Gonduras sudi Tramp afv etgan sobiq prezidentdan barcha ayblovlarni olib tashladi
Gonduras sudi AQSHning sobiq prezidenti Donald Tramp tomonidan afv etilgan mamlakatning avvalgi rahbari Xuan Orlando Ernandesga nisbatan firibgarlik va pul yuvish bo‘yicha barcha ayblovlarni bekor qildi. Bu haqda sud idoralari vakillari 1-sentyabr kuni ma’lum qildi. Ernandes giyohvand moddalar kontrabandasi bilan bog‘liq ayblovlar tufayli AQSH qamoqxonasida saqlangan va to‘qqiz oy avval ozodlikka chiqarilgan edi.
Sud matbuot kotibi Karlos Silvaning so‘zlariga ko‘ra, sudyalar Ernandes jinoyat sodir etilgan vaqtda byudjet qarorlari uchun mas’ul bo‘lmagan degan xulosaga kelgan. Shuningdek, o‘zlashtirilgan mablag‘larning uning 2013-yildagi prezidentlik kampaniyasiga yo‘naltirilganligi tasdiqlanmagan.
"Albatta, biz bunday natijani kutgan edik, chunki ish hech qanday asosga ega emas edi", dedi Ernandes sud binosi tashqarisida yig‘ilgan tarafdorlariga.
"Sud qarori aniq. Bugun siyosiy ta’qiblarning ushbu bobiga nuqta qo‘yildi. Buni uyushtirganlar meni Gondurasdan umrbod haydashni va oilamni ko‘chada qoldirishni istagan edi", deya qo‘shimcha qildi u musodara qilingan mol-mulklarga ishora qilib.
U bu holatni "haqiqiy vandalizm" deb atadi. Ernandes sud binosi oldida rafiqasi Ana Garsiya bilan birga ko‘rinish berdi. Ana Garsiya 2025-yilda o‘z partiyasidan prezidentlikka nomzod bo‘lishga harakat qilgan edi.
Ernandesning tarafdorlari qarorni nishonlayotgan bir paytda, korrupsiyaga qarshi kurashuvchi guruhlar xavotir bildirdi. Ularning ta’kidlashicha, bu qaror xalqning sudlarga bo‘lgan ishonchini yanada poymol qiladi. Shuningdek, ular ayblov tomonining asosiy guvohi sud qaroridan bir necha soat oldin qamoqdan ozod qilinganiga e’tibor qaratdi. Sud kotibi Karlos Silvaning bildirishicha, prokurorlar ushbu qaror ustidan hali shikoyat qilishi mumkin.
Ernandes iyul oyining oxirida Gondurasga qaytib kelgandi. U 2022-yilda giyohvand moddalar kontrabandasi ayblovi bilan AQSHga ekstraditsiya qilingan. Ikki yil o‘tib, u aybdor deb topilgan va AQSHda 45 yilga ozodlikdan mahrum etilgan. Biroq 2025-yilda AQSH prezidenti Donald Tramp uni afv etgan.
Trampning Ernandesni afv etishi Gondurasda noyabr oyida o‘tadigan prezidentlik sayloviga ikki kun qolganda e’lon qilindi. Ko‘pchilik buni mamlakatdagi saylovlarga ta’sir o‘tkazishga urinish deb baholadi. Tramp, shuningdek, agar Ernandesning o‘ngchilar "Milliy partiyasi"dan nomzod Nasri Asfura g‘alaba qozonmasa, Gondurasga moliyaviy yordamni to‘xtatishini aytgan edi. Hozirda Asfura mamlakat prezidenti hisoblanadi.
Ernandes AQSH qamoqxonasidan ozod etilgach, Gondurasda "Pandora II" deb nomlangan keng ko‘lamli korrupsiya surishtiruvi doirasida firibgarlik va pul yuvishda ayblanishda davom etdi.
Prokurorlar Ernandes va boshqa yuqori lavozimli amaldorlarni 2010–2013-yillar oralig‘ida 11 million dollarga yaqin davlat mablag‘larini siyosiy kampaniyalarga yo‘naltirganlikda aybladi. Ushbu mablag‘larning bir qismi Ernandesning birinchi prezidentlik kampaniyasiga ishlatilgani aytilgan. Ma’lum qilinishicha, boshqa yuqori martabali amaldorlardan ham ayblovlar olib tashlandi. Ular orasida sobiq prezident Porfirio Lobo va sobiq moliya vaziri Vilfredo Serrato bor.
Ernandes Gondurasni 2014-yildan 2022-yilgacha boshqargan. Bu davrda ushbu Markaziy Amerika davlati giyohvand moddalar kontrabandasining asosiy yo‘nalishiga aylangan. Yuz minglab fuqarolar giyohvandlik bilan bog‘liq zo‘ravonlik va tovlamachilikdan qochib, mamlakatni tark etgan.
AQSH prokurorlarining ta’kidlashicha, bu davrda Ernandes o‘z prezidentlik mavqeyini suiiste’mol qilgan. U mamlakatni narkodavlatga aylantirgan va kontrabandachilarga hech qanday jazosiz harakat qilishga imkon bergan.