Avstraliyaning ijtimoiy tarmoqlarni taqiqlash qarori boʻyicha huquqiy eʼtiroz Oliy sudda koʻrib chiqila boshlanadi
Huquqni himoya qilish guruhi dunyodagi eng yetakchi siyosat 16 yoshga toʻlmaganlarni erkin muloqot qilish huquqidan mahrum etadi, degan vajni ilgari suradi.
Avstraliyaning ijtimoiy tarmoqlar boʻyicha taqiqiga qarshi huquqiy eʼtiroz Oliy sudda boshlanishi kutilmoqda
Seshanba kuni mamlakatning eng yuqori sudida Avstraliyaning bolalar uchun ijtimoiy tarmoqlarni taqiqlovchi tarixiy qonuniga qarshi kiritilgan eʼtiroz boʻyicha ikki kunlik eshituvlar boshlanishi kerak.
Dunyoda yetakchi boʻlgan ushbu siyosatning muhim sinovida raqamli huquqlar boʻyicha guruh 16 yoshgacha boʻlganlarga qoʻyilgan taqiq bolalarni erkin muloqot qilish huquqidan mahrum etadi, deb daʼvo qiladi. Reddit tomonidan kiritilgan alohida eʼtiroz ham bir vaqtning oʻzida koʻrib chiqiladi.
Oʻtgan dekabr oyida joriy etilgan ushbu taqiq Avstraliya hukumati soʻnggi yillarda amalga oshirayotgan keng koʻlamli internet xavfsizligi islohotlarining markaziy elementlaridan biri hisoblanadi.
Tashabbus tarafdorlari bu chora bolalarni zararli kontentdan himoya qilishini aytmoqda, tanqidchilar esa u juda keskin ekanini va eʼtiborni internetdagi xavfsizlikni yaxshilashga qaratish kerakligini taʼkidlashmoqda.
Avstraliya Oliy sudidagi konstitutsiyaviy ish Raqamli erkinlik loyihasi (Digital Freedom Project) tomonidan taqiq oʻtgan yilning 10 dekabrida kuchga kirishidan bir necha hafta oldin kiritilgan edi. Guruhga Yangi Janubiy Uels parlamenti aʼzosi Djon Raddik boshchilik qilmoqda.
Dastlab bu ishga boshchilik qilgan ikki oʻsmir — Noa Djons va Meysi Neyland keyinchalik daʼvogarlikdan chekingan, ammo Djons seshanba kunigi eshituvda ishtirok etishi kutilmoqda.
Oʻtgan yilning noyabr oyida huquqiy eʼtirozni muhokama qilar ekan, Djons Bi-bi-siga internetda yomon narsalar bor boʻlsa-da, 16 yoshgacha boʻlganlar uchun poʻrtalang taqiq toʻgʻri yechim emasligini aytgan edi.
"Biz ushbu ijtimoiy tarmoq platformalarining resurslari va mablagʻlaridan hukumatimiz jarimalaridan qochish uchun foydalanmasligimiz kerak", dedi u.
"Ular bu pul va resurslarni jinoyatchilar hamda zararli kontentdan xalos boʻlishga qaratishlari kerak."
Reddit ham ushbu taqiq boʻyicha Oliy sudga eʼtiroz kiritib, bu siyosat maxfiylik va siyosiy huquqlar uchun jiddiy oqibatlarga olib kelishini aytdi.
Aloqa vaziri Anika Uells oʻtgan yili hukumat "huquqiy tahdidlardan qoʻrqmasligini" aytgan edi.
"Biz yirik texnologik kompaniyalardan qoʻrqmaymiz. Avstraliyalik ota-onalar nomidan biz oʻz pozitsiyamizda mustahkam turamiz", degan edi u oʻtgan yilning noyabr oyida.
Taqiqqa koʻra, oʻnta platforma — Facebook, Instagram, TikTok, YouTube, Reddit, Snapchat, X, Kick, Threads va Twitch — 16 yoshga toʻlmagan hech kim ularning saytlariga kira olmasligini taʼminlash uchun "oqilona choralar" koʻrishi kerak.
Platformalar jiddiy yoki takroriy qoidabuzarliklar uchun 99 million avstraliya dollarigacha (70 million AQSh dollari, 52 million funt sterling) jarimaga tortilishi mumkin, ammo taqiq boshlanganidan beri hech bir kompaniya jarimaga tortilmagan.
Taqiqning bajarilishini taʼminlash uchun masʼul boʻlgan Elektron xavfsizlik boʻyicha komissar Facebook, Instagram, Snapchat, TikTok va YouTube tomonidan talablar bajarilmagani boʻyicha bir nechta surishtiruvlarni boshladi.
WhatsApp va Roblox hamda Discord kabi onlayn oʻyin platformalari, shuningdek YouTube Kids va Google Classroom kabi taʼlim xizmatlari taqiqdan mustasno qilindi.
Taqiq kuchga kirgan dastlabki kunlarda, taqiqlangan uchta platformaga egalik qiluvchi Meta kompaniyasi yarim millionga yaqin hisoblarni yopganini maʼlum qildi.
Baʼzi bolalar taqiq boshlanishidan oldingi kunlarda va taqiq boshlanganda oʻz hisoblaridan chiqarib yuborilganini aytishdi, ammo koʻpchilik kredit karta maʼlumotlari, fotosuratli shaxsni tasdiqlovchi hujjatlar yoki selfi yuklash orqali yosh tekshiruvlarini osonlikcha aylanib oʻtishga muvaffaq boʻlganini bildirdi.
Avstraliya 16 yoshgacha boʻlgan bolalar uchun ijtimoiy tarmoqlarni taqiqladi.