Kongoda Ebola epidemiyasi halokatli tus olishi mumkin
Kongo Demokratik Respublikasida Ebola isitmasining tarqalish sur’ati rekord darajaga yetdi. JSST hozirgi epidemiya avvalgi barcha kasallik avj olish holatlaridan o‘tib ketishi mumkinligini taxmin qilmoqda.
**Kongo Ebola epidemiyasi misli ko'rilmagan darajada halokatli bo'lish xavfi ostida**
Kongo Demokratik Respublikasi (KDR) o'z tarixidagi eng og'ir Ebola epidemiyasiga duch kelmoqda. Reuters agentligining 18-avgust kuni mamlakat hukumati tomonidan taqdim etilgan ma'lumotlariga ko'ra, Bundibudjio shtammi bilan kasallanishning laboratoriya tomonidan tasdiqlangan holatlari soni 5 mingdan oshgan bo'lib, ulardan 2378 nafari vafot etgan. Bu ko'rsatkichlar hozirgi epidemiyani 2018–2020-yillardagi avvalgi yirik Ebola to'lqinidan ham o'zib ketganini ko'rsatadi.
Birlashgan Millatlar Tashkiloti (BMT) ta'kidlashicha, ushbu epidemiya ko'lami bo'yicha 2014–2016-yillarda G'arbiy Afrikada 11 mingdan ortiq odamning hayotiga zomin bo'lgan Ebola epidemiyasidan keyin ikkinchi o'rinda turadi. Shu bilan birga, hozirgi epidemiya kuzatuvlar boshlanganidan buyon kasallanganlar sonining eng yuqori o'sish sur'atini namoyon etmoqda.
Jahon sog'liqni saqlash tashkiloti (JSST) bosh direktori Tedros Adanom Gebreyesusning ogohlantirishicha, "hozirgi sur'atlar bilan" Kongodagi Ebola epidemiyasi ushbu kasallik tarqalishi tarixidagi eng halokatlisiga aylanish xavfi bor. Uning so'zlariga ko'ra, so'nggi uch oy ichida vaziyat keskin yomonlashgan. KDR sharqida hukumat qo'shinlari va M23 isyonchi guruhi o'rtasidagi qurolli to'qnashuvlar hamda qochqinlar oqimi epidemiyani yanada og'irlashtirmoqda.
"Ochig'ini aytaylik, biz epidemiya nazorat ostiga olinadigan paytdan ancha yiroqmiz", - dedi JSST rahbari.
Kongodan tashqarida ham Ebola isitmasining mamlakatga chetdan kirib kelgan holatlari qayd etilgan. JSST ma'lumotlariga ko'ra, kasallikning tasdiqlangan holatlari yana ikki mamlakatda aniqlangan: Ugandada 20 ta holat va 2 ta o'lim, Fransiyada esa bitta holat. Fransiyadagi bemor 4-iyul kuni shifoxonadan chiqarilgan bo'lib, u Kongoda gumanitar missiya doirasida ishlagan.
KDR sog'liqni saqlash idoralari 15-may kuni mamlakatning shimoli-sharqiy Ituri provinsiyasida infeksiya o'chog'i aniqlanganini va hozirgi Ebola epidemiyasi boshlanganini e'lon qildi. 17-may kuni JSST unga xalqaro ahamiyatga molik favqulodda vaziyat maqomini berdi.
Ebola virusi keltirib chiqaradigan infeksiya o'lim ehtimoli yuqori bo'lgan kam uchraydigan og'ir kasallikdir. Ebola isitmasining qo'zg'atuvchilari filoviruslar oilasiga mansub Orthoebolavirus turkumidagi viruslardir. Bugungi kunga qadar oltita ortoebolavirus ma'lum bo'lib, ulardan uchtasi – Kongodagi daryo nomi bilan atalgan Ebola virusi, Sudan virusi va Bundibudjio virusi keng ko'lamli epidemiyalarni keltirib chiqarishi mumkin.
2026-yilgi epidemiyaga Ebola virusining kam uchraydigan shtammi – Bundibudjio (BDBV) sabab bo'lgan. U birinchi marta 2007-yilda aniqlangan. Bugungi kunda virusning ushbu shtammiga qarshi tasdiqlangan dori vositalari yoki vaksinalar mavjud emas. Vaksina sinovlari Kanada va Britaniyada olib borilmoqda, ammo dastlabki natijalar bir necha oydan keyingina kutilmoqda, deya xabar berdi BMT 11-avgust kuni.