Bitiruvchilar sun'iy intellektni boshqarmoqda — ammo ular boshqa biror narsani o‘rganishyaptimi?

**Bitiruvchilar SIga rahbarlik qilmoqda — ammo ular boshqa narsalarni yetarlicha oʻrganishayaptimi?**

Sunʼiy intellekt agentlarini boshqarish Lotte Andervud vazifasining asosiy qismidir

Yaqinda oʻqishni bitirgan Lotte Andervud boshqa jamoatchilik bilan aloqalar (PR) mutaxassislaridan ajralib turadi — u amalda PR bilan shugʻullanishdan koʻra koʻproq vaqtini SI bilan ishlashga sarflaydi.

25 yoshli Andervud marketing boʻyicha bakalavr va magistraturani tamomlagach, oʻtgan yilning noyabr oyida Londonda joylashgan "Fight or Flight" PR agentligida yangi tashkil etilgan "SI boʻyicha mutaxassis" lavozimida ish boshladi.

U 30 ga yaqin SI agentlarini ishlab chiqqan yangi tashkil etilgan maxsus SI jamoasining bir qismidir. Ularning muayyan vazifalariga sohani tadqiq qilish, mijozlar boʻyicha hisobotlar tayyorlash, OAVga intervьyularga tayyorgarlik koʻrish, mijozlarga aniqroq topshiriqlar yozishda yordam berish va tasvirlar yaratish kiradi.

Andervud ishining katta qismi ushbu agentlarni nazorat qilish, ularning ish natijalarini koʻrib chiqish va mijozlar hamda OAV bilan bevosita ishlaydigan jamoa aʼzolariga uzatishdan iborat.

Yana bir muhim masʼuliyat — mijozlar ChatGPT, Claude, Gemini va boshqa SI vositalarining javoblarida qanday aks etayotganini kuzatib borishdir.

"Asosiy qism mijozlar bilan uchrashuv va qoʻngʻiroqlarda qatnashib, ushbu agentlardan aslida nima eng foydali boʻlishini aniqlashdan iborat", deydi Andervud.

Masalan, Dillan Patel 18 oy oldin "Stride" muhandislik dasturiy taʼminoti kompaniyasiga amaliyotchi sifatida qoʻshilgan edi. Biznesni boshqarish yoʻnalishi bitiruvchisi boʻlgan Patelga pensiyaga chiqayotgan yuqori martabali xodimning bilimlarini jamlaydigan ichki chat-botni ishlab chiqish topshirilgan edi.

24 yoshli Patel hozirda SI avtomatlashtirish tahlilchisi boʻlib, alohida jamoalarga muayyan maʼlumotlarni yetkazib beradigan koʻproq ichki agentlarni yaratish, shuningdek, kompaniya boʻylab qaysi qoʻl mehnatiga asoslangan yoki takrorlanuvchi vazifalarni SIga topshirish mumkinligini aniqlash uchun masʼuldir.

"Mening vazifam faoliyatimizni yaxshilash uchun texnologiya, avtomatlashtirish, maʼlumotlar va SIdan foydalanishning amaliy yoʻllarini topishga qaratilgan", deydi Koventri shahrida yashovchi Patel.

Bunday SI tajribasiga ega bitiruvchilarga "ArvatoConnect" autsorsing kontakt-markazi biznesi kabi kompaniyalar tomonidan ham talab yuqori.

Kompaniya ijrochi direktori Debra Maksvellning taʼkidlashicha, kompaniyaning odatiy bitiruvchilarni ishga qabul qilish dasturi bu yil toʻxtatilgan, ammo u kelgusi yili SIni koʻproq urgʻulagan holda uni qayta yoʻlga qoʻymoqchi.

"Biz SI tashkilotimizda qayerda qoʻllanilishi va biznesimizni qayerdan oʻstirishimiz mumkinligi haqida yanada yaxlit fikrlashga chorlay oladigan 'SI-innovatori' turidagi lavozimlarni qidirmoqdamiz", deydi Londonda joylashgan Maksvell.

"Biz bitiruvchilarimizni maʼmuriy lavozimlarni egallovchi emas, balki tashkilotga boshqacha tarzda qiymat qoʻshuvchi shaxslar deb bilamiz."

Maksvell qoʻshimcha qiladi: "Masalan, yaqindagi bitiruvchilarimizdan biri muayyan bozorlarni chuqur tahlil qilish va [yangi kontraktlar uchun] savdo qilayotganimizda koʻproq maʼlumot taqdim etish uchun SIdan foydalanmoqda. Bu mohiyatan unga yanada har tomonlama shakllangan lavozimni beradi."

Maksvellning taʼkidlashicha, agar SI bitiruvchining ishini yanada kengroq va tashkilot uchun muhimroq qila olsa, kompaniyalar ancha vaqtliroq va sezilarliroq hissa qoʻsha oladigan sodiq, gʻayratli ishchi kuchini shakllantirishi mumkin.

"PwC" konsaltinq kompaniyasi tadqiqoti shuni koʻrsatdiki, ayrim bitiruvchi lavozimlari SI sababli koʻproq masʼuliyatni oʻz zimmasiga olmoqda, chunki bu kompaniyalarga kichik mutaxassislardan yanada yuqori darajadagi koʻnikmalarni kutish imkonini beradi.

