Hayot uchun xavfli "Isaias" toʻfoni Floridaga yopirildi

Hayot uchun xavfli boʻlgan «Isaias» toʻfoni Florida qirgʻoqlariga yopirilib, oʻzi bilan birga halokatli suv toshqinlari va shamol xavfini olib keldi, buning oqibatida minglab insonlar oʻz uylarini tark etishga majbur boʻldi.

Juma kuni kechqurun Floridaning gʻarbiy hududiga urilishidan oldin boʻron biroz kuchsizlanib, soatiga 110 mil (175 km/soat) tezlikdagi shamol bilan 2-toifali toʻfonga aylandi.

Florida, Alabama va Jorjiya shtatlarining har birida favqulodda holat eʼlon qilindi, chunki meteorologlar baʼzi joylarda 9 fuggacha (2,7 m) suv toshqinini keltirib chiqarishi mumkin boʻlgan va hayot uchun xavf soluvchi boʻron haqida ogohlantirdi.

«Isaias» shu dam olish kunlari Shimoliy Amerikaga taʼsir koʻrsatayotgan uchta boʻron tizimidan biri boʻlib, qolgan ikkitasi Tinch okeanining El-Nino tufayli qizigan suvlarida Meksika va Janubiy Kaliforniyaga yopirilmoqda.

Florida va Alabama shtatlari boʻron sababli majburiy evakuatsiya qilish haqida farmoyish berdi.

Floridada ushbu evakuatsiyalar kuchli tizim yoʻlida joylashgan qirgʻoqboʻyi jamoalarini oʻz ichiga oladi. Florida senatori Rik Skott belgilangan hududlardagi aholini imkon qadar tezroq chiqib ketishga chaqirdi va ijtimoiy tarmoqdagi postida shunday ogohlantirdi: "KUTMANG! HOZIROQ chiqib keting!"

Alabama gubernatori Key Ayvi boʻrondan kuchli talofat koʻrishi mumkin boʻlgan asosiy okruglardagi barcha norezidentlar, turistlar va tashrif buyuruvchilar uchun majburiy evakuatsiya eʼlon qildi.

«Isaias» toʻfoni Atlantika toʻfonlar mavsumidagi birinchi toʻfondir, bu mavsum Tinch okeanidagi El-Nino sharoitlari sababli sezilarli darajada kechiktirilgan edi.

Oxirgi 30 yildan ortiq vaqt ichida birinchi marta toʻfon oktyabr oyigacha shakllanmadi.

Milliy toʻfonlar markazi ushbu boʻron AQShning Fors koʻrfazi qirgʻoqlariga "hayot uchun xavfli boʻron" olib kelishi mumkinligidan ogohlantirdi.

Floridaga urilganidan soʻng, «Isaias» markazi shanba va yakshanba kunlari Alabama orqali Tennessi vodiysiga oʻtishi kutilmoqda, deb xabar berdi Juma kuni kechqurun Milliy ob-havo xizmati.

Juma kuni kechqurunga kelib, toʻfon kuchidagi shamollar «Isaias» markazidan 35 milgacha (55 km), tropik boʻron kuchidagi shamollar esa 205 milgacha (335 km) masofaga tarqaldi.

Toʻfon yaqinlashayotgani sababli Florida va AQShning qolgan Fors koʻrfazi qirgʻoqlari kuchli shamol va jala quyishiga duch kelmoqda. Milliy ob-havo xizmatining Floridadagi meteorologi Melissa Uotson Bi-bi-siga tornadolar yuzaga kelish ehtimoli ham borligini aytdi.

Evakuatsiya qilinmaganlar uchun "eng muhim narsa — tornado va boʻron koʻtarilishi haqida ogohlantirishlarni olishning bir nechta usullariga ega boʻlishdir", dedi Uotson. "Agar siz qirgʻoq yaqinida boʻlsangiz, balandroq joyga koʻcha olish" ham boʻron paytida juda muhimdir.

"Biz odamlarning xavfsiz boʻlishini xohlaymiz, shuning uchun ijtimoiy tarmoqlarga joylashtirish uchun ... zararlarni qidirib tashqariga chiqmang", deya qoʻshimcha qildi u. "Toʻfon oʻtayotgan vaqtda odamlar ichkarida va xavfsiz joyda qolishlarini xohlaymiz."

Hatto quruqlikka yopirilishdan oldin ham, mamlakat janubi-sharqida yuz minglab odamlar elektr energiyasiz qoldi va Alabama, Florida hamda Jorjiya shtatlari kuchli yomgʻir va suv toshqinlariga tayyorgarlik koʻrib, favqulodda holat eʼlon qildi.

PowerOutage.us xabariga koʻra, Floridada 350 000 dan ortiq va Alabamada yana 170 000 kishi elektr energiyasiz qolgan.

