Floridadagi koʻplab kubaliklar Trampga ovoz berishgan — ammo oraliq saylovlarda ularning qoʻllab-quvvatlashi kafolatlanmagan
Prezident Trampning respublikachi hamkasblari kubaliklarning noroziligi alamlarini saylov qutilarida oʻz tanalarida his qilishlari mumkin, deb yozadi BBC muxbiri Uill Grant.
Floridadagi koʻplab kubaliklar Trampni qoʻllab-quvvatlagan edi, ammo ularning oraliq saylovlardagi yordami soʻroq ostida qolmoqda
Ismael Labrador Trampga ovoz bergan, lekin deportatsiyalar koʻlami uni «karaxt qilib qoʻyganini» aytmoqda
Tramp administratsiyasi bundan ikki yil avval hujjatsiz immigrantlarga qarshi kurashni boshlaganidan beri, Mayamidagi kubalik immigratsiya huquqshunosi Ismael Labradorning kutish xonasi hech qachon boʻshagani yoʻq. Uning qabul jadvali kelib chiqish mamlakatlariga deportatsiya qilinishidan oldin ozodlikka chiqarishga harakat qilayotgan qoʻlga olingan immigrantlarning qarindoshlari bilan toʻla.
Ishi yurishib ketayotgan boʻlsa-da, Labrador bunday boʻlmasligini afzal koʻrishini aytadi.
«Hozirda qoʻrquvda yashayotgan qarindoshlarimiz bor, ming afsuski, Kubaga deportatsiya qilingan qarindoshlarimiz ham boʻldi», — deydi u.
Kubaliklar uzoq vaqt davomida 1960-yillardagi Kubani moslashtirish toʻgʻrisidagi qonun qoidalariga koʻra AQShda imtiyozli immigratsiya maqomidan foydalanib kelishgan. Ammo Labradorning aytishicha, Immigratsiya va bojxona nazorati (ICE) agentlari tomonidan Florida boʻylab amalga oshirilgan keng koʻlamli hibsga olishlar Kuba-amerika jamoatchiligini AQShda ilgari hech qachon kutilmagan darajada himoyasiz qilib qoʻydi.
«Men buni shunday taʼriflagan boʻlardim: agar AQShda Grinkartangiz boʻlmasa, nishonga aylanishingiz mumkin.»
Uyali telefonlardagi son-sanoqsiz videolarda ilgari taqiqlangan deb hisoblangan joylardagi hibsga olishlar muhrlangan: ota-onalar maktab hovlilari tashqarisida, avtobus bekatlarida, yoshlar sport tadbirlarida va hatto rejalashtirilgan immigratsiya eshituvlari paytida sud binolari ichida qoʻlga olingan.
Juda kam sonli tasvirlar 39 yoshli ekvadorlik immigrant Greys Kalero va unng 19 yoshli qizi Julianna Karrielning shifoxona palatasida hibsga olinishi tasvirlangan lavhalardek taʼsir koʻrsatgan.
Ikki oy oldin, bu ikkovlon Markaziy Floridadagi Kissimmi shahrida ishga ketayotganida, ularning mashinasiga boshqa avtomobil kelib urilgan va ular tez yordam mashinasida shifoxonaga olib ketilgan. Ular olgan jarohatlari boʻyicha davolanayotgan bir vaqtda, ICE agentlari kirib, ularni hibsga olishgan. Bir necha kun ichida ular Ekvadorga deportatsiya qilingan.
Labradorning xolavachchasi ham ICE hibslariga tushib qolgan. Saʼy-harakatlariga qaramay, immigratsiya huquqshunosi oʻz qarindoshining Kubaga deportatsiya qilinishini toʻxtata olmadi.
«Katta resurslarga qarshi kurashayotganingizda juda qiyin boʻlar ekan», — deydi u.
Tramp administratsiyasi prezident ommaviy deportatsiyalarni amalga oshirish vaʼdasi bilan saylanganini va aynan shuni qilayotganini takror-takror taʼkidlab kelmoqda. «U mamlakatimizga bosqinni toʻxtatdi va uning siyosati natijasida 3 milliondan ortiq noqonuniy muhojir AQShni tark etdi», — dedi Oq uy vakili oʻtgan hafta BBC'ga.
ICE esa, oʻz navbatida, Amerika immigratsiya qonunchiligini buzgan va mamlakatda noqonuniy boʻlib turgan har qanday shaxsni nishonga olayotganini aytmoqda.
