“AQSH iyundagi kelishuvga qaytsa, Eron ham majburiyatlarini bajaradi” — Pezeshkiyon

Pezeshkiyon: "AQSH iyun kelishuviga qaytsa, Eron ham majburiyatlarini bajaradi"

Eron prezidenti Mas’ud Pezeshkiyonning ma’lum qilishicha, agar Qo‘shma Shtatlar iyun oyida imzolangan vaqtinchalik kelishuv bo‘yicha o‘z majburiyatlarini bajarsa, Tehron ham xuddi shunday yo‘l tutishga tayyor. Bu haqda Reuters agentligi Bishkekda bo‘lib o‘tayotgan Shanxay hamkorlik tashkiloti sammitidan xabar berdi.

Pezeshkiyonning ta’kidlashicha, "Agar AQSH o‘zaro anglashuv memorandumi bo‘yicha o‘z majburiyatlarini qayta bo‘yniga olsa, Eron Islom Respublikasi ham darhol javob qaytaradi".

Ushbu bayonot iyul oxiridan beri AQSH va Eron o‘rtasida ilk bor to‘g‘ridan-to‘g‘ri zarbalar almashilganidan so‘ng yangradi. Pezeshkiyon urush hech bir tomon manfaatiga xizmat qilmasligini aytib, Tehron Vashington bilan mojaroni muzokaralar orqali hal qilishga hali ham tayyor ekanini bildirdi.

AQSH prezidenti Donald Tramp Eronning Iordaniyadagi Amerika bazalariga zarbalaridan keyin "javob bo‘lishi"ni aytdi. Shu bilan birga, u yangilangan zarbalar to‘liq ko‘lamli urushga qaytishni anglatmasligini ta’kidladi.

AQSH va Isroil 28-fevralda Eronga qarshi harbiy amaliyot boshlagan edi. Tehron, Isfahon va boshqa hududlardagi obyektlarga zarbalar berilgan, Eron esa Isroil hamda Yaqin Sharqdagi AQSH harbiy bazalariga raketa va dronlar bilan javob qaytargan.

Iyun oyida tomonlar urushni tugatish bo‘yicha vaqtinchalik kelishuvga erishdi. 17-iyunda AQSH va Eron o‘rtasida imzolanishi kutilayotgan memorandum shartlari ochiqlangan. 21-iyunda esa tomonlar Eronning uran zaxiralarini boyitish darajasini pasaytirishga kelishib olgan. Kelishuv 60 kun davomida Hormuz bo‘g‘ozida erkin kema qatnovini ta’minlashni ham nazarda tutgan.

Biroq kelishuv barqaror ishlamadi. Tehron Vashingtonni portlar blokadasini bekor qilmaslik va boshqa majburiyatlarni bajarmaslikda, AQSH esa Eronni Hormuz bo‘g‘ozida erkin kema qatnovini tiklamaganlikda aybladi. Avgust o‘rtalarida Vashington Tehron bilan muzokaralarga Avstriya va Gretsiyani ham jalb qilishga uringan.

31-avgustda AQSH Eronning Larak orolidagi nishonlarga zarba berdi. Tehron esa Iordaniyadagi AQSH foydalanadigan ikkita harbiy bazani nishonga oldi. Bu iyul oxiridan beri ikki davlat o‘rtasidagi birinchi to‘g‘ridan-to‘g‘ri zarbalar almashinuvi bo‘ldi.