Keniyada toʻqqizta holat tasdiqlanganidan keyin Ebola nazorat ostiga olindimi?

Keniyada toʻqqizta holat tasdiqlanganidan keyin Ebola nazorat ostidami?

Deyarli 5 000 nafar tibbiyot xodimi Ebolaga qarshi kurashish uchun oʻqitildi

Uganda va Kongo Demokratik Respublikasi kabi kasallikni boshqarishga oʻrgangan qoʻshni davlatlardan farqli oʻlaroq, Keniya oʻz tarixida ilk bor Ebola epidemiyasiga duch kelmoqda.

Hozirda toʻqqizta holat tasdiqlandi, jumladan, Kongo DRdan kelgan va ikki hafta oldin vafot etgan birinchi bemor ham bor.

Birinchi qurbonning toʻrt nafar qarindoshi, uch nafar tibbiyot xodimi va shifoxona farroshida virus aniqlangan, bu ularning barchasi u bilan bogʻliqligini koʻrsatadi.

Hukumat jamoatchilikni tinchlantirishga harakat qilgan boʻlsa-da, virus yanada kengroq tarqalishi mumkinligi haqidagi xavotirlar ortib bormoqda.

AQSh oʻz fuqarolarini Keniyaga sayohat qilmaslikdan ogohlantirdi, qoʻshni davlatlar, jumladan Uganda, Efiopiya va Somali ham shay holatga keltirilgan.

May oyida Kongo DRda Ebola tasdiqlanganidan beri 4 000 dan ortiq odam vafot etdi, bu esa uni kasallikning ikkinchi eng oʻlimli chaqnashiga aylantirdi.

Ikkala hukumat bilan virus tarqalishini jilovlashda hamkorlik qilayotgan Xalqaro qutqaruv qoʻmitasiga koʻra, Kongo DRda 9 500 dan ortiq holat qayd etilgani sababli, Keniya chegaralari orqali yangi infektsiyalar kirib kelishi xavfiga doimiy ravishda duch kelmoqda.

Hozirgi avj olish nisbatan kam uchraydigan va hali tasdiqlangan vaktsinasi yoki davosi boʻlmagan Bandibugio shtammi tomonidan chaqirilmoqda, garchi sinovlar olib borilayotgan boʻlsa-da.

Keniyaliklar eng boshidanoq birinchi bemor qanday qilib Eboladan eng koʻp jabr koʻrgan hududda vaqt oʻtkazishi, soʻng kasalligi aniqlanguniga qadar yana ikkita mamlakatga sayohat qilishi mumkinligi haqida savol berishdi.

U Keniyaga kelganidan bir necha kun oʻtib vafot etdi.

Mintaqaviy transport xabi sifatida, epidemiyaning tarqalish ehtimoli juda katta xavotir manbai hisoblanadi.

Keniya shifokorlar kasaba uyushmasi bir nechta chegara punktlarida, jumladan Uganda va Tanzaniya bilan chegaralarda, shuningdek, mamlakatning bosh aeroportida "kamchiliklar" borligidan xavotir bildirdi.

Kasaba uyushmasi vakili Dennis Miskella BBCga chegara va port obʼyektlarida xodimlar yetishmasligini aytdi.

Biroq, Sogʻliqni saqlash bosh direktori Patrik Amot seshanba oqshomida sakkiz bemorning ahvoli yaxshilanayotgani va davolanishga yaxshi javob berayotganini aytdi.

Birinchi holat eʼlon qilinganda, rasmiylar aholini vahimaga tushmaslikka chaqirdi va aeroportlar hamda chegara oʻtish joylarida nazorat kuchaytirilganini aytdi.

Shundan beri Keniya oʻzi yuqori xavfli deb hisoblagan 10 ta mamlakatdan: Kongo DR, Uganda, Tanzaniya, Ruanda, Burundi, Angola, Zambiya, Efiopiya, Janubiy Sudan va Markaziy Afrika Respublikasidan kelayotgan sayohatchilar uchun kuchaytirilgan tekshiruvni joriy etdi.

Ushbu mamlakatlardan kelayotgan sayohatchilar samolyotga chiqishdan oldin raqamli nazorat shaklini toʻldirishlari va kelgandan soʻng port sogʻliqni saqlash xodimlariga QR kodni koʻrsatishlari kerak.

Keniya, shuningdek, yangi keltirilgan holatlarning oldini olishga harakat qilar ekan, ushbu mamlakatlardan keladigan samolyotlarni jamoat salomatligi boʻyicha kuchliroq tekshiruvdan oʻtkazishni buyurdi.

