BTS va Blackpink guruhlaridan avval Big Bang bor edi. Endi K-ror qirollari qaytishdi

BTS va Blackpink guruhlaridan avval Big Bang bor edi. Endi K-ror qirollari qaytishdi

Sariq rangli porloq tojlar toʻlqini. Koreys tilida kuylayotgan minglab ovozlar.

Soʻngra Fantastic Baby qoʻshigʻining ilk sinti-rifflari stadion uzra portlovchi energiya bilan yangraydi. Big Bang qaytdi.

Yevropadagi ilk yirik chiqishlaridan oʻn toʻrt yil oʻtib hamda harbiy xizmat, aʼzolarning ketishi va huquqiy mojarolar bilan kechgan oʻn yillikdan soʻng, Janubiy Koreya guruhi shanba kuni Londondagi «Tottenxem Xotspur» stadionida oʻzlarining 20 yillik yubiley dunyo turi doirasida kontsert berdi.

Deyarli lim-lim toʻlgan stadionda tomoshabinlar shunchaki kontsertda qatnashib qolmay, balki K-ror tarixidagi muhim lahzaning bir qismiga aylanishdi.

Guruh oʻzlariga xos boʻlgan yuqori moda uslubidagi yaltiroq liboslarda sahnaga chiqqanida, olomon erkin raqsga tushdi va bu oddiy tur kontsertidan koʻra koʻproq uyga qaytish bayramini eslatuvchi muhitni yaratdi.

Muxlislar uchun bu uzoq kutilgan uchrashuv boʻldi. Ammo Big Bang guruhining qaytishi nafaqat nostalgiya, balki undan-da muhimroq ahamiyatga ega.

BTS «Uembli» stadionini toʻldirishidan va Blackpink Gayd-parkda bosh yulduz sifatida chiqish qilishidan ancha avval, Big Bang koreys pop musiqasi Osiyo sarhadlaridan ancha uzoqqa kirib bora olishini isbotlab boʻlgan edi.

Guruh Gʻarbdagi arenalarni toʻldirdi, AQShning yirik sanʼatkorlari bilan hamkorlik qildi, hip-hop va elektron musiqa bilan tajribalar oʻtkazdi hamda oʻzlarining moda va ijodiy qiyofasini jozibadorligining bir qismiga aylantirdi.

Ularning 2012 yilda «Uembli Arena»dagi Yevropa debyutida qatnashgan inson sifatida, shanba kungi kayfiyatning oʻzgarishi hayratlanarli edi.

Buyuk Britaniyadagi ilk kontsertlari oʻzlarini isbotlash va yangi albomni targʻib qilish istagi bilan oʻtgan boʻlsa, G-Dragon, Taeyang va Daesung-dan iborat trio sifatidagi ushbu qaytish butunlay ularning sodiq jamoasi uchun moʻljallangandek tuyuldi.

Klassik treklarni qayta ishlab va qoʻshiqlarni yoʻq aʼzolarga moslab mahorat bilan remiks qilib, guruh murakkab dekoratsiyalardan koʻra koʻproq pirotexnika, oʻzlarining mashhur jonli sozandalar guruhi va sahnadagi haqiqiy jozibaga tayandi.

Natijada bayramona, samimiy va quvnoq uchrashuv yuzaga keldi.

2011 yilda Big Bang MTV Europe Music Awards marosimida yangi tashkil etilgan Worldwide Act mukofotini qoʻlga kiritib, Gʻarbning yirik musiqiy mukofotiga sazovor boʻlgan ilk K-ror guruhiga aylandi.

2012 yil dekabr oyida «Uembli Arena»da Yevropa debyutini oʻtkazganlarida, birinchi kontsert chiptalari ikki soatdan kamroq vaqt ichida sotib boʻlinganidan keyin ikkinchi kontsert ham qoʻshildi.

Ular global muvaffaqiyat haqiqatdan ham mumkinligini koʻrsatgan kashshof avlodga yetakchilik qilishdi.

Soʻngra 2016 yilda Forbes jurnali Big Bang oʻtgan yil davomida 44 million dollar (33,2 million funt sterling) ishlab topganini taxmin qildi va bu ularni Celebrity 100 roʻyxatiga kirgan ilk K-ror vakiliga aylantirdi.

«K-rorning global bozori haqida gap ketganda, Big Bang juda katta hissa qoʻshganiga shubha yoʻq», deydi Liverpul universitetining musiqa boʻyicha katta oʻqituvchisi, doktor Xekyon Um.

«Avvalgi guruhlar Osiyo bozorlarida mashhur edi, ammo Big Bang haqiqiy xalqaro yulduzlar edi. Men ularni K-ror qirollari deb atagan boʻlardim, xuddi Maykl Jeksonni pop qiroli deb ataganimizdek», deya qoʻshimcha qiladi Um.

