Doʻkondagi zoʻravonlik paytida «xodimlarga tupurishgan va ular bilan olishishgan»
Chakana savdo xodimlari yangi qonun doʻkonlardagi zoʻravonlik va haqoratlarni kamaytirishga yordam beradi, deb umid qilishlarini aytmoqdalar.
Doʻkonlardagi zoʻravonlik paytida «xodimlarga tupurishgan va ular bilan olishishgan»
Laurissa Vulgarning aytishicha, chakana savdo sohasida ishlash davomida unga tupurishgan va u hamkasblarining haqoratlanganiga guvoh boʻlgan.
Chakana savdo menejeri Laurissa Vulgar oʻziga tupurishgani va hamkasblari doʻkon oʻgʻrilari tomonidan jismoniy hujumga uchraganini koʻrganini aytadi.
«Bizni soʻkishdi, juda koʻp ogʻzaki haqoratlar boʻldi», deydi u. «Hamkasblarim oʻgʻrilangan narsalarni qaytarib olishga harakat qilishganda, ular bilan olishishgan».
Chakana savdo va unga aloqador sohalar xodimlari kasaba uyushmasi (Usdaw) tomonidan oʻtkazilgan soʻrovnomada xodimlarning 11 foizi oʻtgan yili ish joyida hujumga uchraganini aytganidan soʻng, «Retail Trust» xayriya tashkiloti xavfsizlik boʻyicha trening dasturini joriy qilmoqda.
Hukumatning taʼkidlashicha, hech kim oʻz xavfsizligidan qoʻrqib ishga bormasligi kerak va chakana savdo xodimiga hujum qilish alohida jinoiy javobgarlikka tortiladigan qilmish deb belgilanmoqda.
Usdaw tashkilotining bildirishicha, xodimlar hujumga uchragani, pichoq bilan tahdid qilingani, ularga tupurilgani va ustilariga konserva qutilari otilgani haqida xabar berishgan.
Kent grafligining Kenterberi shahrida ishlaydigan Vulgar baʼzi doʻkon oʻgʻrilari bilan kurashish juda qiyin boʻlishi mumkinligini aytdi.
«Bu juda xafa qilarli va odatda ishonadigan koʻplab odamlaringizga ham ishonmay qolishingizga sabab boʻladi, bu juda qiyin, bunday haqoratlar hech kimga kerak emas», dedi u.
Usdaw Ichki ishlar vaziriga xat yoʻlladi, unga bir qator yirik chakana savdo kompaniyalari ham imzo chekkan boʻlib, unda hukumatdan xodimlarni koʻproq himoya qilish uchun yangi qonunni kuchga kiritish soʻralgan.
Jillian Patersonning aytishicha, doʻkon xodimlari har kuni ishga borishdan xavotirda
Sassekslik Usdaw kasaba uyushmasi vakili Jillian Paterson shunday deydi: «Hech kim ishga borishdan qoʻrqmasligi kerak.
«Odamlar ishga kelishdan zavq olmay qoʻyishmoqda. Ular oʻzlariga 'bugun meni haqorat qilishadigan yoki hujum qilishadigan kunmikin?' deb savol berishmoqda».
U shunday deydi: «Doimiy [doʻkon oʻgʻrilarining] yuzini taniydigan bir qoʻriqchimiz bor edi, unga pichoq bilan tahdid qilishdi, shu darajadaki, kompaniya tahdidning oldini olish uchun uni majburiy haq toʻlanadigan taʼtilga chiqarishga majbur boʻldi.
«Biz ushbu yangi qonun huquqbuzarliklar sonini va xodimlarga nisbatan haqoratlarni kamaytiradi deb umid qilamiz».
Xavfsizlik xodimi Korining aytishicha, haqoratlar xodimlarning ruhiy salomatligiga taʼsir qilishi mumkin
Oksfordshirlik chakana savdo xavfsizlik xodimi Kori (haqiqiy ismi emas) shunday deydi: «Meni itarib yuborishgan, menga qoʻl koʻtarishgan.
«Ular 14 yoki 15 yoshda boʻlsalar ham, sizga past nazar bilan qarashga va xuddi inson emasdek gapirishga harakat qilishadi».
Uning aytishicha, haqorat va taʼqiblar xodimlarning ruhiy salomatligiga taʼsir qilishi mumkin.
«Baʼzi kunlari bu menga haqiqatan ham qattiq taʼsir qiladi», deydi u.
«Retail Trust» vakili Mayk Chisvellning aytishicha, zoʻravonlik bilan qilingan hujumlardan keyin xodimlarga jarrohlik amaliyoti kerak boʻlgan holatlar bor.
«Retail Trust» tadqiqoti shuni koʻrsatdiki, soʻrovda qatnashgan ishchi kuchining 41 foizi oʻtgan yili doʻkonlardagi haqoratlar kabi muammolardan norozilik tufayli ishdan boʻshash arafasida boʻlgan.
«Xodimlarning yuziga xarid savatchalari bilan urilib, tish jarrohligi amaliyoti talab qilingan holatlar mavjud», deydi trest direktori Mayk Chisvell.
Xayriya tashkiloti doʻkon xodimlariga nisbatan zoʻravonlik holatlarini kamaytirish uchun butun mamlakat boʻylab xodimlar xavfsizligi boʻyicha treninglarni joriy qilmoqda.
«Biz ushbu shaxslarni oʻqitishimiz kerak deb hisoblaymiz, toki ular oʻzlariga koʻproq ishonishsin va bunday vaziyatlarni yumshatish uchun toʻgʻri vosita va usullarga ega boʻlishsin», dedi Chisvell.
«Biz hech qachon hech kimni doʻkonda oʻgʻrilik qilayotgan shaxs bilan toʻqnashishga undamaymiz».
Kori xodimlarni himoya qilish uchun moʻljallangan trestning xavfsizlik va vaziyatni yumshatish boʻyicha treningidan oʻtgan minglab xodimlardan biridir.
2026 yildagi Jinoyatchilik va politsiya faoliyati toʻgʻrisidagi qonun Angliya va Uelsda chakana savdo xodimiga hujum qilishni jinoiy javobgarlikka tortiladigan qilmish sifatida belgiladi.
Aybdor deb topilganlar olti oygacha ozodlikdan mahrum etilishi va cheklanmagan miqdorda jarimaga tortilishi mumkin.
«Retail Trust»ning taʼkidlashicha, xavfsizlik boʻyicha trening va yangi qonun kuchga kirgach, koʻproq xodimlarni zoʻravonliklar haqida xabar berishga undaydi deb umid qilmoqda.
«Biz baʼzida har toʻrt kishidan biri bu voqealar haqida xabar bermayotganini eshitamiz, chunki avvalgi vaziyatlarda ular bu masala hal qilinganini, koʻrib chiqilganini yoki jiddiy qabul qilinganini his qilishmagan», deydi Chisvell.
Ichki ishlar vazirligi matbuot kotibi shunday dedi: «Juda uzoq vaqt davomida chakana savdo sohasidagi jinoyatlar ahamiyatsiz huquqbuzarlik sifatida chetga surib qoʻyildi.
«Bu doʻkon xodimlariga zarar yetkazadi, korxonalarni vayron qiladi va jamiyatlarni zaiflashtiradi.
«Doʻkonlardagi oʻgʻrilik oʻtgan yilga nisbatan 4 foizga kamaydi, ayblovlar esa 19 foizga oshdi».