Kopengagen yana birinchi: dunyoning yashash uchun eng qulay shaharlari reytingi e’lon qilindi
Kopengagen yana birinchi o‘rinda: dunyoning yashash uchun eng qulay shaharlari reytingi e’lon qilindi
Daniya poytaxti Kopengagen ketma-ket ikkinchi yil dunyoning yashash uchun eng qulay shahri deb topildi. 2026-yilgi reytingning kuchli o‘ntaligidan Vena, Melburn, Sidney, Syurix hamda xavfsizlik, tibbiyot, ta’lim va infratuzilmasi yuqori baholangan yana beshta shahar o‘rin oldi.
**EIU shaharning yashash uchun qulayligini qanday aniqlaydi?**
Reyting The Economist Group’ning tahliliy bo‘linmasi — Economist Intelligence Unit (EIU) tomonidan tuziladi. 2026-yil may oyida mutaxassislar 173 ta shaharni beshta katta toifaga birlashtirilgan 30 ta ko‘rsatkich bo‘yicha baholadi:
* **Barqarorlik darajasi** — jinoyatchilik, mojarolar, tartibsizliklar va teraktlar xavfi.
* **Sog‘liqni saqlash sifati** — davlat va xususiy tibbiy xizmatlarning mavjudligi hamda sifati.
* **Madaniyat va atrof-muhit** — iqlim, tovarlar, oziq-ovqat, sport va madaniy ko‘ngilochar tadbirlardan bahramand bo‘lish imkoniyati.
* **Ta’lim olish imkoniyati** — ta’limning mavjudligi va sifati.
* **Shahar infratuzilmasi** — yo‘llar, jamoat transporti, uy-joy, aloqa, suv va energiya ta’minoti.
Har bir toifa 1 dan 100 gacha bo‘lgan shkala bo‘yicha baholanadi, so‘ngra turli vaznlar bilan birlashtiriladi. Barqarorlik va madaniyat yakuniy bahoning 25 foizini, tibbiyot va infratuzilma 20 foizini, ta’lim esa 10 foizini tashkil etadi. Natija 100 ga qanchalik yaqin bo‘lsa, EIU metodologiyasiga ko‘ra shahar shunchalik qulay hisoblanadi.
**2026-yilda dunyoning eng yaxshi 10 shahri:**
Kuchli o‘nlikda Avstraliya, Shveysariya va Yaponiya shaharlari yaqqol ko‘zga tashlanadi. Avstraliya shaharlari uchta, Yevropa shaharlari esa to‘rtta o‘rinni egallagan. Shimoliy Amerikadan faqat Vankuver kiritilgan.
1. Kopengagen, Daniya — 98 ball
2. Vena, Avstriya — 97 ball
3. Melburn, Avstraliya — 97 ball
4. Sidney, Avstraliya — 97 ball
5. Syurix, Shveysariya — 96 ball
6. Jeneva, Shveysariya — 96 ball
7. Osaka, Yaponiya — 96 ball
8. Adelaida, Avstraliya — 96 ball
9. Vankuver, Kanada — 96 ball
10. Tokio, Yaponiya — 96 ball
**Nima uchun Kopengagen yana birinchi o‘rinni egalladi?**
Kopengagen barqarorlik, ta’lim va infratuzilma kabi birdaniga uchta yo‘nalishda 100 ball to‘pladi. Sog‘liqni saqlash 96 ballga, madaniyat va atrof-muhit esa 95 ballga baholandi. Bu natija ketma-ket ikkinchi yil peshqadamlikni saqlab qolish uchun yetarli bo‘ldi. Kopengagenning eng xavfsiz shaharlar reytingida ham yetakchilik qilayotgani ajablanarli emas.
Solishtirish uchun, Vena tibbiyot, ta’lim va infratuzilma bo‘yicha eng yuqori ballarni qo‘lga kiritdi, ammo barqarorlik uchun 95, madaniyat va atrof-muhit uchun esa 94 ball oldi. Melburn ham deyarli benuqson natija ko‘rsatdi: tibbiyot va ta’lim uchun 100 ball, madaniyat va infratuzilma uchun 96 ball.
Yana bir umumiy jihat bor: o‘nta shaharning barchasi ta’lim bo‘yicha eng yuqori ballni olgan. Shuningdek, yetakchilarning aksariyati sog‘liqni saqlash sohasida ham 100 balldan to‘plagan. Ular o‘rtasidagi farq barqarorlik, infratuzilma, madaniyat va atrof-muhit yo‘nalishlarida yuzaga kelgan. Barcha baholar EIU’ning 2026-yilgi hisobotida e’lon qilingan.
**Yashash uchun qulay shaharlar reytingining cheklovlari**
Global indeks taqqoslash uchun qulay, biroq u shaharni shaxsan tanlashning o‘rnini bosa olmaydi. Mazkur indeks kasbingiz, til bilish darajangiz, viza olish imkoniyatingiz, oilangizdan uzoqligingiz yoki odatiy turmush tarzingizni hisobga olmaydi.
Reytingdagi yuqori o‘rin ko‘chib o‘tish oson va arzon bo‘lishini anglatmaydi. Reytingda uy-joy, transport va asosiy xizmatlarning sifati hisobga olinadi, ammo sizning real xarajatlaringiz emas. Hatto infratuzilmasi a’lo darajada bo‘lgan shahar ham narxlar, iqlim yoki ish topishdagi qiyinchiliklar sababli sizga mos kelmasligi mumkin. Ijara bozorini alohida baholashga to‘g‘ri keladi: ijaradagi xonadonda yashash ham salomatlikka ta’sir qilishi mumkin.
Reytingning asosiy xulosasi shundaki, ideal shahar go‘zal ko‘chalar va ko‘plab qahvaxonalar bilan emas, balki xavfsizlik, tibbiyot, ta’lim, transport va barqaror infratuzilmaning uyg‘unligi bilan belgilanadi. Aynan shu jihat Kopengagenni ketma-ket ikkinchi yil birinchi o‘ringa olib chiqdi.