«Galstuk oʻldi»: AQShdagi oraliq saylov nomzodlari ovozlar uchun qanday kiyinmoqda

«Galstuk davri oʻtdi»: AQSh oraliq saylovlarida nomzodlar ovoz toʻplash uchun qanday kiyinmoqda?

Amerikaliklar AQShdagi oraliq saylovlarda ovoz berishga tayyorgarlik koʻrayotgan bir paytda, Kongressga nomzodlar faqat siyosiy dasturlar boʻyicha emas, boshqa jihatlarda ham bellashmoqda.

Ijtimoiy tarmoqlar asrida ular eʼtiborni tortish va oʻz murojaatlarini yetkazish uchun shaxsiy stilga suyanmoqda. Ularning nima kiyishi haqiqiylik va jozibadorlik mezoniga aylandi.

«Siyosatchilar bir vaqtning oʻzida ikkita vazifa uchun kiyinmoqda: ham lavozimni egallashga qodirdek koʻrinish, ham oʻzlari vakillik qilmoqchi boʻlgan odamlar bilan bogʻliqligini koʻrsatish», — deydi mashhur modda stilisti Jo Zi.

Alyaskadan Texasgacha, quyida baʼzi nomzodlarning saylovoldi kampaniyasida qanday ajralib turayotganiga nazar tashlanadi.

Baʼzi nomzodlar, jumladan Vashington shtatining 3-kongress okrugi vakili, demokrat Mari Glyuzenkamp Peres erkin va tabiat qoʻynidagi hayot tarziga mos obrazni maʼqul koʻrmoqda.

Avtoustaxonaning sobiq egasi boʻlgan ushbu nomzod 2022 yilda oʻz shtatida respublikachilar egallab turgan oʻrinni qoʻlga kiritgach, kichik biznes va mehnatkash oilalarni qoʻllab-quvvatlashga qaratilgan dastur bilan qayta saylanishga harakat qilmoqda.

U oddiy, kamtargina ishchi kurtkalari, flanel koʻylaklar, jinsi va qulay oyoq kiyimlarni afzal koʻradi.

Konservativ davlat siyosati boʻyicha maslahatchi va Capitol Hill Clothiers sobiq egasi Robert Ordveyning aytishicha, Glyuzenkamp Peres «haqiqiylik va qayerdan kelib chiqqanlik» masalasida eng «aniq nishonga urgan» nomzoddir.

«Shuningdek, bu daraxtlar, oʻrmonlar va koʻproq ochiq havodagi hayot tarziga ega boʻlgan Tinch okeanining shimoli-gʻarbiy hududi ruhiga juda mos keladi», — deydi u.

Vashingtonda joylashgan yurist, kontent yaratuvchi va davlat siyosati boʻyicha mutaxassis Tashira Xalyardning taʼkidlashicha, uning stili «ham ishchilar sinfini himoya qilish gʻoyasini ilgari suradi».

Alyaskaning beqaror shtatida Senat oʻrni uchun kurashayotgan demokrat qonunshunos Meri Peltola ham shunga oʻxshash usulni qoʻllamoqda.

U 2022 yilda kongressvumen sifatida qasamyod keltirganida Yupik xalqining anʼanaviy yettiklarini kiyib, eʼtiborni tortgan edi.

Ushbu saylov tsiklida uning mustahkam va qulay liboslari Alyaskaning Kuskokvim daryosidagi baliqchilik qayigʻida ishlagan davriga hamda «baliq, oila va ozodlik» shioriga ishora qiladi.

Konservativ muallif va jurnalist Bonni Kristianning aytishicha, flanel koʻylaklar, qavilgan kurtkalar va tub aholi madaniyatidan ilhomlangan detallar saylovchilarga Peltolaning aynan Alyaskada tugʻilgan (va mahalliy tub aholi vakili) ekanini eslatishga qaratilgandek koʻrinadi.

Ayrim nomzodlar, jumladan Ayova shtatidan Senatga respublikachi nomzod Eshli Xinson yanada yorqin va vatanparvarlik ruhidagi obrazni tanladita.

Uning garderobi bejirim va konservativ boʻlsa-da, norasmiy uchrashuvlar uchun jinsi va bandanalar kabi klassik va nostalgik elementlarni oʻz ichiga olgan.

