Nima uchun kanadaliklar Yevropa bilan yaqinroq aloqalar oʻrnatishga tayyor
Bi-bi-si suhbatlashgan odamlar Karni shu hafta ilgari surgan taklif — IIda ishlash va oʻqish istiqbolidan hayajondalar.
**Nima uchun kanadaliklar Yevropa bilan yaqinroq aloqalarga tayyor**
Miriam Levin-Gold Bosh vazir Mark Karnining savdo bloki bilan taklif qilinayotgan yaqinroq aloqalar doirasida kanadaliklar Yevropa Ittifoqida yashashi va ishlashi mumkinligi haqidagi taklifini olqishlaydi.
«Menimcha, bu yoshlar uchun dunyoning turli burchaklarini oʻrganish, turli joylarda ishlash va turli tajribalarga ega boʻlish uchun juda yaxshi imkoniyatdir», — dedi Torontodagi yoʻlovchi BBC nashriga.
Kanadaliklar payshanba kuni ertalab Karnining Strasburgdagi Yevropa parlamentida soʻzlagan nutqi haqidagi xabarlar bilan uygʻonishdi. Unda Bosh vazir YEIning Kanada uning birinchi «assotsiatsiyalashgan aʼzosi» boʻlishi haqidagi intilishini olqishladi hamda mudofaa va energetika sohalarida yaqinroq hamkorlik qilishga chaqirdi.
«Biz odamlar oʻrtasidagi aloqalarimizni chuqurlashtirishimiz, yoshlarimizga Atlantikaning istalgan tomonida oʻzlari xohlagan joyda yashash, ishlash va tahsil olish imkonini berishimiz kerak», — dedi Bosh vazir.
Karni Yevropa parlamenti deputatlariga «geosiyosiy parchalanish» sharoitida Kanada va Yevropa «birgalikda kuchliroq» ekanini aytdi.
Biroq kanadaliklar reja tuzishni boshlashlaridan oldin shuni hisobga olish kerakki, hozirda YEIda «assotsiatsiyalashgan aʼzo» maqomi mavjud emas va buni joriy etish yillar talab qilishi mumkin, chunki bunday kelishuvni YEIga aʼzo barcha 27 ta davlat maʼqullashi kerak boʻladi.
Shunday boʻlsa-da, Karnining nutqi haqidagi xabarlar tarqalar ekan, BBC YEIda ishlash va oʻqish imkoniyatidan hayajonga tushgan odamlarni uchratdi.
Miriam Levin-Gold yosh kanadaliklar uchun YEIni oʻrganish boʻyicha yanada kengroq imkoniyatlar paydo boʻlishi mumkinligidan xursand.
Monreallik Aleks Neshning aytishicha, yaqinroq aloqalar ishchi vizalari va ruxsatnomalar toʻsiqlarini olib tashlaydi.
«Buning osonroq, qulayroq boʻlishi va osonroq sayohat qila olish, albatta, juda yaxshi boʻlardi», — dedi u.
Kanada ijtimoiy tarmoqlari ushbu mavzu bilan qizgʻin band.
Facebook'dagi «A Canadian Outlook» guruhi aʼzolaridan biri nabiralari Yevropa universitetlarida arzonroq narxlarda oʻqish imkoniyatiga ega boʻlishini juda xohlashini aytdi. Boshqa bir ayol esa bu uning Frantsiyada egalik qiladigan uyi bilan bogʻliq ishlarni ancha osonlashtirishini taʼkidladi.
«Qor qushlariga bu juda yoqadi», — dedi yana bir kishi qishda issiqroq joylarga sayohat qiladigan kanadaliklarga ishora qilib.
Bunday munosabatlar Kanadada AQSh bilan munosabatlardagi keskinlik tufayli yuzaga kelgan hafsalasi pir boʻlish kayfiyatini koʻrsatadi.
Kanadada ulgʻaygan Devid Jardin AQShni nafaqat qoʻshni, balki madaniyat va joziba markazi sifatida koʻrgan.
«Nyu-Yorkka doim borishni va u yerni koʻrishni xohlaganimni eslayman», — dedi u Torontoning eng ramziy binolaridan biri — CN minorasi yaqinida tungi smenasini tugatgandan soʻng BBC nashriga.
Ammo AQSh Prezidenti Donald Trampning Kanada bilan savdo urushi va uning anneksiya haqidagi ritorikasi fonida unda shubhalar ancha kuchaygan.
«Menimcha, Yevropa bilan yaqinroq aloqa oʻrnatish nafaqat mantiqliroq, balki hozirgi vaziyatni hisobga olsak, bu men aloqada boʻlishni afzal koʻradigan joydir», — dedi u.
