Dunyo bo‘ylab oziq-ovqat narxi 2022-yil oxiridan beri eng yuqori darajaga ko‘tarildi
Dunyo bo‘ylab oziq-ovqat narxi 2022-yil oxiridan beri eng yuqori darajaga chiqdi
2026-yil avgustida jahon oziq-ovqat narxlari 2022-yil oxiridan beri eng yuqori darajaga ko‘tarildi. Bu haqda BMTning Oziq-ovqat va qishloq xo‘jaligi tashkiloti (FAO) xabar berdi.
Qayd etilishicha, bunga Yevropadagi kuchli issiq va qurg‘oqchilik, Osiyoda El Nino hodisasi yuzaga kelishi ehtimoli, shuningdek, Ukraina va Erondagi urush hamda savdo yo‘llaridagi uzilishlar sabab bo‘lmoqda.
FAO oziq-ovqat narxlari indeksi avgust oyida o‘rtacha 133,3 punktni tashkil etdi. Bu iyul oyidagi qayta ko‘rib chiqilgan 130,8 punktlik ko‘rsatkichdan yuqori. Indeks 2022-yil martidagi rekord darajadan qariyb 17 foiz past bo‘lsa-da, noyabr oyidan beri eng yuqori natijani qayd etdi.
Avgustda don, o‘simlik yog‘i, shakar, go‘sht va sut mahsulotlari bo‘yicha narx ko‘rsatkichlarining barchasi oshdi. Don narxlari indeksi oy davomida 2,2 foizga ko‘tarilib, 2024-yil mayidan beri eng yuqori darajaga yetdi. O‘simlik yog‘i narxlari 0,6 foiz oshib, 2022-yil iyunidan beri eng yuqori ko‘rsatkichni qayd etdi. Shakar narxi esa 11,9 foizga oshib, 2025-yil iyunidan beri eng yuqori darajaga chiqdi.
FAO Yevropadagi ekstremal ob-havo makkajo‘xori va qand lavlagi hosili, shuningdek, chorvachilik mahsulotlari bo‘yicha prognozlarga salbiy ta’sir ko‘rsatayotganini bildirdi. Osiyoda kutilayotgan kuchli El Nino esa palma yog‘i va shakar ishlab chiqarishga xavf tug‘dirmoqda. Qora dengizdagi hujumlarning kuchayishi Rossiya va Ukrainadan don eksportini qisqartirgan, AQSH–Eron mojarosi esa qishloq xo‘jaligi uchun zarur o‘g‘itlar yetkazib berilishiga bosimni kuchaytirgan.
FAO 2026-yilda dunyoda don ishlab chiqarish prognozini iyuldagi bahoga nisbatan 3,4 mln tonnaga kamaytirib, 2,98 mlrd tonnaga tushirdi. Bu 2025-yilga nisbatan 2 foiz kam bo‘lib, 2018-yildan beri eng katta yillik pasayish bo‘lishi kutilmoqda. Shunga qaramay, prognoz qilinayotgan ishlab chiqarish hajmi tarixdagi ikkinchi eng yuqori ko‘rsatkich bo‘lib qolmoqda.
Tashkilot 2026/2027-yil mavsumi yakunida dunyodagi don zaxiralari 947,2 mln tonnani tashkil etishini prognoz qilmoqda. Bu avvalgi prognozdan 1,1 foizga kam bo‘lib, oldingi mavsumdagi ko‘rsatkichdan biroz yuqori.
El Ninoning salbiy ta’siriga doir 45 ta mamlakat tahliliga ko‘ra, o‘tkir oziq-ovqat tanqisligiga uchragan odamlar soni deyarli 49 millionga ko‘payib, umumiy hisobda 274 million kishiga yetishi mumkin. Bu inqiroz darajasidagi oziq-ovqat tanqisligini boshdan kechirayotgan aholiga nisbatan 22 foizlik o‘sishdir.