Demokratik raqibiga qarshi shiddatli kurashda Xinson Tramp maʼmuriyati tomonidan qabul qilingan muayyan siyosiy qarorlardan oʻzini uzoqlashtirishga harakat qildi, shu bilan birga prezidentga boʻlgan sadoqatini bildirishda davom etmoqda.

U iyun oyida Ayovada oʻtkazilgan praymeriz saylov kechasida Amerika bayrogʻi bilan bezatilgan tufli kiyib chiqdi.

Xalyardning soʻzlariga koʻra, Tramp tarafdorlari mitinglarda kiyadigan liboslarni eslatuvchi bu obraz amerikacha vatanparvarlikning yorqin namunasidir.

«Eshlining Amerika bayrogʻi tushirilgan baland poshnali oyoq kiyimi, jinsi koʻylagi va boʻyniga bandana boylangan yorqin qizil bluzkasi klassik Amerika uslubidir», — deydi u.

«Bu... men soʻzsiz, oʻz vatanparvarligimni ochiqchasiga koʻrsataman degan gʻoyadir».

Jurnalist Bonni Kristianning aytishicha, Xinsonning obrazi «strategik afzallikka» ega, u ijtimoiy tarmoqlardagi ishtirok, hatto bir soniyalik boʻlsa ham, muhim ahamiyatga ega boʻlgan asrda «notoʻgʻri talqin qilinishi mumkin boʻlmagan vizual qiyofani shakllantirmoqda».

«Uning jinsi koʻylagi, qizil bandanasi va yaltiroq Amerika bayrogʻi tushirilgan oyoq kiyimi uning qishloq saylovchilarini oʻziga jalb qilayotgan respublikachi ekanidan dalolat beradi — va u haqiqatan ham shunday.»

Bir paytlar respublikachilarning ishonchli tayanchi boʻlgan Texas endilikda Tramp tomonidan koʻp yillik senatordan koʻra afzal koʻrilib, bahsli tarzda qoʻllab-quvvatlangan bosh prokuror, 63 yoshli Ken Pakston hamda 37 yoshli demokrat shtat qonunshunosi Jeyms Talariko oʻrtasidagi bellashuv maydoniga aylandi.

Saylovoldi kampaniyasida ikkala erkak ham oʻxshash liboslarni tanlab, erkin pidjaklar va kovboy yettiklarini kiyishmoqda.

«Ikkala partiyaning saylovoldi kampaniyasida ham galstuk davri oʻtdi», — deydi Ordvey.

«Yoshroq erkak jiddiy koʻrinish uchun bejirim kiyinadi, yoshi kattaroq erkak esa oddiy odamlardan biridek koʻrinish uchun soddaroq kiyinadi.»

Moda tanqidchisi Fridmanning taʼkidlashicha, Talarikoning qoʻlda yasalgan Lucchese kovboy yettiklari «unga Texasdagi har xil qatlamdagi saylovchilar bilan muloqot qilish imkonini beradigan juda puxta oʻylangan tanlovdir».

«Bu yettiklar Texas semiologiyasida (ramzlar va ularning talqinini oʻrganuvchi fan) juda chuqur ildiz otgan maʼnoni anglatadi», — deydi Fridman.

«AQShning sobiq prezidenti Jorj Bush ham Lucchese kovboy yettiklarini kiygan, shuning uchun siz oyoq kiyimingiz orqali birdaniga har xil partiya chegaralarini xatlab oʻtasiz va turli saylovchilar guruhlarining eʼtiborini qozonasiz.»

Shu bilan birga, Pakstonning stili bir nechta yoʻnalishda tanqidga uchradi.

Bu hatto Trampning ham noroziligiga sabab boʻldi, sobiq prezident saylovchilarni Pakstonning faoliyatiga eʼtibor qaratishga chaqirib, bu «uning unchalik yaxshi koʻrinmaydigan kostyumidan koʻra koʻproq narsani anglatadi», dedi.

Shuningdek, respublikachi nomzod yashashning qimmatligi boʻyicha bahslar oraliq saylovlarda asosiy oʻrinni egallagan bir paytda qimmatbaho soat va Four Seasons hashamatli mehmonxonalar tarmogʻining polo koʻylagini kiygani uchun raqibi tomonidan tanqid qilindi.

«Uning qimmatbaho soati va Four Seasons polosi atrofidagi tanqidlar yana bir stilga oid savolni ortaga tashlaydi: kundalik kiyimlar shartli ravishda oddiy hayot tarzini anglatmaydi», — deydi Arizona shtati universitetining Moda va merchendayzing instituti oʻqituvchisi va stilist Zi.

