Nima uchun yaqin orada Gana avtobuslarida pastorlarning vaʼz oʻqiyotganini koʻrish yoki eshitish imkoni boʻlmasligi mumkin

Nima uchun tez orada Gana avtobuslarida vaʼz aytayotgan pastorlarni boshqa koʻrmasligimiz yoki eshitmasligimiz mumkin

Boateng Bismark Jeyms 2023 yildan beri «Neoplan» bekatidan joʻnab ketayotgan avtobuslarda vaʼz aytib keladi

Ertalabki tirbandlik boshlanishidan oldin, Gana poytaxti Akkradagi «Neoplan» avtobekatida hamdu sano va ibodat sadolari yangraydi — bir guruh nasroniylar mamlakat boʻylab yoʻlga chiqayotgan transport vositalarida daʼvat qilish uchun yigʻilishadi.

Nogʻora chalish va raqslar ostida Boateng Bismark Jeyms 13 nafar ibodat qiluvchini — toʻqqiz erkak va toʻrt ayolni — Gananing turli burchaklariga yoʻl olgan haydovchilar va yoʻlovchilar haqiga duo qilishga boshlaydi.

Gana — aholisining aksariyati nasroniy boʻlgan mamlakat boʻlib, u yerda jamoat transportida vaʼz aytish odatiy holdir.

Uzoq masofaga qatnaydigan avtobuslarda injildan vaʼz aytayotgan pastorlarni tez-tez koʻrish va eshitish mumkin.

Baʼzan ular haydovchining yonidagi zinapoyada turishadi; baʼzan esa yoʻlak boʻylab u yoqdan bu yoqqa yurib, Muqaddas Kitobdan parchalar oʻqishadi va gunohkorlarni bor ovozi bilan tavba qilishga chaqirishadi. Safar bir necha soat davom etsa ham, ular toʻxtashmaydi.

Imonlilar baʼzan vaʼzxonlarning mehnatini qoʻllab-quvvatlash uchun ularga pul berishadi.

Biroq yangi qonun bu tanish amaliyotning yakuni yaqinlashayotganini anglatishi mumkin.

Jamoat transporti vositalarida vaʼz aytayotganda qoʻlga tushgan har qanday shaxs sakkiz oygacha qamoq jazosi, 52 dollargacha (£39) jarima yoki har ikkalasiga tortilishi mumkin.

May oyida parlament tomonidan qabul qilingan va soʻnggi haftalarda kuchga kirgan yangi qoida harakatlanayotgan transport vositalarida vaʼz aytish va savdo-sotiq qilishni nishonga olgan boʻlib, ularning ikkalasini ham xalaqit beruvchi omil deb taʼriflaydi hamda yoʻlovchilar xavfsizligi va qulayligini vaj qilib keltiradi.

«Gospel Light» cherkovining 61 yoshli pastori Boateng 2023 yildan beri «Neoplan» bekatidan joʻnab ketayotgan tijorat mashinalarida vaʼz aytib keladi.

«Men tijorat mashinalarida vaʼz aytaman, chunki hamma ham yakshanba kuni cherkovga bora olmaydi. Gunohlaridan tavba qilish uchun bizning najot haqidagi xabarimizga muhtoj boʻlgan yoʻlovchilar juda koʻp. Biz hatto baʼzi avtobuslarda kasallarni davolaymiz», — dedi u Bi-bi-siga mahalliy tvi tilida.

Ruhoniylar yoqali koʻylak kiygan Boateng yoʻlovchilarni yuklayotgan avtobuslar qatorlari oralab yuradi va Gananing ikkinchi yirik shahri Kumasiga yoʻl olgan avtobuslardan biriga chiqadi.

Qonunni buzmaslik uchun biz u bilan avtobus joʻnab ketishidan oldin gaplashamiz.

Baʼzi yoʻlovchilar uning murojaatini diqqat bilan tinglashadi. Boshqalari esa telefonlarini titkilab, qoʻngʻiroq qilib yoki oʻzaro suhbatlashib, unga eʼtibor bermaslikka harakat qilishadi.

«Baʼzi yoʻlovchilar mening murojaatimdan juda xursand boʻlishadi. Baʼzilar hatto bu gaplarni cherkovda hech qachon eshitmaganliklarini, lekin mening vaʼzim orqali bu Muqaddas Kitobda borligini bilib olganliklarini aytishadi», — deydi u.

Yangi qoidalar fikrlarni ikkiga boʻlib yubordi.

Tanqidchilarning aytishicha, harakatlanayotgan transport vositalarida vaʼz aytish xalaqit beradi va xavfsizlikka tahdid soladi, chunki u haydovchining eʼtiborini chalgʻitishi mumkin, tarafdorlar esa daʼvat qilish nasroniylik burchi ekanini va diniy eʼtiqod erkinligi doirasida himoya qilinishi kerakligini taʼkidlashadi.

