Deputatlar chiqindilarni olib chiqib ketish boʻyicha koʻrsatilmagan xizmatlar uchun toʻlov hisoblanishi muammosini koʻtarib chiqdilar
Oʻzbekistonda koʻrsatilmagan chiqindilarni olib chiqish xizmatlari uchun toʻlov hisoblangani boʻyicha shikoyatlar kelib tushishda davom etmoqda. Deputat Odiljon Mamadaliyevning maʼlumotlariga koʻra, ekologiya idorasiga qilingan murojaatlarning 18,1 foizi shu masala bilan bogʻliq. Qonunchilik palatasi Chiqindilarni boshqarish agentligiga parlament soʻrovi yubordi.
Deputatlar koʻrsatilmagan chiqindilarni olib ketish xizmatlari uchun toʻlov hisoblanishi masalasini koʻtarib chiqdilar
Oʻzbekiston aholisi amalda koʻrsatilmagan chiqindilarni olib ketish xizmatlari uchun toʻlov hisoblanayotganidan shikoyat qilmoqda. 13 oktyabr kuni Qonunchilik palatasi majlisida Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish masalalari qoʻmitasi aʼzosi, deputat Odiljon Mamadaliyev ushbu muammoni koʻtarib chiqdi.
Deputatning soʻzlariga koʻra, koʻrilgan chora-tadbirlarga qaramay, hududlarda maishiy chiqindilarni yigʻish va olib ketish sifati, shuningdek, ushbu xizmatlar uchun toʻlovlarni hisoblash bilan bogʻliq qiyinchiliklar hali ham saqlanib qolmoqda.
«Ekologiya va iqlim oʻzgarishi milliy qoʻmitasi hisobotiga koʻra, jismoniy va yuridik shaxslar murojaatlarining tahlili shuni koʻrsatadiki, ularning 48,4 foizi maishiy chiqindilarni yigʻish va olib ketish bilan, 18,1 foizi esa asosan koʻrsatilmagan xizmatlar uchun toʻlovlardan shikoyatlar bilan bogʻliq», — dedi Mamadaliyev.
Odiljon Mamadaliyev, shuningdek, chiqindi poligonlari bilan bogʻliq muammolarga ham toʻxtalib oʻtdi.
«2026 yilga moʻljallangan poligonlarni rekultivatsiya qilish ishlari belgilangan muddatlardan ortda qolib bajarilmoqda. Bundan tashqari, bir qator poligonlar ekologik normalar, sanitariya qoidalari va yongʻin xavfsizligi talablariga toʻliq javob bermaydi», — dedi deputat.
Shu bilan birga, uning maʼlumotlariga koʻra, 2025 yilda qattiq maishiy chiqindilarni boshqarish tizimini rivojlantirishga 386,5 mlrd soʻm investitsiya jalb etilgan, aholini ularni yigʻish va olib ketish xizmatlari bilan qamrab olish darajasi esa 63 foizga yetgan.
Yettita hududda umumiy qiymati qariyb 933 mln dollar boʻlgan chiqindilardan elektr energiyasi ishlab chiqarish loyihalari ham amalga oshirilmoqda. Ikkinchi bosqichda yana 1,6 mlrd dollarlik loyihalarni amalga oshirish rejalashtirilgan.
Saqlanib qolayotgan muammolarni inobatga olib, sohaviy qoʻmita Chiqindilarni boshqarish va tsirkulyar iqtisodiyotni rivojlantirish agentligi direktori Sharifbek Hasanovga parlament soʻrovi yuborishni taklif qildi.
Deputatlar ushbu taklifni qoʻllab-quvvatladilar. Parlament soʻrovida agentlikdan chiqindilarni boshqarish tizimini takomillashtirish, tsirkulyar iqtisodiyotni rivojlantirish va xizmatlar uchun toʻlovlarni tashkil etish boʻyicha koʻrilayotgan chora-tadbirlarni tushuntirib berish soʻralgan.
Eslatib oʻtamiz, 2026 yil 1 yanvardan Oʻzbekistonda qattiq maishiy chiqindilarni yigʻish va olib ketish uchun toʻlov faqat amalda koʻrsatilgan xizmatlar uchun undirilishi lozim boʻlgan tartib joriy etilgan.
Fevral oyida «Gazeta» chiqindilarni olib ketish sifati va asossiz qarzdorlik hisoblanishi boʻyicha shikoyatlar soni keskin oshgani haqida yozgan edi.
Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi maʼlumotlariga koʻra, yil boshidan 12 fevralga qadar 850 dan ortiq murojaat kelib tushgan — vaholanki, butun 2025 yil davomida idora 1141 ta shikoyatni koʻrib chiqqan edi.
Murojaatlar chiqindilarning oʻz vaqtida olib ketilmasligi, xizmatlarning past sifati, shartnoma majburiyatlarining buzilishi va qarzlarning asossiz hisoblanishiga tegishli boʻlgan. Baʼzi hollarda bunday qarzdorlik tufayli isteʼmolchilar elektr energiyasi uchun toʻlov qilishda cheklovlarga duch kelishgan.
5 fevral holatiga koʻra, chiqindilarni olib ketish boʻyicha 15,8 mlrd soʻmlik qarzdorligi boʻlgan 198,8 mingdan ortiq abonentga nisbatan cheklovlar amal qilgan.
Ushbu fondda Raqobat qoʻmitasi Chiqindilarni boshqarish agentligiga cheklovlarni qoʻllash tartibini qayta koʻrib chiqish, chiqindilarning oʻz vaqtida olib ketilishini taʼminlash va asossiz qarzdorlik hisoblanishining oldini olishni taklif qildi.