Germaniya raketasi ilk bor kosmosga chiqdi: Yevropa sun’iy yo‘ldoshlarni mustaqil uchirish poygasiga qo‘shilmoqda
Germaniya raketasi ilk bor kosmosga chiqdi: Yevropa sun’iy yo‘ldoshlarni mustaqil uchirish poygasiga qo‘shilmoqda
Germaniyada joylashgan Isar Aerospace startapi o‘zining Spectrum raketasini ilk bor muvaffaqiyatli ravishda fazoga uchirdi. Parvoz 5-sentyabr kuni Norvegiyaning Arktikadagi Andoyya kosmodromidan amalga oshirildi.
Mutaxassislar fikricha, bu hodisa Yevropa uchun katta ahamiyatga ega. Sababi Spectrum kontinental Yevropadan orbitaga chiqqan ilk tijoriy raketa bo‘ldi. Shu bilan qit’a davlatlari sun’iy yo‘ldoshlarni o‘z hududidan mustaqil ravishda fazoga chiqarish imkoniyatini kengaytira boshladi.
Isar Aerospace parvoz muvaffaqiyatli yakunlanganini o‘zining X tarmog‘idagi sahifasi orqali bildirdi.
Biz orbitadamiz! Va hozirgina Yevropa tarixiga kirdik, deyiladi postda.
Norvegiya sanoat va savdo vaziri Sesiliya Myurset bu voqeani Yevropa kosmik sanoati uchun muhim yutuq deb baholadi.
Endilikda Andoyyadan sun’iy yo‘ldoshlarni uchira olamiz. Bu biz yashayotgan notinch davrda Norvegiya va Yevropa xavfsizligini mustahkamlaydi, dedi u.
Spectrum kichik va o‘rta hajmdagi yuklarni orbitaga olib chiqish uchun ishlab chiqilgan. Isar ma’lumotiga ko‘ra, raketa o‘zi bilan 5 ta kichik sun’iy yo‘ldosh va parvoz davomida sinovdan o‘tkaziladigan texnologiyani olib uchgan.
Ta’kidlash joiz, bu Isar Aerospace kompaniyasining ikkinchi urinishidir. Birinchi urinish 2025-yilning mart oyida xuddi shu kosmodromdan amalga oshirilgan. Biroq raketa uchirilganidan ko‘p o‘tmay dengizga qulab, portlab ketgan. O‘shanda hech kim jabrlanmagan.
Ammo kompaniya rasmiylari birinchi parvozni ham muvaffaqiyatsizlik deb hisoblamagan. Isar muhandislari o‘shanda raketani takomillashtirish uchun katta hajmdagi texnik ma’lumotlarni to‘plagan.
Isar Aerospace’ning muvaffaqiyati Yevropaning kosmosga mustaqil chiqish borasidagi sa’y-harakatlari fonida yuz berdi. Germaniya kansleri Fridrix Merts mart oyida kompaniyaning Norvegiyadagi uchirish maydoniga tashrif buyurgan. Yevropa davlatlari sun’iy yo‘ldoshlarni kosmosga chiqarishda AQSH kabi davlatlar va kompaniyalarga bo‘lgan qaramlikni kamaytirishni maqsad qilmoqda.
Hozircha global bozorning asosiy o‘yinchilari qatorida SpaceX va Fransiyaning ArianeGroup kompaniyalari bor. SpaceX raketalarni AQSH hududidan uchiradi. Airbus va Safran hamkorligida tashkil etilgan ArianeGroup qo‘shma korxonasi esa Janubiy Amerikaning Fransiya Gvianasida joylashgan kosmodromdan foydalanadi.
Isar Aerospace ham tez sur’atlarda kengaymoqda. Kompaniya yaqinda Yevropa kosmik agentligidan qariyb 200 million yevro olganini ma’lum qildi. Ushbu mablag‘lar yangi raketalarni ishlab chiqish, sinov infratuzilmasini kengaytirish va kelajakda parvozlar sonini ko‘paytirishga sarflanadi. Germaniya kompaniyasi ayni paytda Kanadada ikkinchi raketa uchirish maydonchasini ham qurmoqda.