Grippga qarshi emlash umrni uzaytiradimi? Tadqiqotlar nima deydi
Grippga qarshi emlash kasallikning ogʻir kechishi, asoratlar va oʻlim xavfini kamaytirishga yordam beradi. Ayrim tadqiqotlarda vaksina olgan keksalarda Alsgeymer kasalligi kamroq uchragani ham kuzatilgan. Biroq bu natijalar emlash insonni albatta 100 yoshga yetkazishini isbotlamaydi.
Grippga qarshi emlash umrni uzaytiradimi? Tadqiqotlar nima deydi
Berilgan maqolada rossiyalik mutaxassis Gennadiy Onishchenko grippga qarshi har yili emlanishni sogʻlom ovqatlanish, jismoniy faollik va zararli odatlardan voz kechish bilan bir qatorda uzoq umrga xizmat qiladigan choralar sirasiga kiritgan.
«Natsimbio» holdingining ilm-fan bo‘yicha maslahatchisi, professor Igor Nikitin ham vaksinaning ehtimoliy uzoq muddatli foydasini infeksiya va uning asoratlaridan himoyalanish bilan izohlagan.
Biroq «100 yoshgacha umrni uzaytirish» haqidagi fikrni aniq klinik natija sifatida qabul qilib bo‘lmaydi. Keltirilgan tadqiqotlar muayyan kasalliklar va xavflarni baholaydi, insonning necha yil yashashini kafolatlamaydi.
Gripp surunkali kasalliklarni ogʻirlashtirishi mumkin
Jahon sogʻliqni saqlash tashkiloti maʼlumotlariga ko‘ra, gripp ayrim holatlarda pnevmoniya va sepsisga olib keladi, mavjud surunkali kasalliklarning kechishini ogʻirlashtiradi.
Keksalar, homiladorlar, kichik yoshdagi bolalar, surunkali kasalligi bor yoki immuniteti zaiflashgan shaxslarda ogʻir asoratlar xavfi yuqoriroq. Shu sababli ushbu guruhlarni infeksiyadan himoya qilish alohida ahamiyatga ega.
Nikitinning izohiga ko‘ra, infeksiyaga qarshi immun javob vaqtida yuzaga keladigan yalligʻlanish organizmga qoʻshimcha yuklama beradi. Ammo vaksina qarish jarayonini toʻxtatadi yoki yoshartiradi, degan xulosaga kelish uchun bu yetarli emas.
Yurak uchun xavf ham oshadi
Gripp va yurak-qon tomir asoratlari o‘rtasidagi bogʻliqlik tadqiqotlarda kuzatilgan.
2018-yilda New England Journal of Medicine jurnalida chop etilgan Kanada tadqiqotida laboratoriyada gripp tasdiqlanganidan keyingi yetti kun ichida infarkt sababli shifoxonaga yotqizilish holatlari nazorat davriga nisbatan taxminan olti baravar ko‘p bo‘lgan.
Bu natija grippning yurak uchun ham jiddiy xavf tugʻdirishi mumkinligini ko‘rsatadi. Biroq bu grippga chalingan har bir odamda infarkt boʻladi, degani emas.
Alsgeymer haqidagi natijalarni qanday tushunish kerak?
2022-yilda eʼlon qilingan tadqiqotda 65 yosh va undan katta odamlarning tibbiy maʼlumotlari tahlil qilingan. To‘rt yillik kuzatuv davomida grippga qarshi kamida bir marta emlanganlarda Alsgeymer kasalligi qayd etilishi emlanmaganlarga nisbatan 40 foiz kamroq bo‘lgan.