Buyuk Britaniyada dizel yoqilgʻisi narxi ilk bor litriga 2 funt sterlingga yetdi, deb xabar berdi RAC
Avtomobilchilar assotsiatsiyasining maʼlum qilishicha, dizel yoqilgʻisi narxining oshishi sekinlashish belgilarini koʻrsatmayapti va bu haydovchilarga "yanada koʻproq qiyinchilik tugʻdirmoqda".
Buyuk Britaniyada dizel yoqilgʻisining oʻrtacha narxi tarixda ilk bor bir litr uchun 2 funt sterlingdan oshdi, deb xabar bermoqda RAC avtomobil tashkiloti. Eron urushi oqibatlari yoqilgʻi narxini oshirishda davom etmoqda.
RAC maʼlumotlariga koʻra, dizel yoqilgʻisining oʻrtacha narxi litriga 200,01 pensga yetgan, benzin narxi ham oʻsishda davom etib, oʻrtacha 174,71 pensni tashkil qilmoqda.
Soʻnggi yetti oy davomida Eron urushi mintaqadan ulgurji neft va qayta ishlangan mahsulotlar ishlab chiqarish hamda tashishni jiddiy ravishda izdan chiqardi va bu narxlarning keskin koʻtarilishiga olib keldi.
RAC vakillarining taʼkidlashicha, narxlarning oshishi «sekinlashish belgilarini koʻrsatmayapti va haydovchilarga yanada koʻproq qiyinchilik tugʻdirmoqda».
RAC vakili Saymon Uilyamsning aytishicha, oddiy oilaviy avtomobilni dizel bilan toʻldirish xarajati hozirda 110 funt sterlingni tashkil etmoqda, bu AQSh/Eron urushi boshlanishidagiga qaraganda deyarli 32 funt sterlingga koʻpdir.
«Bu koʻp masofa bosib oʻtadigan uy xoʻjaliklari va kompaniyalar uchun — ishga qatnovchilar, yuk tashish va yetkazib berish firmalari, yirik avtoparklarga ega korxonalardan tortib yakka tartibdagi tadbirkorlargacha juda katta sinov boʻladi», — deya qoʻshimcha qildi u.
RAC maʼlumotlariga koʻra, odatiy benzinli avtomobilni toʻldirish xarajati fevral oyidan beri 23,03 funt sterlingga oshib, 96,09 funt sterlingga yetgan.
Yoqilgʻi narxining oshishi Eron urushi boshlanganidan beri benzin va dizel ishlab chiqarish uchun ishlatiladigan jahon neft meʼyori hisoblangan Brent markali xom neft narxining keskin koʻtarilishi natijasidir.
Nizo neft, suyultirilgan tabiiy gaz va boshqa muhim tovarlarni tashish uchun dunyodagi asosiy suv yoʻllaridan biri boʻlgan Hurmuz boʻgʻozini amalda yopib qoʻyib, global taʼminotni cheklagani sababli narxlarni yuqoriga surdi.
Urush boshlanishidan oldin neft bir barreli uchun taxminan 73 dollardan sotilayotgan edi, ammo aprel oyida u taxminan 120 dollargacha koʻtarildi. Iyun oyida AQSh va Eron urushni tugatish boʻyicha hadli kelishuvga erishganidan keyin narx pasaydi, biroq keskinlik yana yuzaga kelishi bilan qayta koʻtarildi va hozirda taxminan 100 dollarni tashkil etmoqda.
Kpler yuk tashishni kuzatish firmasi maʼlumotlariga koʻra, Hurmuz boʻgʻozi orqali xom neft oqimi hozirda urushdan oldingi darajaga qaytgan. Yaqin Sharqdan xom neftni olib chiqish uchun yangi yoʻnalishlar tashkil etildi va AQSh harbiy ishtiroki suv yoʻli orqali eksportni qoʻllab-quvvatlamoqda.
Shunday boʻlsa-da, qayta ishlangan mahsulotlar, jumladan, dizel yoqilgʻisi taʼminoti Ukraina va Erondagi mojarolar yetkazgan zarar tufayli cheklanganligicha qolmoqda.
Ukrainaning Rossiya neftni qayta ishlash zavodlariga uyushtirgan hujumlari ushbu mamlakatning jahon bozoriga chiqadigan mahsuloti hajmini kamaytirdi.
Dizelni qayta ishlash benzinga qaraganda qiyinroq, shuning uchun Buyuk Britaniyaning toʻrtta neftni qayta ishlash zavodi talabni qondirish uchun yetarli darajada benzin ishlab chiqarsa-da, mamlakat ehtiyojlari uchun yetarli miqdorda dizel ishlab chiqarmaydi. Natijada, Buyuk Britaniya oʻzi foydalanadigan dizelning yarmidan sal kamrogʻini importga bogʻliq holda taʼminlaydi.
Ushbu importning taxminan 31 foizi odatda AQShdan keladi. Belgiya va Niderlandiya birgalikda uchdan bir qismidan koʻprogʻini yetkazib beradi.