Toʻfon shamollari Jorjiya shtatining ichki hududlarida ham sezilishi kutilmoqda, garchi kamroq intensivlikda boʻlsa-da, u yerda 8 000 ga yaqin isteʼmolchi allaqachon elektrsiz qolgan.

Florida qirgʻogʻidagi odamlarga "Juda kuchli shamol haqida ogohlantirish" ostida zudlik bilan boshpana izlash aytilgan.

Baʼzi Florida rasmiylari aholiga evakuatsiya buyruqlariga boʻysunishni soʻrab, "HOZIROQ chiqib keting!" deb buyruq berdi.

Florida shtatining Navarra shahrida yashovchi Jon Guot Bi-bi-siga koʻchasining qolgan qismi allaqachon ketib boʻlganiga qaramay, xotini bilan uyida qolishini aytdi.

"Bu toʻfon, bizda ular doim boʻlib turadi... bu yerga koʻchib oʻtganimizda buni bilardik", dedi u.

"Ucha oladigan va uchadigan hamma narsa mahkamlab qoʻyilgan, ucha olmaydigan hamma narsa esa juda, juda xavfsiz qilib qoʻyilgan", dedi u.

Guotning aytishicha, u oʻrdaklari va tovuqlarini vannaga joylashtirgan hamda qayiqlari va pritsepga ogʻir narsalar qoʻygan, toki "hech narsa agʻdarilib ketmasin".

Bir nechta xonadon ushbu hududda qolgan va oʻzlarini "uylarimizni himoya qilmoqchi boʻlgan" "uzoq yillik mahalliy aholi" deb taʼriflamoqda.

Pensakolada yashovchi Brandin Rut Bi-bi-siga binolarga gaz berishni oʻchirishayotganini, mahsulotlarni muzlatishayotganini va jamoa aʼzolarini uylariga yuborishga harakat qilishayotganini aytdi.

Florida shahri aholisi "ilgari ham kuchli boʻronlarni koʻrishgan", ammo ular "boshpanaga yashirinmoqdalar", dedi u va qoʻshimcha qildi: "Bunday boʻronni pisand qilmay boʻlmaydi".

AQShning janubiy jamoalarida boʻronning jiddiyligining bir belgisi — mashhur The Waffle House restoranlar tarmogʻi mijozlar uchun oʻz eshiklarini yopishidir. Juma kuni u shunday qildi.

Waffle House vakili Bi-bi-siga tarmoq toʻfon yoʻlidagi bir qancha joylarni allaqachon yopganini va "vaziyatni kuzatishda davom etishini" tasdiqladi.

AQSh prezidenti Donald Tramp toʻfon sababli Alabama shtatining Taskalusa shahrida boʻlib oʻtadigan Amerika futboli boʻyicha yirik kollej oʻyiniga boshqa bormasligini va buning oʻrniga Tennessidagi mitingga borish rejalariga oʻtishini aytdi.

Shu dam olish kunlari Shimoliy Amerikaga yana ikkita boʻron urilishi prognoz qilinmoqda.

«Saymon» toʻfoni 1-toifali toʻfon sifatida Meksikaning Tinch okeani qirgʻoqlari tomon harakatlanmoqda. Reuters xabariga koʻra, u tezlikni oshirishi va shanba kuniga qadar 4-toifagacha kuchayishi, soʻng yakshanba kuni Puerto-Valyarta yaqinida quruqlikka yopirilishi kutilmoqda.

Yanada shimolda, kuchsizlangan toʻfon boʻlmish «Reychel» tropik boʻroni Tinch okeani boʻylab AQSh-Meksika chegarasi yaqinida quruqlikka yopirilish tomon harakatlanmoqda.

«Reychel» shanba kuni kechqurun qirgʻoqqa yetib borishi kutilayotgan boʻlsa-da, Janubiy Kaliforniyadagi yuqori suv koʻtarilishi sababli boʻronning taʼsiri allaqachon sezilmoqda.

Videotasvirlar va fotosuratlarda tropik boʻron toʻlqinlari va suv koʻtarilishining kombinatsiyasi sababli Kaliforniya shtatining Nyuport-Bich shahridagi bir nechta koʻchalar suv ostida qolganini koʻrish mumkin.

X ijtimoiy tarmogʻidagi sahifasida Nyuport-Bich shahri odamlarga "yaqinda sodir boʻlgan boʻron sharoitlari va suv darajasining koʻtarilishi sababli koʻchalarni suv bosgani uchun Balboa yarim orolidan uzoqroq turishni" maslahat berdi.

Shuningdek, u odamlarni suv bosgan koʻchalar orqali mashina haydamaslikka chaqirdi. Buldozerlar keyingi suv toshqinlarining oldini olish maqsadida sohilni mustahkamlamoqda.