**Hamyoningizni yozda tayyorlang**
2026 yil 1 oktyabrdan Oʻzbekistonda qonunchilikda bir yoʻla bir nechta oʻzgarishlar va boshqa yangiliklar kuchga kiradi.
### Jamoat transportida yoʻl haqi oshadi
1 oktyabrdan Toshkentda avtobus va metroda yoʻl haqi tarifi elektron shaklda toʻlanganda 1700 soʻmdan 2500 soʻmgacha oshadi. Naqd pul bilan toʻlanganda esa summa oʻzgarishsiz qoladi — 3000 soʻm.
Yoʻlovchilar uchun qatnovlar soniga qarab chegirmalar tizimi ham amal qiladi. Oʻquvchilar, talabalar, pensionerlar va nogironligi boʻlgan shaxslar tarif paketlari boʻyicha 50 foiz tejash imkoniyatiga ega boʻladilar.
### Mol-mulkni sotish va garovga qoʻyishga taqiqni onlayn tarzda oʻrnatish mumkin boʻladi
Yuridik va jismoniy shaxslar Yagona interaktiv davlat xizmatlari portali (YAIDXP) orqali oʻzlariga tegishli koʻchmas mulk va avtotransport vositalarini garovga qoʻyish, ipotekaga berish va begonalashtirishga taqiqlarni mustaqil ravishda oʻrnatishlari va bekor qilishlari mumkin boʻladi.
Jismoniy shaxslar uchun taqiq oʻrnatish Face ID yordamida identifikatsiyadan oʻtgandan soʻng amalga oshiriladi. Yuridik shaxslarga esa taʼsischilar, ishtirokchilar yoki aktsiyadorlar umumiy yigʻilishining elektron raqamli imzo bilan imzolangan qarori kerak boʻladi.
### Fuqarolar haqidagi maʼlumotlar avtomatik ravishda yangilanadi
Oʻzbekiston davlat organlari fuqarolarning familiyasi, ismi, otasining ismi, tugʻilgan sanasi va boshqa shaxsiy maʼlumotlari oʻzgarganidan keyin YAIDXPdagi maʼlumotlarni avtomatik ravishda yangilaydi.
Portalda olish mumkin boʻlgan maʼlumotlar oʻzgarganligi toʻgʻrisidagi maʼlumotnoma asosida shaxsni tasdiqlovchi hujjatlar qayta rasmiylashtiriladi.
### Kartalar va telefon raqamlari haqidagi maʼlumotlar YAIDXPga qoʻshiladi
YAIDXPda yangi xizmat paydo boʻladi, u orqali fuqarolar oʻz nomlariga rasmiylashtirilgan barcha telefon raqamlari va bank kartalari toʻgʻrisida maʼlumot olishlari mumkin boʻladi.
Portal orqali, shuningdek, telefon raqamini keyinchalik tiklash imkoniyati bilan vaqtinchalik faol boʻlmagan holatga oʻtkazish ham mumkin boʻladi. Agar raqamdan boshqa foydalanilmasa, fuqaro unga xizmat koʻrsatishni toʻxtatish toʻgʻrisida ariza berishi mumkin.
Bundan tashqari, YAIDXPda har bir telefon raqamiga ulangan pullik xizmatlar haqidagi maʼlumotlar ham koʻrsatiladi.
### Savdo shoxobchalarini monitoring qilish uchun E-bozor ishga tushiriladi
1 oktyabrdan boshlab sinov tariqasida Oʻzbekistondagi 300 dan ortiq bozor va savdo majmualari yagona «E-bozor» raqamli platformasiga ulanadi. Platformani toʻliq ishga tushirish 1 martdan rejalashtirilgan.
Platformada bozorlar va savdo majmualarining pasportlari, ularning manzillari, boʻsh savdo shoxobchalari va joylari toʻgʻrisidagi maʼlumotlarni joylashtirish koʻzda tutilgan. Shuningdek, «E-bozor» orqali aholi bozorlar faoliyati haqida maʼlumot olishi va maʼmuriyatlarga elektron murojaatlar yuborishi mumkin boʻladi.
Platforma operatori Soliq qoʻmitasi boʻlib, u savdo shoxobchalariga soliq xodimlarini biriktiradi va ularning ish samaradorligini har kuni tahlil qilib boradi.
### Biznes jarimalarni boʻlib-boʻlib toʻlashi mumkin boʻladi
Tadbirkorlar moliyaviy jarimalarni ixtiyoriy ravishda qulayroq shartlarda toʻlashlari mumkin boʻladi. Agar tadbirkor qaror olinganidan keyin bir oy ichida jarima summasining 50 foizini toʻlasa, u qolgan yarmini toʻlashdan ozod qilinadi.
Shuningdek, olti oy davomida teng ulushlarda boʻlib-boʻlib toʻlash imkoniyati ham amal qiladi. Buning uchun tadbirkor birinchi oy davomida jarima summasining kamida 1/6 qismi miqdorida boshlangʻich toʻlovni amalga oshirishi kerak. Shundan soʻng boʻlib-boʻlib toʻlash tizimi avtomatik ravishda kuchga kiradi.
### Insofli TIF ishtirokchilari QQSni oʻzaro hisobga olishlari mumkin boʻladi
1 oktyabrdan boshlab bir vaqtning oʻzida ikkita shartga javob beradigan tashqi iqtisodiy faoliyat (TIF) ishtirokchilari tovarlarni import qilishda toʻlanadigan QQSni oʻzaro hisobga olish imkoniyatiga ega boʻladilar.