U AQSHdagi 2,4 millionta boshlangʻich darajadagi boʻsh ish oʻrinlarini tahlil qildi. Tadqiqot shuni koʻrsatdiki, SI eng koʻp taʼsir koʻrsatgan boshlangʻich darajadagi lavozimlarda anʼanaviy ravishda rahbarlik darajasiga xos koʻnikmalar talab qilinishi ehtimoli endi yetti baravar yuqori. Bularga ruhlantiruvchi yetakchilik, strategik qarorlar qabul qilish va jamoani shakllantirish kiradi.

PwC aniqlashicha, yuqoriroq kutilmalarga ega boʻlgan boshlangʻich darajadagi lavozimlar 2019-yildan beri 35 foizga oshgan, boshqa boshlangʻich lavozimlar esa 10 foizga kamaygan.

2024-yilda bakalavr darajasini olgandan keyin oʻtgan sentyabrda "Valliance" konsaltinq kompaniyasiga ishga kirgan Kian Klintonning aytishicha, SIning uning ishida tutgan oʻrni uni oʻzini bitiruvchi kabi emas, balki jamoaning teng huquqli aʼzosi kabi his qilishiga sabab boʻlmoqda. U har kuni turli vazifalar uchun 10 ga yaqin SI agentlaridan foydalanadi.

"Gʻoyalaringiz va ijodkorligingiz ancha yuqori baholanadi, chunki siz ularni bevosita oʻzingiz amalga oshirasiz va shu sababli oʻz zimmangizga oladigan masʼuliyat ham ancha katta boʻladi", deydi Londonda yashovchi 23 yoshli Klinton.

"Men hozir adolatdan aytganda erishishim uchun toʻrt yoki besh yil ketadigan masʼuliyatni oʻz zimmamga olmoqdaman."

Uning ishonch bildirishicha, natijada uning martaba oʻsishi endi tezroq boʻladi.

"SI 'piramida' yondashuvini yoʻq qilmoqda... oʻsish endi bilimlaringiz zaxirasiga asoslanmaydi. Hozir u koʻproq tanqidiy fikrlashingiz va jarayonlarni tushunishingizga bogʻliq", deydi Klinton.

Andervud, Patel va Klinton butun faoliyatlari davomida ularni qoʻllab-quvvatlay oladigan foydali SI bilimlarini egallayotganiga hech qanday shubha yoʻq.

Lekin ularning ish vaqtining shuncha qismi SIga qaratilgan ekan, ular ishlashi kerak boʻlgan kasbiy sohani oʻrganishga qancha koʻp — yoki qancha kam — vaqt sarflayotganining ahamiyati bormi?

Andervudning aytishicha, u hali ham oʻz lavozimida hozircha eʼtibor qaratilmayotgan anʼanaviy PR koʻnikmalarini oʻrganishni xohlaydi, lekin u agentlikning kengayib borayotgan SI jamoasidagi kelajagiga ishonch bildiradi.

"Men hali qilishga imkon topmagan baʼzi narsalar bor, masalan, OAVga bevosita murojaat qilish (pitching). Men buni mutlaqo qilishni rejalashtirayapman", deydi u.

Bitiruvchilarning SIga haddan tashqari berilib ketishi "Portman Finance Group" operatsion direktori Saymon Prattni tashvishga solmoqda. Uning aytishicha, SIdan yaxshi foydalana olish muhim, ammo kompaniyaning ikki yillik bitiruvchilar dasturi toʻliq "kasbni oʻrganish"ga qaratilgan.

"Bitiruvchilarimiz har olti oyda toʻrtta yoʻnalish boʻyicha almashinib turishadi va oʻz kasblarini oʻrganish uchun bevosita yuqori martabali aloqa menejerlari bilan yonma-yon ishlashadi", deb tushuntiradi Nortgemptonda joylashgan Pratt.

"Ular barcha moliyaviy mahsulotlarimizni, kredit beruvchilarga taqdim etish uchun kredit hujjatlarini qanday tayyorlashni va mijozlarimiz bilan mazmunli munosabatlarni qanday oʻrnatishni oʻrganadilar. Ular tranzaksiyalarni boshidan oxirigacha olib borish darajasiga yetishadi."

"PwC UK" texnologiyalar va innovatsiyalar boʻyicha bosh direktori Kler Ridning ishonch bildirishicha, SIga haddan tashqari yoʻnaltirilgan bitiruvchi lavozimlari bitiruvchilarga uzoq muddatli martaba oʻsishini berishi shart emas.

"Hozir SI boʻyicha tayanch savodxonlikni talab qilmaydigan birorta ham bitiruvchi ishi boʻlmaydi", deydi Glazgoda joylashgan Rid.

"Lekin SI koʻnikmalarining oʻzigina martabangizda yordam bermaydi. Siz buni mijoz amalda nima xohlayotgani haqidagi soha bilimlari bilan birlashtirishingiz kerak."

Koventriga qaytsak, Dillan Patel oʻzining SI boʻyicha ishi qadrli boʻlib qolishiga ishonadi va u uni rivojlantirishda davom etishni xohlaydi.

"Biznes ichida boshqa lavozimlarni oʻrganishni xohlayman deb oʻylamayman. SI bilan bogʻliq loyihalardagi ishtirokim orqali men allaqachon biznesning turli yoʻnalishlari bilan yaqindan ishlayapman va shu jarayonda qimmatli bilim va tajribaga ega boʻlyapman", deydi u.