Mamlakat ichida hukumat Ebola haqida xabardorlikni oshirish uchun jamoatchilikka murojaatlar yoʻllamoqda, jumladan, odamlarni gumon qilingan holatlar haqida tezda xabar berishga va shifoxonada davolanishga chaqirmoqda.

U shuningdek, qoʻl yuvish va bemor odamlar bilan yaqin muloqotda boʻlmaslik kabi gigiyena va xavfsizlik choralarini taʼkidladi.

Hukumat butun mamlakat boʻylab davolash va izolyatsiya qilish muassasalarini tashkil etdi va tibbiyot xodimlari kasallik bilan ishlashga oʻqitildi.

Amot, shuningdek, shifoxona laboratoriyasi zararlanmasligi uchun Keniatta Milliy shifoxonasining Yuqumli kasalliklar boʻlimida Ebola testlarini oʻtkazish uchun maxsus laboratoriya tashkil etilganini aytdi.

Keniyada birinchi bemorning muloqotda boʻlgan shaxslari sifatida aniqlangan 135 kishidan 134 nafari karantinda qolmoqda. Bu Ebolaning keng aholi orasida tarqalishini toʻxtatish uchun muloqotda boʻlganlarning qariyb 99 foizi aniqlangani va izolyatsiya qilinganini anglatadi.

Xalqaro qutqaruv qoʻmitasiga koʻra, hozirgacha yuqtirganlarning barchasi birinchi qurbon bilan bogʻliqligi Keniyaning dastlabki choralari ish berayotganidan dalolat beradi.

Hukumat, shuningdek, nazorat, aloqa va jamoatchilikni jalb qilish orqali oʻz javob choralarini qoʻllab-quvvatlash uchun xalqaro hamkorlar, jumladan Afrika CDC va Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti (JSST) bilan hamkorlik qilmoqda.

Gumon qilingan simptomlar haqida xabar berish uchun jamoatchilikka 719 raqamli bepul shoshilinch ishonch telefoni ajratildi.

Amotning aytishicha, birinchi bemorlar bilan muloqotda boʻlganlarning hech biri karantinga kirishdan oldin simptomlarni koʻrsatmagan "va shuning uchun boshqa odamga tarqalish ehtimoli juda past, amalda yoʻq".

Ebolaning yashirin davri ikki kundan 21 kungacha, bu virusga duchor boʻlgan odamlar bir necha hafta davomida kasallanmasligi mumkinligini anglatadi. Ebola qon yoki qayt qilish kabi yuqumli tana suyuqliklari bilan aloqa qilish orqali tarqaladi.

Shunga qaramay, Keniya Sogʻliqni saqlash vazirligi virusni boshqarish uchun ajratilgan muassasalardan tashqari, milliy va mahalliy darajada 5 000 ga yaqin tibbiyot xodimi Ebola bilan ishlashga oʻqitilganini aytmoqda.

Vazirlik aholini bosiqlik va ogohlikni saqlashga chaqirdi. U shuningdek, keniyaliklardan Ebola holatlari bilan muloqotda boʻlgan deb aniqlangan odamlarni kamsitmaslikni soʻradi.

Vazirlik va JSST odamlarga Ebolani tushunishga va uni jilovlash harakatlarini qoʻllab-quvvatlashga yordam beradigan plakatlar tayyorladi. Bir murojaatda shunday deyilgan: “Stigmani toʻxtating, qoʻllab-quvvatlashni tanlang. Stigma odamlarni simptomlar haqida xabar berishdan yoki javob guruhlari bilan hamkorlik qilishdan qaytarishi mumkin.”

Hukumat, shuningdek, himoya vositalari zahiralarini sotib oldi.

Yuqtirganlar orasida uch nafar tibbiyot xodimi va shifoxona farroshi borligi sababli, hukumat xodimlarni himoya qilish uchun yanada koʻproq ish qila olishi mumkinmi, degan savollar paydo boʻldi.

Tibbiyot xodimlari va qaratuvchilar Ebola infektsiyasini yuqtirish xavfi yuqori, chunki yuqtirgan bemorlarga gʻamxoʻrlik qilish ularni qon va boshqa tana suyuqliklariga duchor qilishi mumkin.

KMPDU bosh kotibi oʻrinbosari Dennis Miskella BBCga kasalxonalarni toʻliq himoya qilish uchun ularni himoya vositalari bilan taʼminlash kerakligini aytdi, ayniqsa simptomlari bor bemorlar Eboladan jabr koʻrgan hududlarda boʻlganliklarini aytmasalar.

Uning aytishicha, hukumat stigmani kamaytirish uchun tegishli tibbiy taʼlim berishi kerak, toki odamlar oʻz simptomlarini yashirishga harakat qilishmasin.