Birinchi shart — kompaniyaning soliq xavfi darajasi past boʻlishi. Ikkinchisi — unda amaldagi QQS toʻlovchisi guvohnomasi boʻlishi kerak.
### Eksport bojlari 30 foizga kamayadi
Eksportchilar uchun tovarlar eksporti bilan bogʻliq ayrim boj va toʻlovlar miqdori 30 foizga kamaytiriladi.
Kamaytirish toʻrt turdagi xarajatlarga taalluqlidir: bojxona rasmiylashtiruvi; fitosanitariya sertifikatini olish; fumigatsiya; tovarning kelib chiqishi toʻgʻrisidagi sertifikatni olish.
### Teatrlarga tashrif buyurish uchun bepul vaucherlar joriy etiladi
Aholining ijtimoiy toifalari 1 oktyabrdan boshlab teatr, kino va kontsert tadbirlariga bepul vaucherlar olishlari mumkin boʻladi. Mablagʻlar davlat byudjetidan ajratiladi.
Ushbu toifaga 500 ming nafar oʻqituvchi, shifokor, davlat xizmatchilari, faol oʻquvchi va talabalar, shuningdek, «Ijtimoiy reyestr»ga kiritilgan 100 ming oilaning har biridan bir nafardan bola va nogironligi boʻlgan bolalar kiradi.
Vaucher qiymati miqdoridagi mablagʻlar tegishli shaxs nomiga rasmiylashtirilgan ijtimoiy karta orqali taqdim etiladi.
### Jarima maydonchalari bilan bogʻliq tajriba 2034 yilgacha davom etadi
1 oktyabrdan Toshkentda qoidabuzarliklar uchun ushlab turilgan transport vositalarini evakuatsiya qilish, joylashtirish va saqlashning yangi tartibi joriy etilmoqda. Yoʻl harakati xavfsizligi xizmatining Yagona avtomatlashtirilgan axborot tizimida «Jarima maydonchasi» moduli ishga tushirildi.
Tizimda ushlab turilgan, jarima maydonchasiga joylashtirilgan yoki chiqarib yuborishga ruxsat berilgan avtomobillarning yagona elektron hisobi yuritiladi. U orqali huquqbuzarliklar uchun jarimalarni, saqlash qiymatini va boshqa majburiy toʻlovlarni toʻlash mumkin boʻladi. Avtomobilni chiqarib yuborish uchun QR-kodli elektron ruxsatnoma, jumladan, YAIDXP orqali ham shakllantiriladi.
Tajriba 2034 yilning oxirigacha moʻljallangan.
### Toshkent viloyatida suv va kanalizatsiya tariflari oshadi
3 oktyabrdan Toshkent viloyatida ichimlik suvi va kanalizatsiya xizmatlari tariflari oshadi. Aholining asosiy qismi uchun bir kubometr suv QQS bilan birga 19,2 foizga oshib, 3472 soʻmni, oqova suv chiqarish esa 15,4 foizga oshib, 1680 soʻmni tashkil etadi. Byudjet tashkilotlari va boshqa yuridik shaxslar uchun oʻsish 6,7 foizdan 33,3 foizgacha boʻladi.
### Xususiy sektor Andijon viloyati aholisiga ballonlarda gaz sotadi
1 oktyabrdan Andijon viloyatida tajriba boshlanadi, unga koʻra xususiy kompaniyalar suyultirilgan gazni toʻgʻridan-toʻgʻri import qilishlari va uni aholiga maishiy ballonlarda erkin narxlarda sotishlari mumkin boʻladi. Tajriba «LPG-Trade» tizimi bilan parallel ravishda ishlaydi.
Loyihada kamida ikkita xususiy operator ishtirok etishi kerak. Ularda gazni tashish, qabul qilish, saqlash va taqsimlash uchun shaxsiy yoki ijaraga olingan quvvatlar, zarur litsenziya va ruxsatnomalar, shuningdek, tayyorlangan xodimlar boʻlishi lozim.
Kompaniyalar, shuningdek, isteʼmolchilar onlayn xizmatlardan foydalanishlari mumkin boʻlgan mobil ilovalarni ishga tushirishlari kerak.
### Ishsizlik maqomi ijtimoiy markazlarda rasmiylashtiriladi
Vaqtinchalik boshpana va ijtimoiy moslashtirish markazlarida istiqomat qiluvchilar rasmiy ravishda ishsizlik maqomini olishlari va bepul kasb-hunarga oʻqitish uchun vaucherlarni rasmiylashtirishlari mumkin boʻladi.
Bu qisqa muddatlarda egallanadigan kasblarni, jumladan, yetkazib berish, qurilish, taʼmirlash va maishiy xizmat koʻrsatish yoʻnalishlari boʻyicha oʻrganish imkonini beradi.
### Buxoroda transportning ayrim turlari cheklanadi
1 oktyabrdan Buxoroning tarixiy qismida elektroskuterlar, elektrosamokatlar, rikshalar, mopedlar, toʻrt gʻildirakli velosipedlar, kartinglar va qator boshqa harakatlanish vositalarining harakati cheklanadi.
Cheklovlar, shuningdek, ot va tuyalarda harakatlanishga ham tegishli. Ular Ark qalʼasidan Poi-Kalon ansambli va Haqiqat koʻchasi orqali Labi Hovuz ansambligacha boʻlgan hududda amal qiladi.