AQSh Kongressi aʼzosi Ilhon Omarga nisbatan olib borilayotgan jinoiy tergov haqida bizga nimalar maʼlum

**AQSh kongressvumeni Ilhan Omarga nisbatan jinoiy tergov haqida nimalarni bilamiz**

Kongressvumen Ilhan Omar 2018 yildan beri Minnesota shtati vakili boʻlib kelmoqda

AQSh hukumati rasmiylari shu haftada Minnesotalik kongressvumen Ilhan Omarning xonadonida "federal jinoiy tergov" deb taʼriflanayotgan harakatlar doirasida tintuv oʻtkazdi.

Adliya vazirligi tintuv orderi sud tomonidan tasdiqlanganini maʼlum qildi. Jinoiy tergovning aniq mohiyati haligacha aniq emas.

Tintuv federal rasmiylarning Omarning 2000 yilda Keniyadan kelganidan keyin olgan AQSh fuqaroligini shubha ostiga oluvchi bir nechta bayonotlaridan soʻng amalga oshirildi.

2018 yildan beri Minnesota shtati vakili boʻlgan Omar bu tintuvni Prezident Donald Trampning "siyosiy qoʻrqitish kampaniyasi"dagi "galdagi keskinlashuv" deb atadi. Tramp esa bunga aloqadorligini rad etdi.

Ichki xavfsizlik boʻyicha tergov (HSI) agentlari 12 oktyabr kuni Omarning Vashingtondagi uyida u eri bilan boʻlgan vaqtda tintuv oʻtkazishdi.

The Wall Street Journal xabariga koʻra, uning uyali telefoni, yon daftarchalari, shaxsiy kompyuterlari va pasporti musodara qilingan buyumlar orasida boʻlgan.

"Ushbu huquqni muhofaza qilish harakati davom etayotgan federal jinoiy tergovning bir qismidir", deyiladi Adliya vazirligining oʻsha paytdagi bayonotida.

Oʻshandan beri tergovchilar Omarning oila aʼzolariga oʻndan ortiq chaqiruv qogʻozi (sud tomonidan beriladigan chaqiruv) yuborishdi, deb xabar beradi Fox News.

AQShning bir qator ommaviy axborot vositalari tergov Omarning AQSh fuqaroligi va u 1995 yilda AQShga kelganida yoshi haqida yolgʻon gapirgan-gapirmagani bilan bogʻliqligini xabar qildi.

Omarning fuqarolik olish uchun bergan arizasida koʻrsatilgan yosh uning haqiqiy tugʻilgan sanasidan farq qilishi yoki qilmasligi boʻyicha savollar oʻrtaga tashlangan.

Uning nikohlari ham sinchkovlik bilan oʻrganilmoqda. Tramp uni AQSh fuqaroligini olish uchun oʻz akasiga (ukasiga) turmushga chiqqanlikda ayblaganlar orasida.

Omarning moliyaviy ahvoli uning sobiq demokratik siyosiy konsultant Timoti Maynett bilan hozirgi nikohi munosabati bilan oʻrganilgan. U har qanday noqonuniy xatti-harakatlarni rad etdi va oʻziga nisbatan olib borilayotgan tergovlarni "shunchaki soxta narsa" deb taʼrifladi.

AQSh prokurori Jonin Pirro uning ofisi Omarning moliyaviy hisobotlarini tergov qilayotganini aytdi.

Omarning immigratsiya hujjatlari muqaddam respublikachilar tomonidan oʻrganilgan va shu yil boshida Janubiy Karolinadan boʻlgan kongressvumen Nensi Meys uning hujjatlarini talab qilib olish uchun chaqiruv qarorini olishga uringan, ammo bu natija bermagan edi.

Maynett Fox News telekanaliga Omar AQShga 12 yoshida urush qochqini sifatida kelganini aytdi. Uning taʼkidlashicha, Omarning fuqaroligi borasida unda "hech qanday xavotir" yoʻq.

Omar Somalida tugʻilgan, keyinchalik oilasi bilan Keniyadagi qochqinlar lageriga qochgan. U 1995 yilda otasi va boshqalar bilan AQShga kelgan, 2000 yilda esa AQSh fuqaroligini olgan.

AQSh ommaviy axborot vositalarining xabariga koʻra, tergovdagi asosiy masala - uning otasi arizada uning yoshini 18 emas, balki 17 deb koʻrsatib, yolgʻon gapirgan-gapirmaganidadir.

Agar otasi fuqarolik uchun ariza bergan vaqtda Omar 18 yoshda boʻlgan boʻlsa, u alohida ravishda shaxsiy immigratsiya jarayonidan oʻtishi kerak edi.