«Big Bang muvaffaqiyati Gʻarbda K-ror stadion turlari qanchalik muvaffaqiyatli boʻlishi mumkinligining ilk belgisi edi».

Big Bang-ga qadar K-ror guruhlari koʻpincha koʻngilochar agentliklar tomonidan sunʼiy ravishda yaratilgan deb hisoblanardi.

Ammo musiqa munaqqidlarining aytishicha, Big Bang bu qolipni buzib tashladi. Ular oʻz qoʻshiqlarini oʻzlari yozib, prodyuserlik qilishdi, oʻzlarining koʻcha modasi qiyofasini yaratishdi va hip-hop, R&B-dan tortib, anʼanaviy Janubiy Koreya xalq janri boʻlgan trotgacha boʻlgan yoʻnalishlarni aralashtirishdi.

Shanba kuni tomoshabinlar orasida boʻlgan koʻpchilik uchun bu kontsert K-ror tarixidan jonli darsdek tuyuldi — «butlarning butlari» jonli ijrosini koʻrish imkoniyati.

«Ular boshqacha edi, chunki ular bir xil K-ror qolipidagi chiroyli yigitlar bosqichiga ergashishmadi», deb tushuntiradi Singapurdan Londonga kelgan Sheron.

«Ular oʻz musiqalariga koʻproq urgʻu berishdi, biroz koʻproq hip-hop yoʻnalishida ijod qilishdi. Ular nima qilish kerak boʻlsa, shuni qilishdi va ular men uchun haqiqiy asoschilardir».

Bu farq ularni Osiyo boʻylab ajratib turdi va BTS kabi zamonaviy, oʻz musiqasini oʻzi yaratadigan guruhlar uchun andoza yaratishga yordam berdi.

Va yana sariq toj. Big Bang kontsertlarida guruhning Bang Bong deb nomlanuvchi toj shaklidagi yorugʻlik tayoqchasini (laytstik) payqamaslikning iloji yoʻq.

K-rorning ilk davrlarida muxlislar sanʼatkorlarni rangli sharlar yoki oddiy porloq tayoqchalarni silkitib qoʻllab-quvvatlashardi.

Ammo «VIP» deb nomlanuvchi oʻz muxlislari uchun oʻziga xos, doimiy ramz izlab, guruh yetakchisi G-Dragon qoʻlda ushlab turiladigan sariq tojni taklif qildi va bu bilan kontsert suvenirlarining yangi modelini yaratdi.

«Muxlislarning faolligi va bir ovozdan hayqiriqlar koreys musiqa tarixida chuqur ildizlarga ega», deb tushuntiradi Um. «Ammo Big Bang jismoniy texnologiyani zamonaviylashtirishga yordam berdi».

Bang Bong zamonaviy K-ror guruhlari hozirda foydalanadigan maxsus dizaynli muxlislar laytstiklari va suvenirlari uchun andoza yaratdi.

Kontsert zalidan tashqarida ham xuddi shunday muxlislar energiyasi koʻchalarga koʻchib oʻtdi, ishtirokchilar qoʻlda yasalgan sovgʻalar va fotokartalar almashishdi — bu marosim soʻnggi yillarda Gʻarbdagi arena turlariga ham tarqaldi.

Koʻngilli muxlislar guruhlari stadion boʻylab taxminan 35 000 ta maxsus bosib chiqarilgan bannerlarni tarqatishdi va tanlangan ijrolar paytida birgalikda koʻtarish uchun olomonning ulkan olqishini tashkil qilishdi.

Biroq, Big Bang tarixi shunchaki oddiy muvaffaqiyat hikoyasi emas.

Janubiy Koreyada sogʻlom erkaklar majburiy harbiy xizmatni oʻtashlari shart va Big Bang aʼzolari guruh faoliyatidagi tanaffus paytida turli vaqtlarda xizmat qilishdi.

Keyin esa mojarolar boshlandi.

2017 yilda guruhning sobiq aʼzosi T.O.P Janubiy Koreyada qattiq jinoiy javobgarlikka tortiladigan va ijtimoiy taqiqlangan marixuana isteʼmol qilganlikda aybdor deb topildi va majburiy harbiy xizmatni oʻtayotgan vaqtida shartli qamoq jazosini oldi. Keyinchalik u guruhni rasman tark etdi.

Soʻngra 2019 yilda guruhning eng yosh aʼzosi Seungri «Burning Sun» mojarosi ortidan shou-biznesni butunlay tark etdi.

Bu Seuldagi shu nomli tungi klub ustidan olib borilgan shov-shuvli politsiya tergovi boʻlib, unda bir nechta erkak K-ror yulduzlari ishtirokidagi seks-trafik, pora berish va noqonuniy videoga olish tarmogʻi fosh etilgan edi.

