Bolalarini ochlikdan oʻldirishga buyurganlikda ayblanayotgan keniyalik pastorga hukm oʻqiladigan kun
Prokurorlarning taʼkidlashicha, Pol Makkenzi qamoqxona kamerasidan yozishmalar orqali soʻnggi qurbonlarni oʻlimga undagan.
Ota-onalarga farzandlarini ochlikdan oʻldirishni buyurganlikda ayblanayotgan keniyalik pastor uchun hukm kuni
Pol Makkenzi oʻz shoʻʼbasini 16 yil davomida boshqarib, minglab ergashuvchilarni jalb qilgan
Keniya sudi qiyomat daʼvatchisi Pol Makkenzi ishtirokidagi ommaviy qotillik ishi boʻyicha hukm chiqarishi kutilmoqda.
Makkenzi va uning 29 nafar ergashuvchisi 191 nafar bolani oʻldirishda ayblanmoqda.
Sekta bolalarni «Iso bilan uchrashishlari» uchun ochlikdan oʻlishga majbur qilganlikda ayblanmoqda. Uning qiyomat haqidagi taʼlimotida taʼlim taqiqlangani va zamonaviy tibbiyot «yovuzlik» deb hisoblangani aytiladi.
Makkenzi va boshqa 29 kishi odam oʻldirganliklarini rad etib, hech kim oʻlishga majburlanmaganini qayta-qayta taʼkidladilar.
Makkenzining sobiq xavfsizlik xizmati rahbari Enos Amanya Ngala dastlab ayblangan edi, ammo keyinchalik aybiga iqror boʻlish haqida kelishuv tuzdi va ayblov guvohiga aylandi.
Makkenzi va boshqa sekta yetakchilari terrorchilik, radikallashuv va bolalarni taʼlimdan mahrum qilish kabi bir qator boshqa ishlar boʻyicha ham javobgarlikka tortilmoqda.
Bizningcha, bu pastorning eng ogʻir qotillik ayblovlari boʻyicha sud qaroriga duch kelishi birinchi martadir.
Rasmiylarning bildirishicha, Keniya qirgʻoqlari yaqinidagi Shakaxola oʻrmonidagi chuqur boʻlmagan qabrlardan 400 dan ortiq jsad topilgan, Makkenzi bu yerda mamlakatning turli burchaklaridan kelgan ergashuvchilariga boshchilik qilgan.
Chuqur boʻlmagan qabrlarni kavlab olishdek dahshatli topshiriqni bajarish uchun yaqin atrofdagi shahardan 17 nafar erkak yollangan. Baʼzilariga kuniga bor-yo'gʻi 8 dollar (6 funt sterling) toʻlangan.
«Biz topgan har bir qabrda kamida uchtadan jasad bor edi», dedi goʻrkovlardan biri Jeyms BBC'ga. «Baʼzi qoldiqlar bor-yo'gʻi bir necha haftalik goʻdaklarga tegishli edi».
«Bir marta qabr ichida bir qatorda tizilgan 12 ta bola jasadini topdik. Juda mudhish edi, jasadlar kiyimdek birining ustiga boshqasi taxlab qoʻyilgandi».
Goʻrkovlarning aytishicha, baʼzi bolalarning jasadlari «qoʻl-oyoqlari bogʻlangan va choyshabga oʻralgan» holda boʻlgan.
Salim Karisaga oʻnlab jasadlarni kavlab olish uchun kuniga taxminan 8 dollar toʻlangan
Makkenzining koʻplab ergashuvchilari Keniyaning boshqa hududlaridan kelgan boʻlsa-da, baʼzi qoldiqlar mahalliy jamoaga maʼlum boʻlgan odamlarga tegishli, chunki sekta aʼzolari tez-tez zarur mahsulotlar olish va shahardan oʻtuvchi Galana daryosidan suv yigʻish uchun yaqin atrofdagi Shakaxola shahriga borib turishgan.
«Biz baʼzan odamlarni mototsikllarimizda oʻrmonga olib borardik», deydi yana bir goʻrkov Salim Karisa. «Ammo hamma narsa shunchalik puxta rejalashtirilgan va maxfiy ediki, ichkarida nima sodir boʻlayotganini hech kim bilmasdi».
48 yoshli Stiven Mviti sekta tufayli barcha oltta farzandidan ayrilganini va Makkenzi bilan yuzma-yuz kelish uchun uning uyiga borganida uning atrofida «koʻplab sochsiz ayollar va oʻnlab bolalarni» koʻrganini tasvirladi. Makkenzi pardoz va soch turmaklarini taqiqlab, ayollarga sochlarini qirish yoki tartibsiz qoldirishni buyurgan.
Mvitining sobiq xotini ham Makkenzi bilan birga ayblanayotganlar orasida.
«Agar bugun Pastor Makkenzini uchratsam, ikkimizdan birimiz oʻlishimiz kerak boʻladi», dedi u BBC'ga.
Stiven Mvitining aytishicha, uning oltta farzandi oʻrmonda vafot etgan
«Oltta farzandimning hammasi Shakaxola oʻrmonida vafot etdi», dedi Mviti oilasining suratini ushlagancha, hayajonini yashira olmay. «Men faqat oʻgʻlim Samuelning qoldiqlarini topib, dafn etdim».
«Mana bu kichik narsa mening barcha baxtsizliklarimning boshlanishi edi», dedi Mviti Shakaxoladan 70 km (43 mil) uzoqlikdagi Malindi qirgʻoq shahridagi uyida joylashgan chang bosgan televizor va kabel qutisiga ishora qilib. Makkenzining taʼlimoti aynan shu televizor orqali uning xonadoniga kirib kelgan.
