarini toʻgʻridan-toʻgʻri moliyalashtirishga AQSh, BAA, Turkiya va Xitoy moliyaviy tuzilmalari qiziqish bildirmoqda.

Texnologik modernizatsiya bilan bir qatorda malakali mutaxassislar tayyorlashga ham katta eʼtibor qaratilmoqda.

Oliy taʼlim muassasalari bilan ilmiy-amaliy aloqalar rivojlanmoqda, talabalarga nazariy tayyorgarlikni ishlab chiqarishdagi amaliy ish bilan birga olib borish imkonini beruvchi dual taʼlim elementlari joriy etilmoqda.

Bunday yondashuv zamonaviy gidroenergetika texnologiyalari bilan ishlashga va yangi energetika obʼyektlaridan foydalanishni taʼminlashga qodir kadrlar salohiyatini shakllantirishga qaratilgan.

Soha uchun yangi vazifalar

Matbuot anjumanida taʼkidlanganidek, «Oʻzbekgidroenergo» AJ Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining gidroenergetikani yanada rivojlantirish, yangi obʼyektlarni qurish va mavjud GESlarni modernizatsiya qilishni nazarda tutuvchi PQ-163 va PQ-298-sonli qarorlarida belgilangan vazifalarni bajarish boʻyicha ishlarni davom ettirmoqda.

2026 yilning toʻqqiz oyida erishilgan natijalar gidroenergetika milliy energetika tizimining muhim tarkibiy qismlaridan biriga aylanayotganini koʻrsatadi. Bunda sohaning yanada rivojlanishi nafaqat yangi quvvatlarni ishga tushirishga, balki suv resurslaridan foydalanish samaradorligiga, texnologik modernizatsiyaga, moliyaviy barqarorlikka va boshqaruv sifatiga ham bogʻliq boʻladi.

Elektr energiyasiga boʻlgan talab ortib borayotgan bir sharoitda gidroenergetika boshqa generatsiya qiluvchi quvvatlarni toʻldirishga va energiya tizimi barqarorligini oshirishga qodir qayta tiklanadigan energiya manbai sifatida alohida ahamiyat kasb etmoqda.

Matbuot anjumani yakunida «Oʻzbekgidroenergo» AJ rahbariyati vakillari jurnalistlar va blogerlarning savollariga javob berib, joriy loyihalarni amalga oshirish borishi, asosiy ishlab chiqarish koʻrsatkichlari va milliy gidroenergetikani rivojlantirishning istiqbolli yoʻnalishlarini tushuntirib berishdi.