Hozir M&S kiyimlarini kiyish urfdami?
Chakana savdo tarmogʻi shu hafta oʻzining ilk London moda haftaligi namoyishini oʻtkazib, kiyim-kechak ishlab chiqarishning 100 yilligini nishonladi.

Hozir M&S kiyimlarini kiyish urf boʻldimi?
«Men birinchi boʻlib: „Bu M&S’dan, siz ham olishingiz kerak“, deydigan odamman», deydi 26 yoshli brend strategi Farron Klark. Uning aytishicha, ushbu mashhur riteylerdan kiyim sotib olish hozirda rasman urfga aylangan.
Klark va ijtimoiy tarmoqlardagi boshqa foydalanuvchilarning fikriga koʻra, Marks and Spencer oʻz anʼanaviy katta yoshli xaridorlarini mamnun qilgan holda, 35 yoshgacha boʻlgan ayollar uchun ham eng ommabop maskanga aylanib bormoqda.
«Uzoq vaqt davomida M&S eskirgan obroʻga ega edi — yoshlar unga unchalik qiziqmasdi», deydi British Vogue jurnalining tahririyat kontenti rahbari Chioma Nnadi BBC bilan suhbatda va hozirda «brend atrofida yangi energiya» paydo boʻlganini qoʻshimcha qiladi.
Ushbu yangi energiya yangicha marketing yondashuvi bilan mustahkamlanmoqda, jumladan, juma kuni kompaniyaning London moda haftaligidagi ilk namoyishi boʻlib oʻtdi va unda brend arxividan olingan liboslar kollektsiyasi taqdim etildi.
Xoʻsh, M&S qanday qilib shiddatli raqobat mavjud boʻlgan bozorda yosh avlod xaridorlarini jalb qilmoqda va ularni saqlab qolmoqda? BBC buni bilish uchun podium namoyishida qatnashdi va ekspertlar bilan suhbatlashdi.
Dizayn muzeyidagi tadbir oldidan kompaniyaning ayollar kiyimi dizayni boʻlimi rahbari Liza Illis olti oy kutishdan koʻra, «biror narsani koʻrib, darhol unga ega boʻlish va kiyish imkoniyati» tufayli ushbu namoyishni oʻtkazishni xohlashganini aytdi.
Koʻpchilik uchun M&S zamonaviy modadan koʻra koʻproq choʻchqacha shaklidagi shirinliklar bilan bogʻliq, ammo 43 ta ayollar va 10 ta erkaklar kiyimidan iborat podium namoyishi odamlarni brendning haqiqiy kuchi aynan modada ekanligiga ishontirishda katta qadam boʻldi.
Moda haftaligi odatda olti oydan keyin nima kiyishingizni oldindan koʻrsatishga qaratilgan boʻlsa-da, bu safargi namoyish sovuq ob-havo uchun moʻljallangan liboslarga boy boʻldi — hashamatli sunʼiy moʻynali kurtkalar va yeng shilvirlaridan tortib, toʻq koʻk, burgundi va jigarrang atlas kombinezonlar va koʻylaklargacha.
Podiumda turli yosh, oʻlcham va jinsdagi modellar ishtirok etdi, bu esa brendning keng auditoriyaga yoqish maqsadini koʻrsatadi.
Shu bilan birga, yaltiroq koʻylaklar, popukli yubkalar va shaffof toʻrli toplar kabi Rojdestvo bayrami liboslarining zamonaviy talqini orqali yosh xaridorlarning eʼtiborini tortishga aniq va maqsadli harakat qilindi.
Illisning aytishicha, riteyler yosh xaridorlarni jalb qilish uchun «yangi uslublar va dolzarb trendlar»ga eʼtibor qaratmoqda.
Uning taʼkidlashicha, bu sifatni qurbon qilmasdan amalga oshirildi, chunki aynan sifat M&S’ning asosiy sodiq auditoriyasini ushlab turadi.
«Ular biz biladigan va yaxshi koʻradigan hamma narsaning — kashemir asoslar, trikotaj va ichki kiyimlar boʻlimining zamonaviy talqinini yaratdilar», deydi Nnadi.
Klark ham M&S yuqori modadan kirib kelayotgan «boʻyinli [uslublar] va keng (barrel) jinsilarni» muvaffaqiyatli oʻzlashtirayotganiga qoʻshiladi.
M&S, shuningdek, xarid qilish odatlari oʻzgarayotgan bir paytda oʻz imijini yangilashga muvaffaq boʻlgani bilan ham omadli boʻlishi mumkin, chunki yosh isteʼmolchilar kapsula garderobi — turli xil usullarda moslashtirilishi mumkin boʻlgan kichikroq bazaviy kiyimlar toʻplamini sotib olish haqida oʻylamoqdalar.