Labrador Floridadagi Donald Trampga ovoz bergan 68 foiz kubalik amerikanliklar orasida edi, u bu tanlovidan endi chuqur afsusda.
Tramp oʻzining immigratsiya rejalarini sir tutmagan edi. 2024 yilgi kampaniya paytida u noqonuniy migrantlarni ommaviy deportatsiya qilish siyosatini targʻib qildi.
«Birinchi kundanoq men Amerika tarixidagi eng yirik deportatsiya dasturini boshlayman», — der edi u mitinglarda, jumladan Floridada qayta-qayta.
Labrador va u kabi minglab umidi puchga chiqqan lotin amerikalik saylovchilar administratsiya faqat jinoiy oʻtmishi bor odamlarni deportatsiya qiladi deb ishonishgan edi.
«Oʻylashimcha, administratsiya bizni karaxt qilib qoʻydi», — deydi u.
«Shaxsan men Trampga jinoyatchilarni mamlakatdan chiqarib yuborishini xohlaganim uchun ovoz bergandim», — deydi u «Bayden davrida Kubadan kommunistlar kirib kelganini» daʼvo qilib.
«Biz xavfsiz Amerikaga ega boʻlishni xohlagandik. U hammaning ortidan tushadi deb hech qachon oʻylamagandik.»
«Men buning uchun ovoz bermagandim», — deb taʼkidlaydi u.
Labrador Floridada Prezident Tramp boʻyicha qilgan tanlovidan pushaymon boʻlayotgan yagona kubalik amerikalik emas.
Floridaning 27-kongress okrugi vakili, Kongress aʼzosi Mariya Elvira Salazar yaqinda Oq uy tashqarisida olingan videoni joylashtirdi, unda u prezidentning deportatsiya siyosati «haddan tashqari uzoqqa ketganini» aytib, undan oʻzini uzoqlashtirdi.
«2024 yilda Oq uyga erishishingizga yordam bergan oʻsha ispan tilli aholi bugun oʻzini xoinlikka uchragandek his qilmoqda», — dedi u Prezident Trampga.
Salazar Demokratik partiya nomzodi, boshqa bir kubalik amerikalik Eliott Rodriges bilan murosasiz kurash olib bormoqda. Uning immigratsiya masalasida Tramp bilan yaqin aloqalari Kongressdagi oʻrnini yoʻqotishiga olib kelishi mumkin.
Florida Trampning tayanch nuqtasi boʻlib qolmoqda. Yaqinda Mayamida kubalik amerikalik tadbirkorlarning uchrashuvida kayfiyat hali ham kuchli ravishda Trampni qoʻllab-quvvatlovchi edi. «Mayami Trampni yaxshi koʻradi, kubalik amerikaliklar Trampni yaxshi koʻradi», — deydi koʻchmas mulk tadbirkori Xuan Omar Siksto orqasidagi boshqa mehmonlarga ishora qilib.
«Ular Trampning chegarani noqonuniy kesib oʻtgan har bir kishi chiqib ketishi kerak degan fikriga qoʻshilishadi», — deydi u, hatto oʻzi ham olti oʻn yillik oldin AQShga noqonuniy kirganini tan olgan boʻlsa-da.
Florida Xalqaro Universiteti tomonidan payshanba kuni eʼlon qilingan soʻrovnoma shuni koʻrsatdiki, Janubiy Floridadagi hamma kubaliklar ham bunga qoʻshilmaydi: 76 foiz aholi Tramp administratsiyasining jinoiy oʻtmishi boʻlmagan kubaliklarni deportatsiya qilishini maʼqullamaganini aytgan. Ammo Respublikachilar partiyasini qoʻllab-quvvatlash mustahkamligicha qolmoqda, 68 foiz aholi noyabr oyida respublikachilarga ovoz berishni rejalashtirayotganini aytgan.
Mamlakatning boshqa joylarida esa lotin amerikaliklarning qoʻllab-quvvatlashi kamaymoqda.
Oxirgi saylovda Tramp Kamala Harrisni 56,1% ga 43% hisobida magʻlub etdi — bu 1988 yildan beri shtatdagi nomzod uchun eng katta farqdagi gʻalaba boʻldi — bunga qisman lotin amerikalik jamoalarning qoʻllab-quvvatlashi yordam berdi. Ammo NBC News/Telemundo tomonidan 8000 nafar roʻyxatga olingan lotin amerikalik saylovchilar oʻrtasida oʻtkazilgan yaqindagi soʻrovnoma shuni koʻrsatdiki, deyarli 60 foizi Kongressni Demokratik partiya nazorat qilishini xohlaydi, faqat 35 foizi Respublikachilar gʻalabasini istaydi.
