Netanyaxu G‘arbiy Sohilda yahudiy ko‘chmanchilarining noqonuniy punktlarini buzishni buyurdi

Netanyaxu G‘arbiy Sohildagi yahudiy ko‘chmanchilarning noqonuniy punktlarini buzishni buyurdi

Isroil bosh vaziri Binyamin Netanyaxu bosib olingan G‘arbiy Sohilda ruxsatsiz qurilgan yahudiy aholi punktlarini buzib tashlash haqida topshiriq berdi. Bu haqda vaziyatdan xabardor ikki manba 6-sentyabr kuni ma’lum qildi. Qaror AQSHning falastinliklarga qilingan hujumlarga chek qo‘yish bo‘yicha bosimi fonida qabul qilingan.

Manbalarga ko‘ra, buyruq Isroil davlatining rasmiy ruxsatisiz barpo etilgan manzillarga tegishli. Bunday obyektlar odatda yig‘ma uylardan iborat bo‘lib, ularda oz sonli ko‘chib kelganlar yashaydi. Isroil hukumati vaqti-vaqti bilan bunday inshootlarni buzib tashlaydi, ba’zan esa ularni rasman tan olib, davlat g‘aznasidan moliyalashtirishga ham ruxsat beradi.

Buzish ishlari qachon boshlanishi hozircha noma’lum. BMT organlari va aksariyat davlatlar Isroilning barcha aholi punktlarini xalqaro huquqqa ko‘ra noqonuniy deb hisoblaydi. Ular G‘arbiy Sohilni harbiy nazorat ostidagi bosib olingan hudud deb biladi. Isroil esa bu hududlarni bosib olingan emas, balki bahsli deb ta’kidlaydi.

Manbalarga ko‘ra, Netanyaxu bu buyruqni Isroilning eng yaqin ittifoqchisi bo‘lgan AQSH bosimi ostida bergan. Qo‘shma Shtatlarning Isroildagi elchisi Mayk Hakabi 5-sentyabr kuni zo‘ravon yahudiy ko‘chmanchilarni terrorchilar deb atadi. U G‘arbiy Sohildagi shaharlardan birida falastinlik amerikaliklar bilan uchrashdi va elchi bunday shaxslarga chora ko‘rish kerakligini aytdi.

Isroilning Ynet nashriga ko‘ra, Netanyaxuning buyrug‘i bosib olingan hududlardagi 100 ga yaqin punktga taalluqli. Isroil bosh vaziri idorasi va harbiylar bu xabarga izoh bermadi. Odatda bunday obyektlarni tozalashda harbiylar ishtirok etadi.

Isroil moliya vaziri Bezalel Smotrich Quddusdagi anjumanda Ynet xabari haqida gapirdi. Uning aytishicha, Netanyaxu A va B hududlarida qurilgan punktlarni bo‘shatish bo‘yicha topshiriq bergan. Bu hududlar G‘arbiy Sohilning aksariyat falastinliklar yashaydigan qismidir. 1990-yillarda Isroil va Falastin ozodlik tashkiloti o‘rtasida tuzilgan Oslodagi tinchlik bitimiga ko‘ra, G‘arbiy Sohil uchta zonaga — A, B va C ga bo‘lingan.

Smotrichning o‘zi ham ko‘chmanchi yahudiylardan biri. U yangi uy-joy loyihalariga rahbarlik qilgan va noqonuniy qurilgan uylarni rasman tan olgan. Smotrich Netanyaxuning qaroriga qo‘shilmasligini, biroq hukumat C hududida manzilgohlarni rivojlantirishda katta natijalarga erishganini aytdi.

Peace Now tashkiloti ma’lumotlariga ko‘ra, bosib olingan G‘arbiy Sohilda 340 ta noqonuniy hamda Isroil hukumati rasman tan olgan 146 ta aholi punkti mavjud. Avgust oyida yahudiy ko‘chmanchilari qo‘shni qishloqdagi falastinliklarning uylarini qamal qildi. Ular orasida falastinlik amerikalikka tegishli uy ham bor edi. Keyinchalik harbiylar ularni hududdan chiqarib yubordi.

Qishloqning falastinlik aholisi yahudiylar tomonidan hanuz tazyiq va tahdidlarga uchrayotganini bildirdi. Isroil hukumati bunday zo‘ravonliklarni qoralaydi, ammo aybdorlar kamdan-kam hollarda hibsga olinadi va javobgarlikka tortiladi.

Avvalroq Isroil milliy xavfsizlik vaziri Itamar Ben-Gvir barcha falastinliklarni G‘azo sektoridan majburan chiqarib yuborish va xorijga jo‘natish rejasini e’lon qilgandi. Unga ko‘ra, birinchi yilda G‘azodan 250 ming falastinlik chiqarib yuboriladi. Qolgan 2 millionga yaqin aholi esa keyingi olti yil davomida ko‘chiriladi.

U qaysi davlatlar ekanini ochiqlamasdan, G‘azodagi falastinliklarni qabul qilishga tayyor mamlakatlar borligini da’vo qilgan. Bosib olingan hududlardagi tinch aholini majburan ko‘chirish Jeneva konvensiyalariga ko‘ra urush jinoyati hisoblanadi.