Ispaniya razvedkasi ommaviy oʻtish surʼati oshishidan oldin Seutadagi rejalar haqida ogohlantirgan edi
Maxfiylikdan chiqarilgan hujjatlar shuni koʻrsatmoqdaki, oʻn minglab muhojirlar Seutaga kirishidan bir kun oldin Ispaniya va Marokash rasmiylari ijtimoiy tarmoqlarda ommaviy chegarani buzib oʻtishga chaqiriqlar boʻlayotgani haqida ogohlantirilgan.
Ispaniya razvedkasi ommaviy oʻtish sodir boʻlishidan oldin Seutaga ommaviy ravishda kirish rejalari haqida ogohlantirgan edi
Yaqinda eʼlon qilingan hukumat hujjatlari shuni koʻrsatadiki, Ispaniya razvedka xizmatlari oʻn minglab odamlar shaharga kirishidan bir kun oldin rasmiylarni ijtimoiy tarmoqlarda Seutaga migrantlarning ommaviy oʻtishi boʻyicha chaqiriqlar boʻlayotgani haqida ogohlantirgan.
Ushbu maʼlumotlar Ispaniya hukumati migrantlar oqimi haqidagi bor haqiqatni aytmaganlikda ayblanayotgan bir paytda maxfiylikdan chiqarilgan hujjatlardan maʼlum boʻldi.
29 iyul kuni Ispaniya Milliy razvedka xizmati (CNI) Marokash va Seuta rasmiylariga ijtimoiy tarmoqlardagi guruhlar migrantlarni ertasi kuni chegaradan oʻtishga undayotgani haqida xabar bergan.
Bosh vazir Pedro Sanches 30 iyuldagi voqealarni oldindan bilish imkonsiz boʻlganini aytgan edi, biroq muxolifat partiyalari ushbu hujjatlar hukumat ispaniyaliklarni chalgʻitganini isbotlashini taʼkidlamoqda.
Sanches bundan oldin parlamentda iyul oyining soʻnggi ikki kunida «boshimizdan kechirishimiz kerak boʻlgan inqirozning» «koʻlamini koʻrsatadigan hech qanday maʼlumot» boʻlmaganini aytgan edi.
30 va 31 iyul kunlari Marokashdan Seutaga kamida 72 000 migrant oʻtgan. Seuta meri bergan maʼlumotlarga koʻra, ularning aksariyati chegara toʻsigʻi atrofidan suzib oʻtgan va oʻtish paytida kamida 100 kishi halok boʻlgan.
Aksariyat migrantlar ortga qaytgan boʻlsa-da, 5 000 ga yaqini hali ham vaqtinchalik lagerlarda yoki shahar koʻchalari va sohillarida uxlamoqda, bu esa Shimoliy Afrikadagi ushbu avtonom shaharda tartibsizliklarni keltirib chiqarmoqda. Mahalliy aholi xavfsizlikdan xavotir bildirgan, baʼzilari esa boshpanalarni buzib tashlab, migrantlarga yordam yetkazilishini toʻsib qoʻygan.
29 iyuldagi eslatmada CNI Marokash razvedkasiga WhatsApp va Facebook guruhlarini aniqlaganini, ularda migrantlarning ertasi kuni Ispaniya eksklaviga «ham suzib, ham [chegara] toʻsigʻi orqali» yetib borishga urinishi targʻib qilinayotganini maʼlum qilgan.
CNI xabariga koʻra, ushbu xabarlarni 180 000 ga yaqin odam olgan, ulardan birida shunday deyilgan: «Kim oʻtmoqchi boʻlsa, Taxt kunida [30 iyul] soat 8 da oxirgi imkoniyat bor, rasmiylar bayram va paradlar bilan band boʻlishadi».
Shuningdek, u ijtimoiy tarmoqlardagi ushbu faollik haqida markaziy hukumatning Seutadagi vakolatxonasi va fuqarolik gvardiyasini SMS-xabar orqali ogohlantirgan.
Ushbu xabarlar Sanchesga inqirozni bartaraf etish boʻyicha bosim kuchaygani va Ispaniyada Marokashning chegaradan oʻtishga yordam bergani haqidagi keng tarqalgan daʼvolardan soʻng hukumat tomonidan maxfiylikdan chiqarilgan Seuta chegarasidan oʻtish bilan bogʻliq 40 dan ortiq xavfsizlik hujjatlari qatoriga kiradi.
Shu oy boshida Ispaniya politsiyasining sizib chiqqan hisobotida Marokash politsiyasining ushbu hodisaga aloqadorligi koʻrsatilgan edi.
Shunday boʻlsa-da, Sanches Marokashning sherikligiga hech qanday dalil yoʻqligini taʼkidlab kelmoqda.
Chorshanba kuni hujjatlar eʼlon qilinishidan oldin u Ispaniya televideniyesiga bergan intervyusida «migrantlarning ommaviy kelishi kutilmaganini» aytdi.
Biroq muxolifat siyosatchilari yangi eʼlon qilingan materiallar ushbu daʼvoga zid ekanini aytishdi.
«Ularda maʼlumot bor edi, ular Seutaga bostirib kirish va halok boʻlganlar uchun bevosita javobgardir», dedi konservativ Xalq partiyasidan Ester Munos.
Oʻta oʻngchi «Vox» partiyasidan Xorxe Buksade ijtimoiy tarmoqlarda ushbu hujjatlar Sanches «va uning jinoiy guruhi davlatga xoinlik va xavfsizlikka qarshi jinoyatlar uchun Oliy sudga tortilishi kerakligini» koʻrsatishini aytdi.
Hukumat esa oʻzida mavjud boʻlgan maʼlumotlar asosida harakat qilganini taʼkidlashda davom etmoqda.
Tashqi ishlar vaziri Xose Manuel Albares «30 iyul kuni sodir boʻlgan voqeaning koʻlamini oldindan bashorat qila oladigan biron bir hisobotdan xabari yoʻqligini» aytdi.
Hukumatdagi manbaning taʼkidlashicha, eʼlon qilingan hujjatlar «ommaviy oʻtishdan oldin mavjud boʻlgan maʼlumotlar inqirozning qay darajaga yetishini oldindan bilish yoki zarur choralarni yetarli vaqt ichida tayyorlash imkonini bermaganini koʻrsatdi».
Markaziy hukumatning Seutadagi vakili Migel Anxel Peres Triano CNI ommaviy oʻtishdan bir kun oldin uning idorasiga yuborgan SMS-xabarlar haqidagi maʼlumotlarga munosabat bildirdi.
«29 [iyul] kungi WhatsApp xabarlari ogohlantirish yoki hisobot hisoblanmaydi», dedi u. «Bu shunchaki maʼlumot almashishdir».