Buyuk Britaniyadan O‘zbekistonga pul o‘tkazmalari 62 foizga, YIdan esa 27 foizga o‘sdi
O‘zbekistonga pul o‘tkazmalari geografiyasi o‘zgarishda davom etmoqda. Birinchi yarimyillikda Buyuk Britaniyadan pul tushumlari 62 foizga, Yevropa Ittifoqi mamlakatlaridan — 27 foizga, AQShdan — 19 foizga o‘sdi. Xorijdan pul o‘tkazmalarining umumiy hajmi 13 foizga oshib, 9,3 mlrd dollarni tashkil etdi.
Buyuk Britaniyadan O‘zbekistonga pul o‘tkazmalari 62 foizga, Yevropa Ittifoqidan esa 27 foizga oshdi.
2026-yilning dastlabki olti oyida O‘zbekistonga xorijdan kelgan pul o‘tkazmalari hajmi 13 foizga, ya’ni 1,1 milliard dollarga ko‘payib, jami 9,3 milliard dollarga yetdi. Bu ma’lumotlar Markaziy bankning hisobotida keltirilgan. Taqqoslash uchun, 2025-yilning shu davrida bu ko‘rsatkich 8,2 milliard dollarni tashkil etgan edi.
Yilning birinchi yarmida pul tushumlari tezlashgan. Yanvar va fevral oylarida mamlakatga 1,2 milliard dollardan, mart oyida 1,3 milliard, aprelda 1,6 milliard, mayda 1,7 milliard, iyun oyida esa 2,2 milliard dollar kelib tushgan. O‘tgan yilning shu oylarida oylik tushumlar yanvar-fevraldagi 1,1 milliard dollardan iyundagi 1,8 milliard dollargacha bo‘lgan.
Regulyatorning baholashicha, pul o‘tkazmalarining o‘sishi an’anaviy mehnat migratsiyasi yo‘nalishlarida ishchi kuchiga bo‘lgan yuqori talab va ish haqi darajasining barqarorligi, shuningdek, yil boshidan buyon ularning milliy valyutalarining umumiy mustahkamlanishi bilan bog‘liq.
Xususan, Rosstat ma’lumotlariga ko‘ra, Rossiyada birinchi chorakda o‘rtacha nominal ish haqi 106,9 ming rublga yetib, bir yil ichida nominal hisobda 15,1 foizga, real hisobda esa 8,7 foizga o‘sgan.
Shu bilan birga, O‘zbekiston Markaziy banki Rossiya bankining rasmiy kurslariga asoslanib hisoblaganidek, birinchi yarim yillikda Rossiya rubli o‘tgan yilning shu davriga nisbatan dollarga nisbatan o‘rtacha 13,5 foizga mustahkamlangan.
Markaziy bank mehnat migratsiyasi geografiyasining diversifikatsiyalashuvi davom etayotganini ta’kidlamoqda, bu esa rivojlangan mamlakatlardan kelayotgan pul o‘tkazmalari oqimida ham o‘z aksini topmoqda.
Yanvar-iyun oylarida Buyuk Britaniyadan pul o‘tkazmalari 62 foizga, Yevropa Ittifoqi mamlakatlaridan 27 foizga, AQShdan esa 19 foizga oshgan. Yevropa Ittifoqining ayrim mamlakatlari orasida Irlandiyadan tushumlar 86 foizga, Litvadan 18 foizga va Niderlandiyadan 7 foizga sezilarli darajada ko‘paygan.
Hisobotdagi diagramma quyidagi dinamikani ko‘rsatadi:
Pul o‘tkazmalari tuzilmasi ham o‘zgarmoqda. Jismoniy shaxslar tomonidan olingan mablag‘larning 4,8 milliard dollari yoki 51,7 foizi xorijdan to‘g‘ridan-to‘g‘ri bank kartalariga p2p-o‘tkazmalar orqali kelib tushgan. Ularning hajmi 2025-yilning birinchi yarim yilligiga nisbatan 32 foizga o‘sgan.
An’anaviy xalqaro pul o‘tkazmalari tizimlari orqali 4,3 milliard dollar – umumiy hajmning 46,7 foizi kelib tushgan. Bu yo‘nalishda o‘sish atigi 0,3 foizni tashkil etgan.
Yana 142 million dollar yoki 1,6 foiz ulush SWIFT orqali bank o‘tkazmalari hissasiga to‘g‘ri kelgan. Ularning hajmi 43 foizga qisqargan.
Markaziy bank p2p-o‘tkazmalari ulushining o‘sishini raqamli to‘lov xizmatlarining keng tarqalishi, operatsiyalarning yuqori tezligi va nisbatan past tranzaksiya xarajatlari bilan izohlamoqda. Jahon banki ma’lumotlariga ko‘ra, 2025-yilning birinchi choragida mobil o‘tkazmalar o‘rtacha 3,6 foiz qiymat bilan xalqaro o‘tkazmalarni amalga oshirishning eng arzon usuli bo‘lgan.
O‘z navbatida, birinchi yarim yillikda O‘zbekistondan xorijga 1,3 milliard dollar jo‘natilgan – bu bir yil oldingiga nisbatan 8 foizga yoki taxminan 100 million dollarga ko‘pdir.