La-Mansh boʻgʻozida kichik qayiqlar bilan bogʻliq eng koʻp qurbon keltirgan fojia boʻyicha oʻn toʻrt kishi sud oldida javob bermoqda

Parijda La-Mansh boʻgʻozida kichik qayiqlar bilan bogʻliq eng dahshatli fojiadagi ishtirokida gumon qilinayotgan 14 nafar kontrabandachi ustidan sud jarayoni boshlandi.

2021 yil noyabr oyida Frantsiya va Buyuk Britaniya oʻrtasida motorli rezina qayiqning havosi chiqib ketib, suv toʻla boshlashi oqibatida kamida 30 nafar erkak, ayol va bola halok boʻlgan edi.

Asosan Afgʻoniston fuqarolari boʻlgan 14 nafar sudlanuvchi uyushgan jinoiy guruh tarkibida odam oʻldirish va noqonuniy immigratsiyaga koʻmaklashishda ayblanmoqda.

Ularning aksariyati ayblovlarni rad etmoqda. Jinoiy guruh yetakchilari ekani aytilayotgan 14 kishidan ikki nafari hali ham ozodlikda va ular sirtdan sud qilinmoqda.

Qayiq 2021 yil 23 noyabr kuni kechqurun Frantsiya qirgʻoqlaridan yoʻlga chiqqan, biroq La-Manshning oʻrtasida halokatga uchragan.

Qayiqdagilar ogʻirlikni kamaytirish maqsadida birin-ketin suvga tushishgan, biroq sovuqqa bardosh berolmay, choʻkib ketishgan. Faqat ikki kishi omon qolgan.

Ayblov xulosasida aytilishicha, sudlanuvchilar «dengizda suzishga yaroqsiz, sifati past, haddan tashqari toʻldirilgan va nomunosib qutqaruv nimchalari bilan jihozlangan kichik qayiqni» suvga tushirishga yordam berishgan.

Qayiq choʻkib ketganidan keyin 27 kishining jasadi topilgan, yana toʻrt kishi bedarak yoʻqolgan deb eʼlon qilingan.

Halok boʻlganlarning aksariyati iroqlik kurdlar boʻlgan, qolganlari esa Somali, Efiopiya, Misr va Afgʻonistondan boʻlgan. Ismi maʼlum boʻlgan eng yosh qurbon yetti yoshda edi.

Ayrim yaqinlari uch hafta davom etishi kutilayotgan sud majlisining ochilishiga qatnashish uchun Parijga kelishgan.

«Kontrabandachilar yana bir bor mutlaq bepisandlik koʻrsatishdi. Migrantlar dengizchi emas», dedi koʻplab oilalar manfaatlarini himoya qilayotgan advokat Emmanuel Daud.

«Kontrabandachilar nima qilayotganlarini juda yaxshi bilishadi. Ular migrantlarni oʻlimga joʻnatish orqali ongli ravishda tavakkal qilishadi».

Sudlanuvchilar migrantlarni joylashtirish va tashish, ular foydalangan qayiqni yetkazib berish hamda ular toʻlagan pullarni boshqarish orqali ushbu halokatli safarni tashkil etishga yordam berganlikda ayblanmoqda.

Biroq koʻpchilik oʻzlari ham migrant boʻlganliklarini va agar bu ishga aloqador boʻlishgan boʻlsa ham, faqat haqiqiy tashkilotchilarning buyrugʻi bilan harakat qilishganini aytmoqda.

Ushbu fojia La-Manshning har ikki tomonida tergov harakatlari boshlanishiga sabab boʻldi. Halokatga uchragan qayiqdan qayta-qayta qoʻngʻiroqlar boʻlganiga qaramay, Britaniya va Frantsiya qutqaruv qayiqlarining odamlarni qutqarmaganligi borasida savollar paydo boʻldi.

Frantsiyada yetti nafar harbiy xizmatchi — dengiz qutqaruv markazi xodimlari va harbiy-dengiz floti kemasi ekipaji xavf ostida qolgan shaxslarga yordam bermaslik aybi boʻyicha sud tergovi ostida qolmoqda.

Ularning sud qilinishi yoki qilinmasligini sudya hal qiladi.

Buyuk Britaniyadagi surishtiruv shuni koʻrsatdiki, Duvrdagi Qirollik sohil qoʻriqlash xizmati xodimlarning surunkali yetishmovchiligi sababli cheklangan imkoniyatlarga ega boʻlgan, kuzatuv samolyoti esa noqulay ob-havo sharoiti tufayli safarbar etilmagan.

Shuningdek, kichik qayiqlardan qoʻngʻiroq qilayotgan migrantlar oʻz ahvolini boʻrttirib koʻrsatadi degan keng tarqalgan fikr mavjud boʻlgan, bu esa sohil qoʻriqlash xizmatining favqulodda vaziyatga yetarlicha baho bermasligiga olib kelgan.