Britaniyalik erkak 28 yil davom etgan sayohatdan so‘ng uyga qaytdi: u 50 ming km yo‘lni piyoda bosib o‘tgan
Sayohatning bu qadar uzoq davom etishiga tabiiy ofatlar bilan birga 2008-yildagi global moliyaviy inqiroz hamda COVID-19 pandemiyasi ham sabab bo‘lgan.
Britaniyalik erkak 28 yilga cho‘zilgan safardan keyin uyiga qaytdi: u piyoda 50 ming km yo‘l bosib o‘tdi
Britaniyalik sayyoh Karl Bushbi 28 yil davom etgan dunyo bo‘ylab safarini nihoyasiga yetkazdi. Shu davr ichida u qariyb 50 000 kilometr masofani bosib o‘tdi. Sayohatchi to‘rtta qit’adagi 30 ta davlatda bo‘ldi va ko‘plab xavfli vaziyatlarni boshdan kechirdi. 2-noyabr kuni 57 yoshli erkak nihoyat Angliya shimolidagi o‘zi tug‘ilib o‘sgan Xall shahriga qaytib keldi.
Bushbi 1998-yil 1-noyabrda Chilining Punta-Arenas shahridan yo‘lga chiqqan edi. Sobiq britaniyalik desantchi o‘z oldiga noodatiy maqsad qo‘ydi — transport vositalaridan foydalanmasdan, faqat piyoda yurib uyiga yetib borish. Piyoda yurishning imkoni bo‘lmagan joylarda u suv to‘siqlarini suzib kesib o‘tdi. Ular orasida Kaspiy dengizi va Lamansh bo‘g‘ozi ham bor edi.
Safar g‘oyasi Bushbining otasi unga ikki maxsus maqsadli askarning bahsi haqida so‘zlab berganidan keyin paydo bo‘lgan. Ular bir vaqtlar Osiyo va Shimoliy Amerika o‘rtasida quruqlik ko‘prigi mavjud bo‘lgan Bering bo‘g‘ozi orqali Londondan Nyu-Yorkka piyoda borish mumkinmi yoki yo‘qmi, degan masalada bahslashishgan. Oxir-oqibat britaniyalik erkak, agar transportdan butunlay voz kechilsa, qanchalik uzoqqa borish mumkinligini sinab ko‘rishga qaror qildi.
U o‘zi bilan chodir, bir necha yuz dollar va arzon fotoapparat oldi. Uning yo‘nalishi Janubiy va Markaziy Amerika, AQSh, Alyaska, Osiyo va Yevropa orqali o‘tdi. Yo‘lda unga changalzorlar, cho‘llar va muzlagan tundra hududlari duch keldi.
Sayyoh uchun eng og‘ir bosqichlardan biri 2006-yilda Bering bo‘g‘ozini kesib o‘tish bo‘ldi. Amerikalik sayyoh Dmitriy Kiffer bilan birga Bushbi suzib yuruvchi muzlar ustida qariyb 90 kilometr masofani bosib o‘tdi. U oq ayiqqa duch keldi, bir necha bor muzdek suvga tushib ketdi va barcha zaxiralarini yo‘qotishiga sal qoldi. Birinchi ekspeditsiyadan keyin ular evakuatsiya qilindi, biroq yana qaytib kelishdi va baribir o‘tishni yakunlashdi.
Asosiy muammolardan biri nafaqat tabiiy sharoitlar, balki byurokratiya ham bo‘ldi. Panamada Bushbi taqiqlangan chegara hududini kesib o‘tgani uchun 18 kun qamoqda o‘tirdi, Meksikada esa unga qurol bilan tahdid qilishdi. Vizalar, chegara cheklovlari va qulay ob-havoni kutish zarurati safarni bir necha bor uzoq oylar, hatto yillarga to‘xtatib qo‘ydi.
Jiddiy kechikishlarga, shuningdek, homiylik mablag‘larining qisqarishiga olib kelgan 2008-yildagi jahon moliyaviy inqirozi va COVID-19 pandemiyasi ham sabab bo‘ldi. Bushbining aytishicha, u 28 yildan atigi 15 yilga yaqinini bevosita yo‘lda o‘tkazgan. Qolgan vaqt hujjatlarni rasmiylashtirish, tashkiliy ishlar va yo‘lni davom ettirish imkoniyatini kutishga sarflangan. Dastlab sayyoh barchasi uchun taxminan o‘n yil ketadi, deb o‘ylagan edi. Biroq to‘siqlar ko‘lami u tasavvur qilganidan ancha katta bo‘lib chiqdi.
2026-yil oktyabr oyida Bushbi Lamansh bo‘g‘ozini suzib o‘tdi, u yerda uni Britaniya qirg‘og‘ida otasi va akalari kutib olishdi. Ekspeditsiyaning so‘nggi bosqichi uni Xallga olib keldi. Shaharning markaziy maydonida sayyohni yuzlab odamlar qarshi oldi, shundan so‘ng u buyumlari solingan aravachani oldinga itargancha onasining uyiga yo‘l oldi.
Darvoza oldida uni onasi Anjela Bushbi kutib oldi. Safar davomida u boshqa qarindoshlari bilan bir necha bor ko‘rishgan bo‘lsa-da, o‘g‘lini qariyb 10 yildan beri ko‘rmagan edi. Karl Bushbi uchrashuv juda hayajonli bo‘lganini, sodir bo‘lgan voqeani hali to‘liq anglab yetishi kerakligini tan oldi. Bu yillar davomida nafaqat uning hayoti, balki butun oilasi ham o‘zgargan edi.
Bushbi, shuningdek, kamdan kam ko‘radigan 36 yoshli o‘g‘li Adam bilan qayta uchrashdi va 12 yoshli nabirasi bilan ilk bor tanishdi. Sayyoh turli vaziyatlarda unga yordam bergan juda ko‘p odamlar tufayli qayta olganini bildirdi.
“Katta ish uchun bir qishloq kerak, deyishadi, lekin menga bu yerga yetib kelishim uchun chin ma’noda butun bir dunyo kerak bo‘ldi. Shunchalik ko‘p notanish odamlarning — alohida shaxslardan tortib butun boshli davlatlargacha — yordami tufayli buni amalga oshirdim. Buni men yolg‘iz bajarganim yo‘q”, deydi Karl Bushbi.
Endi britaniyalik erkak oddiy hayotga moslashishi kerak. U keyin nima bilan shug‘ullanishini hozircha tasavvur qila olmasligini tan oldi.
Yaqin oylar uchun rejalar allaqachon belgilangan: oltita ommaviy chiqish rejalashtirilgan, uning “Gigant qadamlar” xotira kitobining davomi tayyorlanmoqda, nemis rejissyori Verner Xersog esa safar haqida hujjatli film suratga olmoqda. Bushbining o‘zi bunday sarguzashtdan keyingi tushkunlikni yengishning eng yaxshi yo‘li — o‘zi uchun yangi katta maqsad topish, deb hisoblaydi.