Markaziy bank kreditorlarni yagona uy-joyni kredit garovi sifatida qabul qilishda ijtimoiy oqibatlarni hisobga olishga chaqirmoqda
Tashkent Times — bu Oʻzbekistonning barcha soʻnggi yangiliklarini taqdim etuvchi ingliz tilidagi onlayn gazetadir
Markaziy bank kredit tashkilotlarini yagona uy-joyni garov sifatida qabul qilishda ijtimoiy oqibatlarni hisobga olishga chaqirdi
Markaziy bank tijorat banklariga jismoniy shaxsning va uning oilasi yashab turgan yagona doimiy uy-joyini kredit taʼminoti sifatida qabul qilishda qarz oluvchilarning manfaatlarini va yuzaga kelishi mumkin boʻlgan ijtimoiy oqibatlarni hisobga olish boʻyicha tavsiyalar berdi.
Bunday vaziyatlarda banklarga, avvalambor, qarz oluvchining kreditni qaytarish qobiliyatini diqqat bilan baholash, mulkning qiymati va likvidligini kredit berish uchun asosiy mezon qilib olmaslik hamda imkon qadar taʼminotning boshqa turlarini koʻrib chiqish tavsiya etildi.
Markaziy bank oʻz bayonotida kredit tashkilotlari birinchi navbatda mijozning kreditni qaytara olishini aniqlashi kerakligini va garovga qoʻyilayotgan uyning qiymati kredit ajratishda hal qiluvchi omil boʻlmasligi lozimligini taʼkidladi.
Shartnoma imzolanishidan oldin mijozlarga agar kredit qaytarilmasa, ularning yagona uy-joyi undiruvga qaratilishi va sotilishi mumkinligi aniq tushuntirilishi shart. Agar jismoniy shaxs oʻz yagona uy-joyini boshqa shaxsning yoki tadbirkorlik subʼyektining krediti taʼminoti sifatida garovga qoʻysa, qarz toʻlanmagan taqdirda, garchi jismoniy shaxsning oʻzi kredit olmagan boʻlsa-da, uy musodara qilinishi mumkin.
Qarzdorlik yuzaga kelgan taqdirda, banklarga undiruv choralarini boshlashdan oldin qarz oluvchining moliyaviy ahvolini qayta koʻrib chiqish va kreditni tarkibiy qayta shakllantirish (restrukturizatsiya qilish) yoki qarzni uzishning boshqa yoʻllarini koʻrib chiqish tavsiya etiladi.
Markaziy bankning 2025 yildagi moliyaviy ommaboplik toʻgʻrisidagi hisobotiga koʻra, Oʻzbekistondagi bank qarz oluvchilarining 29 foizi bittadan koʻp kreditga ega boʻlib, har bir qarz oluvchiga toʻgʻri keladigan kreditlarning oʻrtacha soni 1,7 tani tashkil etadi.
2026 yilning birinchi yarmida banklarning jami muammoli kreditlari (NPL) 23 trillion soʻmga yaqinlashdi. Keyinchalik muammoliga aylangan kreditlarning 70 foizdan ortigʻi davlat banklari tomonidan ajratilgan.