AQSH Kongressi xodimlari qonun loyihalarini ommaviy tarzda ChatGPT va Claude’da yozmoqda — Politico
AQSH Kongressi xodimlari qonun loyihalarini yozishda ChatGPT va Claude kabi sun’iy intellekt (SI) chatbotlaridan faol foydalanmoqda, bu esa shtatdagi huquqshunoslarning ularni tekshirishga ulgurmasligiga olib kelmoqda. Politico nashrining Vakillar palatasining yuridik xizmati (OLC) bilan ishlagan sakkiz nafar amaldagi va sobiq xodimga tayanib xabar berishicha, SI yordamida yozilgan qonun loyihalarida xatolar va noto‘g‘ri atamalar tez-tez uchramoqda.
Politico suhbatdoshlaridan birining so‘zlariga ko‘ra, apparat xodimlari va faollar to‘g‘ridan-to‘g‘ri Claude yoki ChatGPT’ga murojaat qilib, qonun loyihasining o‘zini yozdirmoqda. Natijada, OLC SI tomonidan yaratilgan hujjatlarni tuzatish uchun ularni noldan yozishdan ko‘ra ko‘proq vaqt sarflamoqda. Ko‘pgina hollarda, bunday loyihalar qonun hujjatlarining qabul qilinishini sekinlashtirmoqda, noto‘g‘ri keltirilgan moddalar yoki huquqiy ta’riflar esa sud da’volariga sabab bo‘lishi mumkin.
American Governance Institute nodavlat tashkiloti ijrochi direktori Daniel Shumanning ta’kidlashicha, "Sun’iy intellekt ko‘plab sohalarda foydalidir. Biroq u siz qonun sifatida kuchga kirishini xohlaydigan hujjatlarni loyihalashtirishga qodir emas". Demokrat Norma Torres ham bu fikrni qo‘llab-quvvatlab, "Sun’iy intellekt yordamida yaratilgan qonun loyihasi matniga haddan tashqari tayanish xatoliklarga, kutilmagan huquqiy oqibatlarga yoki siyosiy maqsadlarni to‘liq aks ettirmaydigan ifodalarga sabab bo‘lishi mumkin", dedi.
Taqdim etilgan qonun loyihalari uchun yakuniy mas’uliyat Kongress a’zolari va ularning xodimlari zimmasida bo‘lib, Torresning so‘zlariga ko‘ra, "Ushbu mas’uliyatni chatbotga topshirib bo‘lmaydi". Shunga qaramay, qonun loyihalarini ishlab chiqishda ishtirok etgan to‘rt nafar Kongress xodimining Politico nashriga ma’lum qilishicha, Vakillar palatasida SIdan foydalanish tobora odatiy holga aylanib bormoqda. Xodimlar va huquqni himoya qilish guruhlari kundalik ishlarida, jumladan, qonunlarni ko‘rib chiqish va ishlab chiqishda unga tayanmoqda.
Vakillar palatasi xodimlaridan birining fikricha, "Bu mutlaqo daxshatli va hali hech kim bu haqda o‘ylamayapti". SI yozgan loyihalarni tekshirishga ko‘p vaqt sarflanishi, qonun chiqaruvchilarni OLC bilan birga ishlash o‘rniga, shunchaki SI tomonidan yaratilgan qonun loyihalarini kiritishga undashi mumkin. Hozircha, har ikkala palatada ovozga qo‘yilgan hujjatlarning hech biri to‘liq SI tomonidan yaratilgani isbotlanmagan.
SI tomonidan yaratilgan qonun matnlari ko‘pincha xatolar bilan to‘la bo‘ladi, masalan, noto‘g‘ri atamalardan foydalanish, AQSH Kodeksining bo‘limlariga noto‘g‘ri havolalar keltirish shular jumlasidandir. Agar idora yuristlari ushbu xatolarning qonun hujjatlariga kirib qolishining oldini ololmasa, idoralar va sudlar noaniq qonunlar ulardan nimani talab qilayotganini tushunishga qiynaladi. Bu esa Kongressning o‘tmishdagi xatolarni tuzatish uchun yanada ko‘proq vaqt sarflashiga olib keladi.
Muammoni yanada og‘irlashtiradigan jihat shundaki, qonun loyihalarini yozishda SIdan foydalanadigan odamlar buni oshkor qilmasligi mumkin. Yana bir OLC xodimi bu holatni "Qonun loyihalarini to‘liq SI tomonidan yozilishi butun qonunchilik jarayoniga nisbatan xiyonatdir", deya xulosa qildi.
Avvalroq, kanadalik deputat Bill Oliver parlamentda nutq so‘zlayotib, tasodifan ChatGPT javobining faqat o‘zi uchun mo‘ljallangan qismini o‘qib eshittirgandi. Deputat chatbotning matnni "yanada tabiiy va ravonroq variantga" aylantirish haqidagi izohini ham ovoz chiqarib o‘qigan.