Oʻrmon kapalaklarini qayta tiklash loyihasini kengaytirish rejalashtirilmoqda
Bir xayriya tashkiloti loyihani kelgusi uch yil ichida kengaytirish uchun unga 150 000 funt sterling ajratilganini maʼlum qildi.

Oʻrmon kapalaklarini qayta tiklash loyihasi kengaytiriladi
Angliyaga kapalak turini qaytarishga yordam bergan tabiatni muhofaza qilish mutaxassislariga keyingi uch yil davomida loyihani kengaytirish uchun 150 000 funt sterling ajratildi.
May oyida Belgiyadan keltirilgan populyatsiya yordamida jami 46 ta Shaxmatsimon yoʻrgʻalovchi (Chequered Skipper) kapalagi Nortgemptonshir grafligining Korbi shahri yaqinidagi Rokingem oʻrmoniga qoʻyib yuborildi.
Mablagʻ Natural England tashkilotining Turlarni tiklash dasturi tomonidan Butterfly Conservation xayriya tashkilotiga ajratilgan boʻlib, ushbu tur Piterboroga ham qayta tiklanishiga umid qilinmoqda.
Ketteringda yashovchi va ushbu xayriya tashkilotida faoliyat yurituvchi doktor Jeymi Uayldmanning aytishicha, bu mablagʻ «qayta tiklangan populyatsiyaning oʻz-oʻzini taʼminlashiga koʻmaklashadi va bu goʻzal hasharotlarning Angliyada yana gullab-yashnashini taʼminlaydi».
1950-yillargacha Shaxmatsimon yoʻrgʻalovchi Ist-Midlends boʻylab oʻrmonlarda mahalliy darajada keng tarqalgan edi.
Xayriya tashkilotining maʼlum qilishicha, Shaxmatsimon yoʻrgʻalovchi 1976 yildagi keskin kamayishdan soʻng Angliyada butunlay yoʻq boʻlib ketgan. Bunga ushbu turning asosiy yashash joyi boʻlgan Rokingem oʻrmonida oʻrmon xoʻjaligini boshqarish tizimining oʻzgarishi sabab boʻlgan deb ishoniladi.
Qayd etilishicha, qadimiy oʻrmonlarning ignabargli daraxtzorlarga aylantirilishi dastlab ochiqroq sharoitlarni yaratgan va bu tur koʻpaygan, ammo ignabargli daraxtlar oʻsib ulgʻaygani sayin populyatsiya gʻoyib boʻlgan.
Hududga turli kapalaklarni qaytarish boʻyicha ishlar oxirgi 10 yildan beri olib borilmoqda.
Uning avvalgi eng yirik yashash joyi Piterboro gʻarbidagi oʻrmonda joylashgan Kastor Xenglends boʻlib, u yerda bu tur 120 yildan ortiq vaqt davomida qayd etilgan.
Yangi loyiha doirasida ushbu turni aynan oʻsha yerga qayta tiklash rejalashtirilmoqda.
Shaxmatsimon yoʻrgʻalovchi «juda sirli tur, Angliya oʻrmonlarining goʻzal oltin-jigarrang javohiri boʻlib, u 1976 yilda yoʻq boʻlib ketgan deb eʼlon qilingan edi», dedi doktor Uayldman.
Yangi Shaxmatsimon yoʻrgʻalovchilarni yigʻish uchun Uayldman va Butterfly Conservation tashkilotining yana ikki nafar xodimi, Belgiya tabiat va oʻrmon tadqiqot institutining 20 nafar yordamchisi bilan birgalikda Fan landshafti boʻylab piyoda yoʻl bosishdi.
Tutilgan kapalaklar qizil flomaster bilan belgilandi va 44 ta urgʻochi hamda ikkita erkak kapalak Buyuk Britaniyaga olib kelinib, Faynsheyd oʻrmoniga qoʻyib yuborildi va ularning barchasi uchib ketdi.
Har bir kapalak xayriya tashkiloti koʻngillilariga ularni kuzatib borishda yordam berish uchun qizil flomaster bilan belgilab chiqildi.
Forestry England tashkilotining yovvoyi tabiat boʻyicha menejeri Karl Ivens shunday dedi: «Shaxmatsimon yoʻrgʻalovchining Rokingem oʻrmoniga qaytishi tabiatni muhofaza qilish sohasidagi ajoyib muvaffaqiyat tarixidir.
Bu ekspert hamkorlar, fidoiy koʻngillilar va yashash muhitini uzoq muddatli boshqarish birlashganda nimalarga erishish mumkinligini koʻrsatadi.
Biz oʻz nazoratimizda boʻlgan Faynsheyd oʻrmonida ushbu goʻzal kapalakning yana gullab-yashnashi uchun sharoit yaratishga yordam berayotganimizdan juda faxrlanamiz».
Kapalaklarni yigʻish uchun Belgiyada katta odamlar jamoasi ish olib bordi.