Pastor 2003 yilda «Xushxabar xalqaro vakolatxonalari»ga (Good News International Ministries) asos solgan. Keyingi 16 yil davomida shoʻʼbaning ommaviyligi ortib bordi va Keniyadagi filiallari boʻylab minglab ergashuvchilarni jalb qildi.
Uning shoʻʼbasi «Times TV» deb nomlangan televizion stantsiyani boshqargan, u pastorning Malindidagi shoʻʼbasidan oʻqigan mavʼizalarini uzatgan.
Uning qiyomat kuni haqidagi mavʼizalarida taʼlimni «yovuzlik», sogʻliqni saqlashni «taʼlimotga qarshi» va raqamli shaxsni tasdiqlovchi kartochkalarni «shaytonning belgisi» deb tasvirlovchi fitna nazariyalari mavjud edi.
Bu Makkenzi oʻz mavʼizalarini uzatgan bino
Makkenzining oʻgʻli Dan Pol Makkenzi shoʻʼbada operator boʻlib ishlaganini aytdi. «Bolalar orqada, kattalar oʻrtada oʻtirishardi va hamma ertalabdan beri hamdu sano qoʻshiqlarini kuylardi».
Pastor tushda oʻz joʻshqin mavʼizalarini boshlardi, ularning baʼzilari «jinu alvastlarni haydash»ni oʻz ichiga olardi.
Asosiy shoʻʼba 2019 yilda yopildi va Pol Makkenzi Shakaxola oʻrmoniga koʻchib oʻtib, ergashuvchilarini oʻziga qoʻshilishga undadi.
23 yoshli Peter Shukranining aytishicha, oʻshanda onasi u bilan birga Shakaxolaga koʻchib oʻtgan. U Makkenzi shoʻʼbasiga sakkiz yoshida qatnay boshlagan va uni oʻz «ruhiy otasi» deb taʼriflab, u haqda «hech qachon yomon soʻz aytmasligini» qoʻshimcha qildi.
Oʻrmonda boʻlganida Shukrani kasal boʻlib qolgan va tibbiyot taqiqlangani sababli uning ahvoli yomonlashgan.
«Onam men qabul qilishim kerak boʻlgan sihat-salomatlik dorilarini tashlab yuborardi, chunki u meni faqat Xudo davolay olishiga ishonardi», dedi Shukrani.
Aholi punkti ulkan oʻrmon boʻylab sochilgan loydan yasalgan uylar sifatida tasvirlangan. «Biz tinch va normal hayot kechirardik, bir necha kun roʻza tutib, keyin kichik taom yerdik», dedi Shukrani.
2023 yil mart oyiga kelib, mahalliy choʻponlar tomonidan birinchi qoldiqlar topganida, yuzlab odamlar vafot etgan edi. «Biz kimnidir oʻrmondan olib chiqardik, lekin ular shunchalik zaif ediki, qoʻllarimizda jon berishardi», deb tushuntirdi goʻrkovlardan biri Salim Karisa.
Shukrani 2023 yil mart oyida oʻrmondan qutqarib olingan erkaklar orasida edi.
Oʻshanda u haftalab kasal va toʻshakka mixlanib yotgan edi, ammo onasi tuzalishi uchun zarur boʻlgan sihat-salomatlik dorilarini tashlab yuborgani sababli uning ahvoli yomonlashgan.
«Onam Pastor Makkenzining tibbiyot yovuzlikdir degan taʼlimotiga ishonardi», dedi Shukrani.
«Agar meni Shakaxola oʻrmonidan qutqarib olishmaganida, oʻlib ketgan boʻlardim».
Peter Shukranining aytishicha, agar u oʻrmonda qolganida oʻlib ketardi, ammo baribir Makkenzini yaxshi odam deb biladi
Joriy ish boʻyicha unga qarshi ayblovlar bayon etilgan 298 sahifada Makkenzi va uning ergashuvchilari oʻldirishda ayblanayotgan 191 nafar qurbonlarning hammasi bolalardir.
Koʻpgina jasadlar chirish jarayoni oʻtib ketgani sababli shaxsi aniqlanmay qolmoqda.
Sud hujjatlarida baʼzilari «nomaʼlum oʻgʻil bola» deb tasvirlangan va ularning qabri joylashgan joyi hamda topilgan sanasi bilan identifikatsiya qilingan.
Makkenzining ergashuvchilari boshidan kechirgan azob-uqubatlarga, ochlik, boʻgʻilish va hatto kaltaklanib oʻldirilgan erkaklar, ayollar va bolalarga, shuningdek, oʻzining azob-uqubatlariga qaramay, Shukrani Makkenzini «men haqimda qaygʻuradigan yaxshi inson» deb hisoblaydi.
«Makkenzi hech kimni roʻza tutishga majbur qilmagan. Odamlar oʻz eʼtiqodlari sababli bu tanlovni oʻzlari qilishgan», dedi Shukrani.
«Men hali ham uni yaxshi koʻraman va u hali ham mening pastorim».
Aksincha, Dan Makkenzi otasini odam oʻldirishda aybdor deb topilishi kerakligiga ishonadi.
«U yetakchi edi, u odamlar [havas bilan] qaraydigan inson edi. Shuning uchun u ommaviy qotillikni amalga oshirgan qotildir».