Oʻzini Cheri Lokko deb tanishtirishni istagan 30 yoshlar atrofidagi bir ayol tinchlikda sayohat qilishni afzal koʻrishini aytadi.

«Bu menga yoqmaydi, chunki ular xalaqit berishadi. Baʼzilari bilmasdan ustingizga tupuk sochadi, ayniqsa ulardan uzoq boʻlmagan joyda oʻtirgan boʻlsangiz, ular shovqin va tupuk jihatidan noqulaylik tugʻdirishadi. Men jamoat transportida boʻlganimda tinchlikni yaxshi koʻraman».

Yaqinda ijtimoiy tarmoqlarda keng tarqalgan videolardan birida mikroavtobus yoʻlovchisi avtobusga chiqmoqchi boʻlgan pastorga gʻazab bilan qarshilik koʻrsatayotgani tasvirlangan.

«Tush, senga tush deyapman», — deb baqiradi u.

Ammo dunyodagi eng dindor davlatlar qatoriga kiruvchi ushbu taqvodor mamlakatda boshqalar jamoat transportida daʼvat qilish cherkovga bormaydigan odamlarga yetib borishning muhim usuli ekanini aytishadi.

Kumasiga ketayotgan yoʻlovchi Bernis Nartining aytishicha, pastorlarga vaʼz aytishga ruxsat berilishi kerak, lekin faqat yoʻlovchilarning roziligi bilan.

«Vaʼz baʼzan odamlarning tavba qilishiga yordam beradi. Masalan, agar kimdir stressli vaziyatni boshdan kechirayotgan boʻlsa, pastorning soʻzlari unga yangi umid bagʻishlashi mumkin», — deydi u.

Boatengning aytishicha, u bu tartibdan larzaga kelgan va diniy vaʼzxonlarga istisno berilishini xohlaydi.

«Biz juda xavotirdamiz, chunki bu yerdagi aksariyat pastorlar yoʻlovchilar tomonidan beriladigan pul xayriyalari orqali oilalarini boqish uchun vaʼz aytishga qarab qolishgan», — deydi u.

«Hukumat bizga avtobuslarda vaʼz aytishga va u Akkradan chiqib ketayotganda tushib qolishga ruxsat berishi kerak», — deya qoʻshimcha qiladi u.

Boateng uchun vaʼz aytish nafaqat diniy burch, balki muhim daromad manbai hamdir.

«Men farzandlarimning taʼlim olishini taʼminlay oldim. Kenja farzandim yaqindagina universitetni tamomladi va moliyaviy yordamning yarmi vaʼz aytishdan olgan pullarim hisobidan boʻldi».

Ganada tijorat avtobuslarida vaʼz aytish birinchi marta 2012 yilda taqiqlangan edi, ammo hozirda buni taqiqlovchi qonun yanada kuchaytirildi

Gana konstitutsiyasi din erkinligini kafolatlaydi, garchi bu huquqlar jamoat xavfsizligi kabi omillarni hisobga olgan holda cheklanishi mumkin boʻlsa-da.

Ganada tijorat avtobuslarida vaʼz aytish birinchi marta 2012 yilda taqiqlangan boʻlib, qoidabuzarlar 30 kungacha qamoq jazosiga mahkum etilar edi.

Ammo nazorat kuchsiz edi, shuning uchun bu amaliyot, ayniqsa avtobuslarda, keng tarqalgan boʻlib qoldi. Yangi qonun taqiqni mensimaganlar uchun jazo choralarini kuchaytiradi.

Ganadagi yuk mashinalari turar joylari va bozorlarida ham megafonlardan foydalanadigan vaʼzxonlarni tez-tez koʻrish va eshitish mumkin, ammo ularga bu taqiq taʼsir qilmaydi.

Gana Nasroniylar Kengashi Bi-bi-sining izoh berish haqidagi soʻroviga javob bermadi, ammo Gananing eng yirik cherkovlaridan biri — Xalqaro Markaziy Injil Cherkovining katta pastori, muhtaram Inok Pol Xeys Bi-bi-siga yangi qoidalar diniy erkinlikni buzadi deb hisoblamasligini aytdi.

U hamkasb pastorlarni qonunni buzmaslikka chaqirib, oʻz murojaatlarini tarqatishning boshqa yoʻllarini topishlari kerakligini aytadi.

«Muqobil vosita sifatida ijtimoiy tarmoqlar mavjud boʻlib, u yerda xuddi shu xabar minglab odamlarga yetib borishi mumkin», — deydi u.

Boateng va boshqa avtobus vaʼzxonlari uchun yangi qoidalar oʻz faoliyatlarini moslashtirish, muhim daromad manbaidan voz kechish yoki qonunni buzish xavfini boʻyinga olish kabi qiyin tanlovni yuzaga keltirmoqda.