Torontoning Sent-Lourens bozori mavzesidagi «C'est What» mahalliy pabini boshqaradigan Meggi Steynton Kanadaning AQSh bilan taranglashgan aloqalari haqida gapirar ekan, his-tuygʻularini jilovlay olmadi.
«Amerika Qoʻshma Shtatlari bilan vaziyat juda beqaror», — dedi u. «Yevropada qandaydir barqarorlik borligini his qilaman».
Oʻnlab yillar davomida Amerika undan qochib qutulish qiyin boʻlgan madaniy tortishish markazi boʻlib keldi, koʻplab kanadalik aktyorlar Gollivudda ishlaydi va Kanada radiostantsiyalari AQSh musiqalarini eshittiradi.
«Menimcha, bizga koʻrsatilayotgan taʼsirlar tufayli oʻzimizni koʻproq amerikalikdek his qilishga majburmiz», — deya qoʻshimcha qildi Steynton.
«Biroq, qalbimning tub-tubida, oʻz gʻoyalarim va ideallarimda oʻzimni koʻproq yevropalikdek his qilishga moyilman».
Kanadaning eng yirik shahri markazida BBC suhbatlashgan koʻplab boshqa odamlar ham ushbu fikrlarni takrorlashdi.
Ilgari Kanada va Buyuk Britaniya markaziy banklarini boshqargan Karni nafaqat Trampga qarshi qatʼiy pozitsiyani egallash, balki Kanadaning iqtisodiy ufqlarini kengaytirish vaʼdasi bilan saylangan edi.
Kanada eksportining 72 foizgacha qismi AQShga toʻgʻri keladi va davom etayotgan savdo keskinligi Ottavani boshqa davlatlar bilan yaqinroq aloqalar izlashga undadi.
YEI koʻp jihatdan tabiiy ravishda mos keladigandek koʻrinadi. 2021 yilda oʻtkazilgan soʻnggi aholi roʻyxatiga koʻra, Kanada aholisining yarmidan koʻpi Yevropadan kelib chiqqanligini maʼlum qilgan.
Yaqinda, Karnining nutqidan oldin oʻtkazilgan Abacus Data soʻrovi shuni koʻrsatdiki, kanadaliklarning 80 foizi mamlakat YEI bilan strategik hamkorlikni chuqurlashtirishi kerakligini aytadi va yarmidan koʻpi oʻzini Amerikadan koʻra Yevropaga yaqinroq his qiladi.
Shunday boʻlsa-da, Karnining YEI bilan yaqinroq aloqalar oʻrnatish boʻyicha taklif qilgan rejalarining tafsilotlari cheklangan.
Muxolifatdagi ikki Konservativ deputat uni va blokni nimalarga erishmoqchi ekanliklarini tushuntirishga chaqirdi.
«Bu aniq, mazmunli taklif boʻlishi mumkin. Yoki bu shunchaki soʻzlar va kayfiyat boʻlishi mumkin», — dedi Ontariodagi Simko Nort okrugi deputati Adam Chembers payshanba kuni Karnining nutqi arafasida BBC nashriga bergan intervyusida.
Chembers YEI va Kanada oʻrtasidagi mavjud Keng qamrovli iqtisodiy va savdo bitimiga (Ceta) ishora qilib, u hali ham YEIning bir nechta davlatlari tomonidan ratifikatsiya qilinishi kerakligini taʼkidladi.
Yevropa bilan chuqurroq aloqalar koʻplab kanadaliklar tomonidan olqishlansa-da, mamlakatning AQSh bilan munosabatlari — qanchalik tarang boʻlmasin — buzilmasligi kerak degan tuygʻu saqlanib qolmoqda.
«Men shu yerda ulgʻayganman. Kanadada, Ontarioda 40 yildan beri yashayman va Amerika doimo qoʻshnimiz boʻlib kelgan», — deydi Ahmed Xalil.
Uning aytishicha, Yevropa bilan koʻpriklar qurish mantiqli: «Menimcha, bu Kanadaga koʻproq pul va koʻproq madaniyat olib keladi, yevropaliklarni jalb qiladi va ehtimol koʻplab muammolarni hal qiladi».
Ammo Kanada janubiy qoʻshnisini ham eʼtibordan chetda qoldirmasligi kerak, deya qoʻshimcha qildi Xalil.
«Menimcha, ikkalasi ham biz uchun birdek qadrli», — dedi u. «Ikkalasi ham birdek ahamiyatli».