NASAning halokat yoqasidagi teleskopini qutqarish operatsiyasi muvaffaqiyatsiz yakunlandi

NASAning halokat xavfi ostidagi teleskopni qutqarish urinishi muvaffaqiyatsiz tugadi

NASAning Yer atmosferasiga qulab tushish xavfi ostida bo‘lgan Swift kosmik observatoriyasini saqlab qolish uchun yuborilgan xususiy apparat teleskopga 15 kilometrgacha yaqinlashdi.

Katalyst Space Technologies kompaniyasi yaratgan Link apparati 2-sentyabr kuni Swift’ga eng yaqin masofaga yetib borib, uni suratga oldi. Ammo apparatda teleskopni balandroq orbitaga olib chiqishga yetarli yonilg‘i qolmagan edi.

Swift’ni qutqarish bo‘yicha missiya avgust oyi o‘rtalaridayoq bekor qilingan bo‘lsa-da, Link apparati keyingi kosmik xizmat ko‘rsatish texnologiyalarini sinovdan o‘tkazishda ishlatishda davom etildi.

NASA ushbu operatsiya uchun 30 mln dollar ajratgan. Missiya juda qisqa muddatda — to‘qqiz oy ichida tayyorlangan. Parvoz vaqtida Link boshqaruv bilan bog‘liq muammoga duch kelib, nazoratsiz aylana boshlagan. Uni barqarorlashtirishga urinish chog‘ida yonilg‘ining katta qismi sarflangan.

Swift observatoriyasi 2004-yilda uchirilgan. U asosan gamma-nurlanish portlashlari va boshqa yuqori energiyali kosmik hodisalarni kuzatish uchun mo‘ljallangan.

So‘nggi yillarda Quyosh faolligining kuchayishi sabab Yer atmosferasining yuqori qatlamlari kengayib, past orbitadagi apparatlarga ta’sir qiluvchi qarshilik ortgan. Shu bois Swift rejalashtirilganidan tezroq pastlayapti.

Observatoriyada o‘z orbitasini mustaqil ravishda ko‘tarishga mo‘ljallangan dvigatel yo‘q. NASA hisob-kitobiga ko‘ra, Swift 2026-yil oktyabridan yil oxirigacha Yer atmosferasiga kirib, yonib ketishi mumkin.

Shunga qaramay, NASA observatoriyaning ayrim ilmiy uskunalarini qayta ishga tushirdi va u orbitadan chiqib ketguniga qadar kuzatuvlarni davom ettirmoqda.

Avvalroq NASA Swift teleskopining Yerga tushib ketishini to‘xtatish uchun orbitaga maxsus robot apparat yuborgandi. Link teleskopga yaqinlashib, uni ushlab olishi va taxminan 360 kilometr balandlikdagi orbitadan 600 kilometrga yaqinroq orbitaga ko‘tarishi rejalashtirilgan edi.