Yuqori yashash qiymati asosiy norozilik manbai hisoblanadi, chunki aholi supermarket va benzin narxlari mehnatkash oilalar uchun koʻtarib boʻlmas darajada yuqoriligini aytmoqda.
Ammo koʻplab ispan tilli aholi uchun bu qisman Xeydi Sanchesning hikoyasi kabi voqealar sabablidir.
Sanches 2019 yilda orol iqtisodiy inqirozga yuz tutganda Kubani tark etdi va Meksikadan AQShga noqonuniy oʻtdi. Hibsxonada toʻqqiz oy boʻlganidan soʻng, u i-220B Nazorat buyrugʻi boʻyicha ozod qilindi, bu shaxsga AQShda qolishga ruxsat beradi, lekin ularni doimiy deportatsiya xavfi ostida qoldiradi.
Xeydi Sanches Kubaga deportatsiya qilindi va yosh qizidan ayrildi
Sanches Tampaga joylashdi, u yerda autizmli bolalar va keksalar bilan ishladi. Qiyin va qimmatga tushgan bepushtlikka qarshi kurashdan soʻng, u va eri Kaylin ismli qiz farzand koʻrishdi.
koʻpchilik i-220B egalari «insonparvarlik paroli» orqali oʻz immigratsiya maqomini qonuniylashtirishga harakat qilishadi va rejalashtirilgan uchrashuvlarda ICE agentlariga uchrashib turishlari kerak. Oʻtgan yili Prezident Tramp 300 000 ga yaqin kubaliklar uchun vaqtinchalik insonparvarlik parolini bekor qildi. Sanches oʻzining odatiy ICE uchrashuvi ogohlantirishsiz oldinga surilganda, uning ishida nimadir notoʻgʻri ekanini tushundi.
Uchrashuvda u hibsga olindi. Kaylin uning bagʻridan tortib olindi va AQSh fuqarosi boʻlgan otasiga topshirildi. Bir kun ichida Sanches zanjirband qilingan holda, shikoyat qilish imkoniyatisiz Gavanaga qaytadigan deportatsiya reysida edi.
Men u bilan Kubada uchrashdim, u hozirda Gavana tashqarisidagi qishloq viloyati boʻlgan Mayabekedagi bir xonali xonadonda yashaydi.
«Qizimdan ayrilish goʻyo osmon ustimga qulab tushganday boʻldi», — deydi u.
«Videoqoʻngʻiroq qilganimizda, u: 'Oyi, uyga keling', deydi. Men esa: 'azizim, oying uzoqda ishlayapti', deyman. Unga yana nima deyishim mumkin? Buni qanday tushuntiray?», — deb soʻraydi Sanches koʻz yoshlarini tutib turolmay.
Bir necha AQSh siyosatchilari, jumladan Mariya Elvira Salazar tomonidan qoʻllab-quvvatlanganiga qaramay, deportatsiya qilinganidan beri bir yildan ortiq vaqt oʻtdi va Sanches Kubada noaniqlikda qolmoqda.
ICE oʻz bayonotida «bu holatda ota-ona farzandsiz olib chiqib ketilishni xohlaganini va bolani AQShdagi xavfsiz qarindoshining qaramogʻida qoldirganini» aytdi.
Tramp administratsiyasi kubaliklarning maxsus immigratsiya himoyasini olib tashlagan boʻlsa-da, u mingdalab odamlarni Vashingtonning oʻzi «muvaffaqiyatsiz davlat» deb ataydigan orolga qaytarib yubordi. Kuba AQSh tomonidan joriy etilgan bir necha oylik yoqilgʻi blokadasi fonida oʻzining eng yomon energetik inqirozini boshdan kechirmoqda.
2024 yilda Trampga koʻpchilik boʻlib ovoz berganidan soʻng, Floridadagi kubaliklar endi boshqa har qanday diaspora kabi deportatsiyaga zaif ekanliklarini koʻrishmoqda. Uning respublikachi ittifoqchilari saylov qutilarida ularning gʻazab kuchini his qilishlari mumkin.