Xalqaro qutqaruv qoʻmitasi, shuningdek, Keniyada muloqotda boʻlganlarni kuzatish, chegara tekshiruvi va birinchi chiziq tibbiyot xodimlarini oʻqitishni davomli moliyalashtirishga chaqirdi.

Keniya ochiqligicha qolmoqda, sayohat, savdo yoki ommaviy yigʻilishlarga hech qanday cheklovlar yoʻq.

Sakkizta holat tasdiqlanganiga qaramay, rasmiylar milliy lokdaun yoki keniyaliklar uchun umumiy sayohat taqiqini ochiqchasiga istisno qilishdi.

Dushanba kuni ASHQ Ebola xavotirlari sababli oʻz fuqarolarini ushbu mamlakatga sayohat qilishni qayta koʻrib chiqishga chaqiruvchi tavsiyanoma chiqardi. Boshqa mamlakatlar ham sogʻliqni saqlash boʻyicha ogohlantirishlar chiqardi, jumladan, oʻz fuqarolarini kuchaytirilgan tibbiy tekshiruvga duch kelishlari mumkinligidan ogohlantirgan Buyuk Britaniya va oʻz fuqarolaridan 21 kun davomida sogʻligʻini nazorat qilishni soʻragan Kanada.

Hech bir mamlakat oʻz fuqarolarining Keniyaga tashrif buyurishiga toʻliq taqiq qoʻymadi va keniyaliklarning Ebola xavotirlari sababli boshqa mamlakatlarga kirishi toʻsib qoʻyilmadi.

Tahlilchilar sogʻliqni saqlash boʻyicha xavotirlarning xalqaro sayohat va turizmga mumkin boʻlgan taʼsiri haqida ogohlantirdilar, ammo bu sodir boʻlgani haqida hali hech qanday dalil yoʻq.

Biroq, agar epidemiya kengroq aholi orasida tarqalsa, vaziyat oʻzgarishi mumkin.

Kongo DRda yashaydigan keniyaliklarning aniq soni nomaʼlum.

Oʻtgan yili Strategik va xalqaro tadqiqotlar markazi (CSIS) tohlil markazi tomonidan eʼlon qilingan hisobotda Kongo DR sharqida 2 500 ga yaqin keniyalik, jumladan 50 ga yaqin investor yashashi taxmin qilingan. U shuningdek, faqat Keniya poytaxti Nayrobining oʻzida kongoliklar soni toʻrt baravar koʻp ekanini aytdi.

Kongo poytaxti Kinshasadagi Keniya elchixonasi toʻrtta mamlakatda — Kongo DR, Markaziy Afrika Respublikasi, Kongo-Brazzavil va Gabonda Keniya manfaatlarini ifodalaydi va ilgari mintaqada yashovchi keniyaliklarni ularga yaxshiroq xizmat koʻrsatish uchun rasman roʻyxatdan oʻtishga chaqirgan.

Mintaqadagi bir nechta mamlakatlar tashrif buyuruvchilar uchun nazorat choralari va kuchliroq tekshiruvni eʼlon qildi.

Keniyada vafot etgan odam bilan muloqotda boʻlgan bir kishi Somalida karantinda va namunalar sinov uchun Keniyaga yuborilgan.

Somali, shuningdek, "mintaqaviy vaziyat rivojlanayotgani va mamlakatlar oʻrtasida odamlar harakatini hisobga olgan holda" chegara punktlarida nazoratni kuchaytirish kabi ehtiyot choralarini koʻrayotganini aytdi.

Somalidagi gumon qilingan bemor Efiopiya orqali sayohat qilgan, u ham epidemiyaning oldini olish uchun nazoratni kuchaytirganini aytdi.

Tanzaniyada tashrif buyuruvchilar Keniya bir nechta Ebola holatlarini tasdiqlaganidan keyin eʼlon qilingan avtomatik kuzatuv tizimi orqali 21 kun davomida har kunlik sogʻliqni saqlash nazoratidan oʻtishlari kutilmoqda.

Uganda Keniyadagi birinchi Ebola holatidan soʻng "jamoat salomatligini himoya qilish uchun kuchli nazorat choralarini saqlab qolishda" davom etayotganini aytdi.

Keniyalik tadbirkor Kongo DRdan uyiga qaytayotganda Uganda orqali sayohat qilgan edi.

Uganda Kongo DRda epidemiya qayd etilganidan koʻp oʻtmay Eboladan ikkita oʻlim haqida xabar bergan edi, ammo shundan beri JSST uni bu kasallikdan holi deb eʼlon qildi.