Keniyadan kelgach, Nur Omar Mohamed avvaliga oilasi bilan Vashingtonga joylashgan, keyinchalik Minnesotaga koʻchib oʻtgan. U taksi haydovchisi va pochta xodimi boʻlib ishlagan.

Omar uni pedagog deb taʼriflagan va u 2020 yilda Covid-19 asoratlaridan vafot etganini aytgan.

Oksford universitetining doktorant-tadqiqotchisiga tayangan New York Post nashrining xabar qilishicha, Mohamed "oʻzini soxta ravishda qochqin qilib koʻrsatgan".

Post nashrining yozishicha, u oʻnlab yillar davomida harbiy karyeraga ega boʻlgan, jumladan Somalining sobiq prezidenti Siad Barrening harbiy diktaturasi davrida rahbarlik lavozimini egallagan.

Barre Somalida hokimiyatni 1969 yilda qon toʻkishlarsiz toʻntarish orqali egallagan. Tarafdorlari uni Janubiy Afrikadagi irqchi apartheyd tizimiga qarshi kampaniya kabi harakatlarni qoʻllab-quvvatlagan pan-afrikachi deb bilishgan boʻlsa, tanqidchilar uni 1991 yilda hokimiyatdan agʻdarilguniga qadar inson huquqlarining keng koʻlamli buzilishiga rahbarlik qilgan diktator deb hisoblashgan.

"[Nur Omar Mohamed] Siad Barre harbiy rejimida toʻliq polkovnik boʻlgan", dedi tarixchi va tadqiqotchi Mohamed Haji Ingiriis Post nashriga. "Ilhanning otasi hech qachon pedagog boʻlmagan."

Tramp maʼmuriyati AQShda noqonuniy ravishda boʻlib turgani gumon qilingan immigrantlarni hibsga olish va deportatsiya qilish uchun qatʼiy harakat qildi. Bu doimiy yashovchilar va grin-karta egalariga ham taʼsir koʻrsatdi.

Xolis maʼlumotlarni tadqiq qilish boʻyicha Transactional Records Access Clearinghouse tashkilotiga koʻra, Tramp maʼmuriyati tomonidan berilgan fuqarolikdan mahrum qilish boʻyicha daʼvo arizalari soni ham ortgan.

Fuqarolikdan mahrum qilish - bu tugʻilish boʻyicha berilmagan AQSh fuqaroligining bekor qilinishidir. Adliya vazirligi shaxs ariza topshirish jarayonida muhim faktik maʼlumotlar boʻyicha yolgʻon gapirganini isbotlovchi daʼvo arizasi bilan sudga murojaat qilishi kerak.

Omar boʻyicha hozirgi tergovda mana shu narsa asos qilib olinayotganga oʻxshaydi.

Tramp Omarni Somaliga "qaytib ketishga" chaqirib, uni deportatsiya qilish kerakligini bir necha bor taʼkidlagan.

Dushanba kuni Ohayo shtatida boʻlib oʻtgan mitingda Tramp Omarning uyida oʻtkazilgan tintuvga toʻxtalib, shunday dedi: "Ular bu bilan nima qilishayotganini bilmayman, lekin sizga bir narsani ayta olaman: u - haqiqiy ofat."

Soʻng Tramp AQShdagi somaliliklarni umumiy tarzda kamsitdi, bu esa olomonning "deportatsiya qilinsin" degan hayqiriqlariga sabab boʻldi.

Uyida tintuv oʻtkazilgach, Omar X platformasida shunday deb yozdi: "Men yaxshiman. Adashmang: bu siyosiy dushmanlarni nishonga olish va federal huquqni muhofaza qilish organlarini qurolga aylantirishga boʻlgan urinishdir.

"Oʻn yildan beri Tramp menga nisbatan asossiz yolgʻonlar va tuhmat kampaniyalarini olib bormoqda", deya davom etdi u. "Meni jim qila olishmaydi."

Tramp unga nisbatan olib borilayotgan tergovning "menga hech qanday aloqasi yoʻqligini" aytgan.

Federal tergovning vaqti Adliya vazirligining saylovga bu qadar oz vaqt qolganda saylovda qatnashayotgan rasmiylarga qarshi chora koʻrmaslik pretsedentiga zid keladi.

Tintuv noyabr oyida boʻlib oʻtadigan oraliq saylovlarga bir necha hafta qolganda sodir boʻldi va Omarning baʼzi demokrat hamkasblari tomonidan keskin qoralandi, ular Omar shafqatsiz "jirkanch shaxsiy hujumlar va asossiz ayblovlarga" duchor boʻlganini aytishdi.