Germaniyada radikallashuv xavfi yuqori bo‘lib qolmoqda
Germaniya Federal jinoyat politsiyasi (BKA) mamlakatda 410 nafar shaxsni ehtimoliy tahdid sifatida ro‘yxatga olgan. Shu bilan birga, radikallashuv bo‘yicha maslahat markaziga murojaatlar soni ham yuqori darajada saqlanib qolmoqda.
Germaniyada radikallashuv xavfi yuqoriligicha qolmoqda. Federal jinoyat politsiyasi (BKA) ma’lumotlariga ko‘ra, 1-iyul holatiga ko‘ra, mamlakatda 410 nafar shaxs potensial xavf tug‘diruvchi shaxs sifatida qayd etilgan. Bu haqda RedaktionsNetzwerk Deutschland (RND) nashrlar guruhi BKA vakiliga tayanib xabar berdi.
Ushbu toifaga terrorchilik harakatlari kabi jiddiy zo‘ravonlik jinoyatlarini sodir etishi mumkin deb hisoblangan shaxslar kiritiladi. Shuningdek, Germaniyada 65 nafar ehtimoliy o‘ng ekstremist va 17 nafar ehtimoliy so‘l ekstremist ham xavf tug‘diruvchi shaxslar ro‘yxatiga kiritilgan.
BKA ta’kidlashicha, shaxsga bunday maqom berish yoki uni ro‘yxatdan chiqarish to‘g‘risidagi qarorlar federal yerlar tomonidan qabul qilinadi. Har bir holat alohida ko‘rib chiqiladi, shu sababli ro‘yxatdagi shaxslar soni vaqt o‘tishi bilan o‘zgarib turadi.
Nyurnbergdagi Germaniya Migratsiya va qochqinlar ishlari bo‘yicha federal idorasi (BAMF) huzuridagi Radikallashuv masalalari bo‘yicha maslahat markazi 2026-yilning birinchi yarmida 165 ta murojaatni qabul qilgan. Mutaxassislarning fikricha, radikallashuvga oid maslahatlarga ehtiyoj hali ham yuqori bo‘lib, bu ko‘rsatkich 2023-yil darajasiga yaqin. 2023-yil davomida markazga jami 374 ta murojaat kelib tushgan edi.
2025-yilda murojaatlarning yarmidan ko‘pi davlat muassasalari, jumladan maktablar tomonidan yuborilgan. Qariyb 43 foizi esa radikallashuv ta’siriga tushgani taxmin qilingan shaxslarning oila a’zolari hissasiga to‘g‘ri kelgan. Ayniqsa, maslahat so‘rab murojaat qilganlar orasida ota-onalar eng katta guruhni tashkil etgan. 2025-yilda radikallashgani taxmin qilingan shaxslarning o‘rtacha yoshi 19 yoshdan biroz kichik bo‘lgan.
Mutaxassislar fikricha, 2023-yil 7-oktabr kuni HAMASning Isroilga hujumi Germaniya jamiyatida radikallashuvga nisbatan e’tiborni keskin oshirgan. Bu esa maslahat markazlariga murojaatlar sonining ortishiga sabab bo‘lgan. Eng xavfli deb baholangan holatlar hududiy profilaktika markazlariga yuboriladi.
Shunday markazlardan biri – Violence Prevention Network (VPN) Berlinda hujum qilishda gumon qilingan Abdul B. bilan ham muloqot olib borgan. Tergov ma’lumotlariga ko‘ra, Abdul B. ma’lum doiralar bilan aloqada bo‘lgan. U fojiadan bir necha oy avval yoshlar jazoni ijro etish muassasasidan ozod qilingan bo‘lib, u yerda terrorchilik hujumiga tayyorgarlik ko‘rish gumoni bilan saqlangan. Germaniyada tug‘ilgan va mamlakat fuqarosi bo‘lgan Abdul B.ning oilasi livanlik ekani aytilmoqda. 2025-yil oxirida u Livandan qaytgach, Berlin-Brandenburg aeroportida qo‘lga olingan. Tergov uni avvalroq Suriyaga borib, IShID terrorchilik guruhi safiga qo‘shilishga uringanlikda gumon qilgan.
Berlinda 25-iyul kuni Abdul B. mikroavtobus bilan odamlar ustiga bostirib borgan, so‘ng avtomobildan tushib bir necha kishiga pichoq bilan hujum qilgan. Fojia oqibatida bir ayol halok bo‘lgan, 29 nafar kishi turli darajada jarohat olgan. Germaniya ichki ishlar vaziri Aleksandr Dobrindt ushbu hodisani terrorchilik hujumi deb atagan.
Berlindagi hujumdan so‘ng Germaniya Jinoyat politsiyasi xodimlari kasaba uyushmasi (BDK) rahbari Dirk Peglov ehtimoliy terrorchilar bilan ishlash tizimini tanqid qildi. Uning fikricha, yuqori xavfli deb baholangan shaxs ozodlikka chiqqanidan keyin ham davlat nazorati to‘xtamasligi lozim. Peglov radikallashuvning oldini olish choralarini jazoni o‘tash davridayoq boshlash va mahkum ozodlikka chiqqanidan keyin ham davom ettirish zarurligini ta’kidladi.
Bavariya ichki ishlar vaziri Yoaxim Xerrman esa Berlin sudining Abdul B.ga terrorchilikka tayyorgarlik aybi bo‘yicha shartli jazo tayinlaganini “falokatli qaror“ deb baholadi. Unga nisbatan 2025-yil may oyida davlatga qarshi og‘ir zo‘ravonlik jinoyatiga tayyorgarlik ko‘rganlik aybi bilan bir yil o‘n oy muddatga shartli ozodlikdan mahrum qilish jazosi tayinlangan edi.