Klarkning aytishicha, bir marta kiyiladigan tezkor modaning (fast fashion) jozibadorligi yoʻqoldi, chunki odamlar «almashtirib kiyish uchun [bazaviy kiyimlarni] qidirmoqdalar».
Buyuk Britaniyaning eng yirik moda blogerlaridan biri Perri Sian ham xuddi shu narsani payqagan. 34 yoshli bloger BBC’ga shunday deydi: «Tezkor modaning haqiqiy avj nuqtasi ortda qoldi».
«Isteʼmolchilar guruhi sifatida biz xarid qilish odatlarimizni oʻzgartirdik va M&S bunga juda mos tushadi», deydi u. «Oʻz kontentimda va boshqa koʻplab ijodkorlar bilan birgalikda biz odamlarga kiyimlarni qanday qilib turli usullarda kiyish va ularni qanday asrashni koʻrsatmoqdamiz».
Uning qoʻshimcha qilishicha, u «odamlar garderobning asosiy elementlari va akril yoki poliester emas, balki paxtadan tikilgan, yaxshi yuviladigan» kiyimlar uchun «biroz koʻproq pul sarflashga tayyor» ekanligini koʻrmoqda.
M&S Kovid pandemiyasi davrida qiyinchiliklarga duch keldi, ammo 2022-2023 yillarda yana oʻsishga qaytdi va uning moda, uy va goʻzallik bozoridagi ulushi 9,6% gacha koʻtarildi.
Bu koʻrsatkich 2023-2024 yillarda yana 10% ga, 2024-2025 yillarda esa 10,5% ga oshdi.
Biroq, 2025 yilda kiberhujum tufayli biznes jiddiy zarar koʻrdi, buning natijasida xaridorlar veb-sayt va ilovadan foydalana olmadilar, shuningdek, doʻkonlardagi mahsulotlar zaxirasiga ham taʼsir koʻrsatdi.
Bu shuni anglatadiki, M&S’ning moda, uy va goʻzallik bozoridagi ulushi hozirda 2025-26 yillar uchun 10,2% ni tashkil etmoqda.
Nnadining aytishicha, M&S soʻnggi yillarda oʻz doʻkonlariga katta sarmoya kiritib, «mehmondoʻst, yangi va tarovatli» muhitga ega boʻlgan «hammabop hashamat»ga eʼtibor qaratmoqda.
Klark ham buni payqagan.
«Muzdek kofe olib, doʻstlarim bilan M&S boʻylab sayr qilish — shanba kuni uchun eng zoʻr mashgʻulot», deydi u. «Mening avlodim telefonga juda koʻp tikilib oʻtiradi, shuning uchun jonli tajriba oʻziga xos qiziqarli mashgʻulotga aylanadi».
Sianning soʻzlariga koʻra, M&S soʻnggi paytlarda «koʻproq tavakkal qilmoqda», bu esa unga «virusdek tarqaladigan lahzalarni yaratishga» yordam bermoqda, jumladan, bu yilgi F1 Britaniya Gran-prisidagi pit-leyn moda namoyishi va britaniyalik dizaynerlar hamda ijodkorlar bilan hamkorlik shular jumlasidandir.
«Men Instagram yoki TikTok’da kimdir: „Voy xudoyim, bu sunʼiy charm kurtka M&S’dan va u xuddi podiumdagi 500 funtlik kiyimga oʻxshaydi“, deganini koʻryapman».
«Va men nima qilyapman? Men mashinamga sakrab minib, uni topish uchun toʻgʻri mahalliy M&S doʻkonimga qarab yuguraman», deb hazillashadi Sian. «Ular 16Arlington asoschisi va kreativ direktori Marko Kapaldo kabi yosh dizaynerlarni qoʻllab-quvvatladilar», deya qoʻshimcha qiladi Nnadi.
«Aries bilan hamkorlik esa juda oqilona va kutilmagan boʻldi — bu moda olamida katta obroʻga ega va oʻz estetikasida juda britaniyalik boʻlgan brend, ammo u Britaniya uslubining yoshroq talqinini ifodalaydi», deydi u.
Klark brend boshqa moda brendlari yoʻl qoʻygan xato kabi «millionlab turli odamlar bilan hamkorlik qilishdan koʻra, oʻz sohasining haqiqiy mutaxassislariga eʼtibor qaratganiga» qoʻshiladi.
U ijtimoiy tarmoqlarda Melissa's Wardrobe nomi bilan tanilgan, Stormzining stilisti Melissa Xolbruk-Akposoe bilan yaqinda yoʻlga qoʻyilgan hamkorlik yosh xaridorlar oldida «ishonchni oshirganini» taʼkidlaydi.