«Besh yulduzli kurort brendidagi polo kostyum kabi hashamatli maʼnoni tashishi mumkin.

Soatning brendi va qiymati tasdiqlanmagan edi, ammo paydo boʻlgan taassurot aksessuar nomzodning murojaatini qanchalik murakkablashtirishi mumkinligini koʻrsatadi», — deb tushuntiradi u.

Agar kiyim tabiiy tuyulsa, u juda samarali qurol va butun mamlakat boʻylab tanilishning kuchli usuli hisoblanadi, deydi Fridman.

Ushbu yondashuv Tennessi shtatining 7-kongress okrugi boʻyicha sobiq vakili va respublikachi senator, oʻz shtati gubernatorligiga nomzod Marsha Blekbern tomonidan qabul qilingan.

Senator Blekbernni tez-tez bichimli kurtkalar va yubkalarda, baʼzida gulli matolardan tayyorlangan liboslarda koʻrish mumkin.

Ordvey Indiana shtatining sobiq senatorida qonunchilik direktori boʻlib ishlagan davrida Kapitoliyda Blekbernni koʻrganda u «har doim juda bejirim» yurganini eslaydi.

«Men unda hamisha marvarid taʼqinchoqlarni koʻrardim», — deydi u.

«U tajribali siyosatchi boʻlgani uchun, menimcha, saylovchilar uni qanday koʻrishi bilan bogʻliq kiyinish uslubi allaqachon, koʻp yillar oldin hal qilingan.»

«Uning obrazi bevaqt (har doim aktual) boʻlishga moyil — biz Respublikachilar partiyasi ayollari oxirgi uch oʻn yillikning istalgan vaqtida ushbu liboslarning koʻpchiligini kiyganini tasavvur qilishimiz mumkin», — deya qoʻshimcha qiladi Kristian.

Michigan shtatidan AQSh Senatiga demokrat nomzod, Tramp tomonidan qoʻllab-quvvatlangan sobiq kongressmenga qarshi shiddatli kurash olib borayotgan Abdul El-Sayed esa qora V-shaklli yoqali futbolka va koʻk jinsini tanladi.

Saylovoldi shiori «siyosatdan pullarni chiqarish, hamyoningizga pul solish» boʻlgan bu soʻl siyosiy nomzod oʻz kiyim tanlovini «minimal obraz, maksimal siyosat» deb taʼriflaydi.

Ordveyning aytishicha, bu natija startap tadbirkoriga oʻxshaydi va shahardagi ishchilar sinfi saylovchilarini oʻziga jalb qilishga qaratilgan.

Bu shuningdek «siyosiy chiqishlarning rasmiyatchiligini» bartaraf etadi, deydi Zi.

«Bundan maqsad eʼtiborni u aytayotgan gaplarga qaratishdir. Ammo oddiy futbolka baribir tanlangan obraz boʻlib qolaveradi. Jimjiloqsiz koʻrinish ham shunchaki puxta oʻylangan brending shakli boʻlishi mumkin.»

Fridmanning taʼkidlashicha, hozirda AQShda bu obrazning haqiqiy ustasi Trampdir.

Uning filmlar va realiti-shoulardan ayon boʻlgan, darhol taniladigan qora kostyumi va qizil galstugi u Oq uyga kirishidan oldin ham shakllangan edi.

«[Tramp] nafaqat oʻz merchiga, balki oʻz libosiga ham ega, va endi uning butun kabineti bir xil libos kiymoqda, Senatning yarmi u kabi kiyinmoqda va bu Pavlov effektidek tan olish belgisiga aylanmoqda», — deydi Fridman.

«Agar ular toʻq koʻk kostyum, qizil galstuk va oq koʻylak kiyishgan boʻlsa, siz: 'oh, bu Trampning odami', deysiz», — deydi u.

Tramp va uning partiyasi uchun saylovlarda nima boʻlishidan qatʼi nazar, Fridman 2028 yilgi umumiy saylovlar kelganida siyosatchilar kiyim orqali oʻzlarini brending qilishda davom etishlarini kutmoqda.

«Biz shuni koʻryapmizki, hozir siyosatning katta qismi ijtimoiy tarmoqlar va TV orqali olib borilmoqda, bu esa vizual murojaatlarga boʻlgan talabni oshirmoqda va bu omil faqat yanada muhimroq boʻlib boradi.»