Murojaatdan soʻng «unutilgan» urush qahramonlarining fotosuratlari topildi
Askarlarning qarindoshlari internet orqali topilib, yuzlab fotosuratlar aniqlandi va qabrlar ustiga joylashtirildi.
Murojaatdan soʻng «unutilgan» urush qahramonlarining fotosuratlari topildi
Ushbu fotosuratlar endi Niderlandiyada dafn etilgan ikki uelslik askarning qabriga qoʻyishga tayyor.
Niderlandiyadagi qabristonda dafn etilgan Ikkinchi jahon urushining «unutilgan» askarlarining fotosuratlari BBC Wales telekanalidagi murojaatdan soʻng topildi, biroq koʻplari hali ham bedarak qolmoqda.
Mamlakat janubi-sharqidagi tarixiy Venray shahri faollari urushda halok boʻlgan 600 dan ortiq britaniyalik askarlarning qabrlarini oʻz otaliqlariga olishgan.
«Bu insonlar bizning ozodligimiz uchun eng oliy bahoni toʻlashgan», dedi Venray urush qabristonidagi qabrlarni otaliqqa olish jamgʻarmasi koʻngillisi Teo Vervoort.
«Biz ularni unutmaymiz va ularning tarixini keyingi avlodga yetkazmoqchimiz».
Ijtimoiy tarmoqlardagi aloqalar tufayli yuzlab fotosuratlar topilib, qabrlarga qoʻyildi, biroq qolgan bir nechta uelslik askarlarni qidirish ishlari davom etmoqda.
Avgust oyida eʼlon qilingan avvalgi murojaatdan soʻng, Blaynay-Gvent grafligining Tredegar shahridan boʻlgan 66 yoshli Ketrin Trevis koʻngillilar uning qarindoshining qabriga gʻamxoʻrlik qilayotganini bilib, hayratda qolganini aytdi.
«Bunga ishona olmadim, bu ayolning qabrga gʻamxoʻrlik qilayotganiga ishona olmadim va buning hammasi askarlarimiz Niderlandiyada oʻz vatani uchun jang qilgani sabablidir», dedi u.
Ketrin oʻtgan yili uning kelib chiqishini oʻrganishni boshladi va u Janubiy Uels chegarachilari polkining aʼzosi boʻlganini aniqladi.
Endilikda uning surati Venraydagi koʻngillilar bilan baham koʻrildi.
«Men Albert Uiler haqida juda koʻp narsalarni bildim. Bu, aslida, hayotimni qamrab oldi», dedi Ketrin.
«Endi qabrga qiyofa bagʻishlaganimizni, jang tarixini bilishimizni, uning aynan qayerda halok boʻlganini bilishimizni oʻylasam — biz Albertning bolaligidan boshlab butun hayot manzarasini tikladik».
Ketrin qabrni otaliqqa olgan 29 yoshli Lotte Sharn bilan bogʻlanib turadi va shu oy oxirida Venrayga birinchi safari chogʻida u bilan uchrashadi.
«Men u yerga borishim kerakligini his qilyapman. Bu inson haqida juda koʻp narsa bilaman, u yerga borib, hurmat bajo keltirishim, gullar qoʻyishim va rahmat aytishim kerakligini his qilyapman», dedi u.
«Bu juda yoqimli, ammo hayajonli boʻladi».
Niderlandiyada jurnalist boʻlib ishlaydigan Lotte Albert Uilerning tarixini oʻrganish «qiziqarli sayohat» boʻlganini aytdi.
Ushbu hududdagi urush kundaliklaridan foydalanib, u Albertning Overlon jangi paytida oʻzi yashaydigan joydan bir qadam narida halok boʻlganini aniqladi.
«Bu goʻyoki oʻzimning kichik loyiham sifatida boshlangan edi», dedi u.
«Bu juda shaxsiy tuyula boshladi. Bu mening oilam emas, men bu odamni umuman tanimasdim, lekin uning tarixi bilan bogʻliqligimni his qila boshladim».
Karmartenlik 60 yoshli Jeki Prays-Elias yangiliklarda bobosining suratini topish haqidagi murojaatni koʻrganida «hayratdan yoqa ushlaganini» aytdi.
Shundan soʻng uning qizi Kelli ijtimoiy tarmoqlar orqali Venraydagi koʻngillilar bilan bogʻlangan.
«Agar onam tirik boʻlganlarida va golland xalqi ularning qabrlariga gʻamxoʻrlik qilayotganini bilganlarida, hayratda qolgan boʻlardilar», dedi Jeki.
«Men ham, singlim ham endi u yerga yana bormoqchi ekanimizni aytdik.
Biz uch yil oldin borgan edik. Bu juda hayajonli edi.
Ammo hozir, BBC bilan bogʻliq bu voqealar yuz berganidan keyin, bu haqda hamma bildi, uning ismi tanildi, shuning uchun men va singlim yana hurmat bajo keltirishni va bu qabrlarni otaliqqa olgan odamlarni koʻrishni xohlaymiz».
Jeki 18 oktyabr kuni Venrayda 1944 yilda shaharning britan qoʻshinlari tomonidan ozod qilingan kunini nishonlash marosimida ishtirok etadi.
Teo oʻz hamkasblari bilan birgalikda oilalarni ushbu hududda kutib olishga tayyorgarlik koʻrmoqda va ular hali ham koʻproq qarindoshlarni aloqaga chiqishga chaqirishmoqda.
«BBCning yordami juda muhim», dedi u.
«Biz qidirayotgan odamlarning aksariyatida Facebook yoʻq, ular 70 yoshdan oshgan. Ular bizni bilishmaydi. Agar biz bogʻlanishga harakat qilsak, odamlar koʻpincha buni firibgarlik deb oʻylashadi. Shuning uchun [odamlar] bilan bogʻlanishning eng yaxshi usullaridan biri bu koʻrsatuv yoki maqoladir».
Koʻngillilar hali ham quyidagi uelslik askarlarning suratlarini izlashmoqda:
Mervin Xopkin Devis, Maesteg, Bridjend
Jozef Frederik Devis, Mauntin Esh, Ronda Kinon Taf
Evan Ouen Devis, Reksem
Albert Jozef Xarris, Xaverforduest, Pembrukshir
Uilyam Edgar Larj, Pontipridd, Ronda Kinon Taf
Norman Piter Lilya, Kayrfilli
Uilyam Bern O'Donnell, Glamorgan
Frederik Sidney Skott, Glamorgan
Jon Meredit Teylor, Nyuport
Devid Jorj Uilyams, Suonsi