Janubiy Koreya Oliy sudi keyinchalik, 2022 yilda Seungri-ga nisbatan fohishalikka vositachilik qilish, chet elda qimor oʻynash va mablagʻlarni oʻzlashtirish kabi ayblovlar boʻyicha 18 oylik qamoq jazosini oʻz kuchida qoldirdi.

Garchi guruh sahnadan turib ikki sobiq aʼzoning ketganini ochiq aytmagan boʻlsa-da, ularning yoʻqligi stadiondagi koʻp yillik muxlislarga aniq sezilib turdi.

Shunday boʻlsa-da, bu doʻstlari bilan kontsertni koʻrish uchun Nyu-Yorkdan uchib kelgan Enni kabi muxlislar uchun ahamiyatsiz edi. Uning aytishicha, Big Bang-ning qiyinchiliklarga bardosh bera olish qobiliyati ularning musiqasini yanada qadrliroq qilgan.

«Big Bang men uchun boshlanish edi», deydi u. «Ularning toʻsiqlarni qanday yengib oʻtishi menga yoqadi — bu menga umid beradi. Yillar davomidagi tanaffusdan keyin ularning qaytayotgani ajoyib. Ular haqiqiy asoschilardir».

Guruh sahnaga chiqishidan oldin ham Bang Bang Bang qoʻshigʻining ilk hayqiriqlari yangraganda olomon joʻr boʻldi, ularning 2008 yildagi ramziy Haru Haru balladasi esa butun stadion boʻylab joʻr boʻlib kuylashni boshlab berdi.

Big Bang qurishga yordam bergan K-ror industriyasi tanib boʻlmas darajada oʻzgardi.

Shunga qaramay, ularning qaytishi ikkinchi avlodning asl muxlislari va guruh debyut qilganida hali tugʻilmagan yosh Z avlodi tinglovchilarining hayratlanarli qorishmasini oʻziga jalb qildi.

Koʻplab faxriy muxlislar guruh bilan birga ulgʻaygan boʻlsa, butunlay yangi avlod ularni raqamli arxivlar yoki media chiqishlari orqali topdi.

Jemma va uning qizi Keysi Edinburgdan qoʻlda tikilgan maxsus kurtkalarda kelishgan.

«Men ular haqida Squid Game serialidagi T.O.P orqali bildim va keyin bu olamga shoʻngʻib ketdim», deydi Jemma. «Men hozir juda koʻp doʻstlarimni K-rorga jalb qildim. Buning hammasi energiya bilan bogʻliq».

Koreys diasporasi muxlislari uchun kontsert yanada chuqurroq madaniy maʼnoga ega edi.

«Men Big Bang-ga ularning Alive EP (2012 yilda) albomi chiqqanda qiziqib qolganman, chunki ular juda yangilik yaratuvchi ekanini his qilganman», deydi Kevin.

«Ilgari koreys sanʼatkorlari Gʻarbda sodir boʻlayotgan voqealarni koʻp taqlid qilishayotganini his qilardim, lekin bu yerda ular oʻzlarining noyob qiyofasini toʻliq namoyish etishdi. K-rorda 20 yil davomida mavjud boʻlgan guruhga ega boʻlish juda kam uchraydigan hodisa va ular K-rorni ommalashtirishda shubhasiz oʻz rollarini oʻynashdi».

Ushbu avlodlararo jozibadorlikning katta qismi TikTok va YouTube kabi ijtimoiy tarmoqlarda tarqalayotgan arxiv kontsert lavhalari, telekoʻrsatuvlar va klassik musiqiy videolar bilan bogʻliq.

«Nostalgiya odamlar oʻzlari shaxsan boshdan kechirmagan narsalar asosida ham qurilishi mumkin», deb taʼkidlaydi Um.

«Bu umumiy raqamli xotira orqali sodir boʻladi. YG Entertainment YouTube kabi raqamli platformalardan erta foydalanishni boshlagan, bu esa ikki avlod davomida toʻplangan barqaror global muxlislar bazasini yaratdi».

Garchi guruh sahnada oʻz oʻtmishi haqida toʻgʻridan-toʻgʻri gapirmagan boʻlsa-da, ularning tarixidagi hissiy yuk Still Life finalida eng yuqori choʻqqiga chiqdi.

T.O.P-ning oʻziga xos baritoni yozib olingan ovoz orqali stadionda yangraganda, tomoshabinlar orasida yaqqol hissiyot toʻlqini kezdi.

Kontsert yakunida sahnadan turib gapirgan G-Dragon juda taʼsirlangani koʻrinib turdi va ularning musiqasi Londondagi debyutlaridan 14 yil oʻtib bunday unutilmas global iz qoldirishini hech qachon kutmaganliklarini tan oldi.

Mushaklar tungi osmonni yoritar ekan, uch aʼzo qoʻllarini birlashtirib, taʼzim qilishdi — bu zamonaviy K-rorni qayta shakllantirishga yordam bergan guruh uchun zafarli lahza boʻldi.