London hayvonot bogʻida mitti kamyob qurbaqalarning ilk pushti dunyoga keldi
Afia Birago koʻlmakli qurbaqalari — Ganadagi yagona oʻrmondan yaqinda aniqlangan turni tashkil etadi.

London zooparkida juda kichik kamyob qurbaqalarning ilk pushti dunyoga keldi
Uzunligi taxminan 5 mm boʻlgan qurbaqachalar qalam uchining hajmiga teng
London zooparki yoʻqolib ketish xavfi ostida boʻlgan 15 ta qurbaqaning dunyoga kelganini eʼlon qilib, ushbu tur birinchi marta asirlikda koʻpaytirilganini bildirdi.
Afia Birago koʻlmak qurbaqasi Ganadagi Ateva-Xillz oʻrmon qoʻriqxonasidan kelib chiqqan boʻlib, London zoologiya jamiyati (ZSL) maʼlumotlariga koʻra, u yerda atigi ikkita koʻlmakda omon qolgan va ularning ikkalasiga ham konchilik sanoati xavf solmoqda.
2025 yilning sentyabr oyida Mutaxassislar ularni qanday parvarish qilish va koʻpaytirishni oʻrganishlari, soʻngra bu tajribani Ganadagi tabiatni muhofaza qiluvchilar bilan baham koʻrishlari uchun Londonga 20 ta voyaga yetgan qurbaqa olib kelingan edi.
Qurbaqachalarning uzunligi taxminan 5 mm ni tashkil etadi, bu taxminan qalam uchining hajmiga teng.
Markaziy London zooparkini boshqaradigan ZSL tashkilotining reptiliyalar va amfibiyalar boʻyicha kuratori Ben Tapli shunday dedi: "Ular barmogʻingiz uchiga sigʻadigan darajada kichik boʻlishi mumkin, ammo ularning dunyoga kelishi noaniq kelajakka duch kelayotgan amfibiyalar uchun oldinga qoʻyilgan juda katta qadamdir".
ZSL maʼlumotlariga koʻra, boshqa hech bir zoopark yoki muassasada ushbu tur saqlanmaydi.
Olimlar bu turni ilk bor faqat 2018 yilda tavsiflashgan. Toliq oʻsganda, bu qurbaqalarning vazni 1,75 grammdan kamroqni tashkil qiladi.
ZSL taʼkidlashicha, qurbaqalar olib kelinganida ular haqida deyarli hech narsa maʼlum emas edi, va shundan beri nazoratchilar koʻpaytirish usullarini ishlab chiqdilar. Ushbu usullar endi Ganadagi CSIR oʻrmon xoʻjaligi tadqiqot institutining Kumasidagi koʻpaytirish markazi bilan baham koʻrilmoqda.
Maqsad — Ganada vaqti kelib tabiatga qaytarilishi mumkin boʻlgan populyatsiyani shakllantirishdir.
Turni aniqlashga yordam bergan ganalik tabiatni muhofaza qiluvchi Kaleb Ofori-Boateng unga onasi Afia Birago sharafiga nom bergan.
"Men bu qurbaqaga onamning nomini berdim, toki u kishining merosi yashab qolsin", dedi u.
"Ushbu koʻpaytirish dasturi tufayli shunday boʻladi ham. Onamning nomi biz yoʻqotgan emas, balki saqlab qolgan tur bilan bogʻlanadi."
Ushbu tugʻilishlar oʻtgan yilning noyabr oyida zooparkning xuddi shu oʻrmondan keltirilgan va ilgari asirlikda hech qachon koʻpaytirilmagan yana bir yoʻqolib ketish xavfi ostidagi tur — Ateva sirpanchiq qurbaqasini koʻpaytirishdagi muvaffaqiyatidan soʻng yuz berdi.

